Đầu tháng 7/2026, giá dầu Brent và WTI đồng loạt giảm nhẹ, chủ yếu do OPEC+ nhất trí tiếp tục tăng mục tiêu sản lượng thêm 188.000 thùng/ngày, kết hợp với những tín hiệu tích cực về việc xuất khẩu qua eo biển Hormuz đang dần phục hồi. Tuy nhiên, đằng sau đà giảm của giá dầu lần này là một bức tranh phức tạp hơn nhiều: dư thừa nguồn cung, nhu cầu suy yếu, và những rạn nứt nội bộ ngày càng rõ nét trong khối OPEC+. Điều đáng chú ý nhất chính là nghịch lý giá dầu vẫn giảm sâu, dù lượng xuất khẩu từ khu vực vùng Vịnh trên thực tế vẫn thấp hơn tới 40% so với mức trước chiến tranh.

Quyết định tăng sản lượng của OPEC+ có thực sự tác động đến nguồn cung?

Trong cuộc họp trực tuyến diễn ra vào Chủ nhật (5/7), bảy thành viên cốt lõi của OPEC+ đã thống nhất tăng hạn ngạch thêm 188.000 thùng/ngày kể từ tháng 8, tiếp nối đà tăng đã được áp dụng trong tháng 6 và tháng 7. Tuy nhiên, theo nhận định của nhà phân tích thị trường Tony Sycamore từ IG, mức tăng này phần lớn chỉ mang ý nghĩa hình thức trên giấy tờ, chưa phản ánh đúng năng lực cung ứng thực tế ra thị trường.

Nguyên nhân chính nằm ở việc cuộc chiến giữa Mỹ – Israel và Iran đã khiến eo biển Hormuz bị đóng cửa trong một thời gian dài, hạn chế đáng kể khả năng xuất khẩu của các nhà sản xuất chủ chốt như Ả Rập Xê Út, Kuwait và Iraq. Điều này có nghĩa là dù hạn ngạch trên giấy được nâng lên, sản lượng thực tế đưa ra thị trường vẫn bị giới hạn bởi năng lực vận chuyển qua tuyến hàng hải chiến lược này.

Giải mã nghịch lý: Vì sao giá dầu vẫn giảm sâu dù nguồn cung chưa hồi phục?

Giá dầu Brent hiện đang giao dịch quanh mức 71,88 – 72 USD/thùng, trong khi giá dầu WTI ở mức 68,58 USD/thùng – lùi rất xa so với đỉnh 120 USD/thùng và quay trở lại vùng giá ghi nhận ngay trước thời điểm Mỹ và Israel tấn công Iran hôm 28/2. Điều đáng chú ý là mức giảm giá dầu này diễn ra bất chấp việc lượng xuất khẩu dầu mỏ từ vùng Vịnh trên thực tế vẫn thấp hơn tới 40% so với giai đoạn trước chiến tranh.

Áp lực khiến giá dầu tiếp tục giảm đến từ bốn nguyên nhân chính. Thứ nhất, Trung Quốc – thị trường nhập khẩu dầu hàng đầu thế giới – ghi nhận lượng nhập khẩu sụt giảm đáng kể. Thứ hai, các nhà sản xuất dầu bên ngoài khu vực Trung Đông đã tăng cường xuất khẩu để bù đắp khoảng trống nguồn cung. Thứ ba, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã điều phối việc xả kho dự trữ chiến lược ở mức kỷ lục, bổ sung thêm lượng lớn dầu ra thị trường trong ngắn hạn. Đặc biệt, nguyên nhân thứ tư đến từ việc lượng dầu xuất khẩu từ các cảng phía tây của Nga đạt mức cao kỷ lục, sau khi các nhà máy lọc dầu nội địa của nước này liên tục bị máy bay không người lái của Ukraine tấn công, buộc Nga phải đẩy mạnh xuất khẩu dầu thô thay vì chế biến trong nước.

Eo biển Hormuz dần mở cửa, dòng chảy dầu mỏ từng bước phục hồi

Bản ghi nhớ chấm dứt chiến tranh giữa Washington và Tehran đã góp phần quan trọng trong việc xoa dịu tâm lý thị trường, giúp các nhà giao dịch tin tưởng rằng nguồn cung sẽ dần bình thường hóa trong thời gian tới. Nhờ những nỗ lực ngoại giao của Mỹ, sản lượng của OPEC+ đã bắt đầu nhích lên từ mức đáy 33,13 triệu thùng/ngày ghi nhận vào tháng 5.

Riêng trong tháng 6, sản lượng của OPEC đã tăng thêm 3,3 triệu thùng/ngày, trong khi lượng xuất khẩu qua khu vực vùng Vịnh cũng tăng vọt hơn 3 triệu thùng so với tháng 5, vượt mốc 10 triệu thùng/ngày. Đây là những con số cho thấy tốc độ phục hồi đang được cải thiện rõ rệt, dù vẫn còn cách khá xa so với công suất trước chiến tranh, và là một trong những lý do khiến giá dầu tiếp tục chịu áp lực giảm trong ngắn hạn.

Rạn nứt nội bộ OPEC+ và bài toán thị phần

Bên cạnh áp lực nguồn cung, OPEC+ cũng đang đối mặt với những rạn nứt nội bộ đáng lo ngại. Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã chính thức rút khỏi liên minh từ ngày 1/5 nhằm tự do điều chỉnh năng lực sản xuất phù hợp với thực tế, thoát khỏi các hạn chế hạn ngạch mà OPEC+ áp đặt trước đó.

Trong khi đó, căng thẳng nội bộ nhóm tiếp tục gia tăng khi Iraq phát tín hiệu mong muốn được cấp hạn ngạch sản xuất cao hơn. Sau khi UAE rời đi, bảy quốc gia cốt lõi còn lại sẽ phải gánh thêm khoảng 379.000 thùng/ngày trong tổng lượng dầu bị cắt giảm trước đó cần được đưa trở lại thị trường. Nếu nhóm này tiếp tục tăng sản lượng vào tháng 9 tới, thỏa thuận cắt giảm nguồn cung từ năm 2023 sẽ bị đảo ngược hoàn toàn.

Kết luận và triển vọng thị trường dầu mỏ

Nhìn chung, việc OPEC+ tăng sản lượng vào thời điểm này phần lớn chỉ mang tính biểu tượng đối với xu hướng giá dầu, khi thị trường hiện đang bị chi phối chủ yếu bởi bài toán dư cung đến từ các khu vực ngoài Trung Đông và nhu cầu tiêu thụ suy giảm, hơn là bởi sự thay đổi thực chất trong năng lực sản xuất của khối. Đây cũng là lý do khiến nhiều nhà đầu tư tỏ ra thận trọng trước các tuyên bố tăng hạn ngạch, thay vì vội vàng coi đó là tín hiệu cho một xu hướng đảo chiều bền vững.

Theo nhận định của nhà phân tích Giovanni Staunovo từ UBS, sự chú ý của thị trường trong thời gian tới sẽ tiếp tục dồn vào hai yếu tố cốt lõi: số lượng tàu chở dầu có thể đi qua eo biển Hormuz một cách an toàn, và tốc độ phục hồi nhu cầu nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc. Đây sẽ là hai biến số quan trọng nhất quyết định liệu thị trường có tiếp tục đi ngang quanh vùng giá hiện tại hay bước vào một giai đoạn biến động mới, trong bối cảnh nghịch lý giữa nguồn cung thực tế còn hạn chế và áp lực giảm giá vẫn tiếp diễn trên phạm vi toàn cầu. Đối với các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu trong nước, việc theo dõi sát cả hai yếu tố này sẽ là cơ sở quan trọng để dự báo xu hướng chi phí nhập khẩu trong những tháng còn lại của năm.

Thị trường dầu thô vừa đón nhận loạt tin tức có tác động mạnh đến xu hướng giá trong thời gian tới. Tại cuộc họp trực tuyến ngày 5/7/2026, nhóm OPEC+ đã chính thức thông qua quyết định tăng hạn ngạch sản lượng thêm 188.000 thùng/ngày, bắt đầu áp dụng từ tháng 8. Điều đáng chú ý là dù hoạt động xuất khẩu từ khu vực vùng Vịnh mới chỉ bắt đầu phục hồi và vẫn thấp hơn mức trước chiến tranh, giá dầu thế giới lại giảm sâu, quay về sát mốc trước thời điểm xung đột nổ ra.

Lộ trình nới lỏng sản lượng của OPEC+

Quyết định bổ sung 188.000 thùng/ngày trong tháng 8 là bước đi tiếp nối các đợt tăng sản lượng tương tự đã được nhóm này áp dụng trong tháng 6 và tháng 7. Bảy thành viên cốt lõi của OPEC+, bao gồm Ả Rập Xê Út, Nga, Iraq, Kuwait, Algeria, Kazakhstan và Oman, đang trong quá trình từng bước đảo ngược thỏa thuận cắt giảm nguồn cung 1,65 triệu thùng/ngày đã được ký kết từ năm 2023.

Nếu nhóm này tiếp tục thực hiện một đợt tăng sản lượng với mức tương tự tại cuộc họp dự kiến diễn ra ngày 2/8, toàn bộ mức cắt giảm áp dụng từ năm 2023 sẽ chính thức bị xóa bỏ hoàn toàn. Đây được xem là một bước ngoặt quan trọng, đánh dấu sự thay đổi rõ rệt trong chiến lược quản lý nguồn cung của liên minh các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới.

Tác động của nút thắt eo biển Hormuz đến sản lượng OPEC+

Cuộc chiến tranh giữa Mỹ – Israel và Iran từng khiến eo biển Hormuz bị đóng cửa, làm gián đoạn nghiêm trọng dòng chảy tàu chở dầu của các nước xuất khẩu chủ chốt như Ả Rập Xê Út, Kuwait và Iraq. Hệ quả là sản lượng của OPEC+ từng rơi xuống mức đáy 33,13 triệu thùng/ngày trong tháng 5, giảm mạnh so với mức 42,77 triệu thùng/ngày ghi nhận vào tháng 2 trước đó.

Tuy nhiên, sản lượng đã bắt đầu nhích lên trở lại từ tháng 6 nhờ những nỗ lực ngoại giao của Mỹ, cùng với bản ghi nhớ chấm dứt chiến tranh giữa Washington và Tehran, vốn đã mở đường cho các tàu chở dầu tiếp tục lưu thông qua khu vực. Bản ghi nhớ này cũng góp phần giúp giới giao dịch dầu mỏ an tâm hơn rằng nguồn cung sẽ sớm quay trở lại trạng thái bình thường, tạo tiền đề cho quyết định nới lỏng sản lượng của OPEC+ trong những tháng gần đây.

Vì sao giá dầu thế giới giảm sâu về mốc 72 USD/thùng?

Diễn biến giá dầu thế giới trong giai đoạn này cho thấy một nghịch lý đáng chú ý. Giá dầu Brent đã giảm mạnh từ mức đỉnh hơn 120 USD/thùng xuống chỉ còn gần 72 USD/thùng, tương đương với mức giá ghi nhận ngay trước khi sự kiện tấn công Iran nổ ra vào ngày 28/2.

Bất chấp việc nguồn cung thực tế vẫn chưa hồi phục hoàn toàn, giá dầu thế giới vẫn chịu áp lực giảm mạnh do lo ngại về tình trạng dư thừa nguồn cung, xuất phát từ ba nguyên nhân chính. Thứ nhất, Trung Quốc – một trong những thị trường nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới – ghi nhận lượng dầu nhập khẩu sụt giảm. Thứ hai, các nhà sản xuất dầu bên ngoài khu vực Trung Đông đã tăng cường hoạt động xuất khẩu để tận dụng khoảng trống nguồn cung. Thứ ba, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã điều phối hoạt động xả kho dự trữ chiến lược toàn cầu ở mức kỷ lục, góp phần bổ sung đáng kể lượng cung ra thị trường trong ngắn hạn.

Những rạn nứt ngầm trong nội bộ OPEC+

Bên cạnh áp lực từ diễn biến giá, OPEC+ hiện cũng đang đối mặt với thách thức lớn về sự gắn kết nội bộ. Việc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) chính thức rời khỏi liên minh vào cuối tháng 4 được xem là một cú sốc đáng kể, khi mục tiêu của UAE là được tự do tối đa hóa năng lực sản xuất mà không còn bị ràng buộc bởi các hạn ngạch chung của tổ chức.

Trong khi đó, nội bộ 7 quốc gia còn lại đang quản lý phần lớn sản lượng của liên minh cũng tiếp tục chịu áp lực, khi Iraq phát đi tín hiệu mong muốn được cấp hạn ngạch cao hơn. Việc UAE rời đi cũng để lại khoảng trống khoảng 379.000 thùng dầu/ngày chưa được đưa trở lại thị trường, tạo thêm gánh nặng điều phối cho 7 thành viên còn lại trong việc cân bằng cung cầu chung của cả khối.

Nhận định chuyên gia và triển vọng thị trường

Theo nhận định của nhà phân tích Giovanni Staunovo từ ngân hàng UBS, trọng tâm chú ý của thị trường dầu mỏ trong thời gian tới sẽ tiếp tục dồn vào hai yếu tố chính: tiến độ thông quan của các tàu chở dầu qua eo biển Hormuz và tốc độ phục hồi nhu cầu nhập khẩu từ Trung Quốc. Đây được xem là hai biến số quan trọng nhất có khả năng quyết định liệu giá dầu thế giới sẽ tiếp tục đi ngang quanh vùng giá hiện tại hay bước vào một đợt biến động mới.

Nhìn chung, bức tranh thị trường dầu mỏ hiện nay phản ánh sự giằng co giữa hai lực đối nghịch: một bên là nguồn cung thực tế từ khu vực Trung Đông vẫn chưa phục hồi hoàn toàn do hậu quả của xung đột, và bên kia là áp lực dư thừa nguồn cung đến từ chính sách tăng sản lượng của OPEC+, hoạt động xả kho dự trữ chiến lược, cùng nhu cầu tiêu thụ chưa thực sự khởi sắc từ các thị trường lớn như Trung Quốc.

Với việc mốc 72 USD/thùng đang được xem là ngưỡng giá tương đương giai đoạn trước xung đột, câu hỏi được nhiều nhà đầu tư đặt ra là liệu đây đã thực sự là vùng đáy ngắn hạn hay chưa, trong bối cảnh nguồn cung thực tế vẫn còn cách khá xa mức bình thường hóa hoàn toàn. Đồng thời, sự rời đi của UAE cùng những đòi hỏi ngày càng rõ nét từ Iraq cũng đặt ra dấu hỏi lớn về khả năng duy trì quyền kiểm soát giá dầu thế giới của OPEC+ trong giai đoạn sắp tới, khi liên minh này đang phải đối mặt với áp lực gắn kết nội bộ chưa từng có trong nhiều năm trở lại đây.

Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz đang cho thấy dấu hiệu phục hồi, nhưng vẫn còn cách rất xa mức trước chiến tranh. Trong khi đó, dữ liệu mới nhất cho thấy Iran đã tận dụng việc Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa để đẩy mạnh xuất khẩu dầu thô, với sản lượng đạt khoảng 50 triệu thùng chỉ trong hai tuần. Đây là những diễn biến đáng chú ý nhất liên quan đến tuyến hàng hải chiến lược này kể từ khi bản ghi nhớ (MoU) giữa Mỹ và Iran được ký kết.

Lưu lượng giao thông qua eo biển Hormuz đang phục hồi chậm

Theo dữ liệu từ Marine Traffic, số lượt tàu thuyền qua lại tuyến đường thủy này ghi nhận được trong ngày gần nhất là 34 lượt – tăng so với giai đoạn cao điểm xung đột, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức trung bình khoảng 100 lượt tàu mỗi ngày trước khi chiến tranh nổ ra. Trong suốt thời gian xung đột, Tehran đã đóng cửa gần như hoàn toàn eo biển Hormuz, khiến việc khôi phục giao thông trở thành một nội dung then chốt trong bản ghi nhớ ký ngày 17/6 giữa Washington và Tehran.

Văn bản này quy định rõ rằng hoạt động giao thông thương mại qua khu vực phải được nối lại ngay lập tức sau khi thỏa thuận có hiệu lực. Việc lưu lượng tàu thuyền tăng dần trong những ngày gần đây được xem là tín hiệu cho thấy các bên đang từng bước thực thi cam kết, dù tốc độ phục hồi còn khá chậm so với kỳ vọng ban đầu.

Cảnh báo an ninh hàng hải vẫn ở mức cao

Dù lưu lượng giao thông đang cải thiện, các mối lo ngại về an ninh tại khu vực này vẫn chưa được giải tỏa hoàn toàn. Trung tâm Thông tin Hàng hải Liên hợp mới đây đã nâng mức độ đe dọa an ninh hàng hải tại đây lên mức đáng kể, đồng thời cho biết nguy cơ từ bom mìn còn sót lại vẫn hiện hữu và các hoạt động rà phá bom mìn đang tiếp tục được triển khai. Đây là yếu tố khiến nhiều hãng tàu và doanh nghiệp vận tải quốc tế vẫn giữ thái độ thận trọng khi lên kế hoạch đưa tàu quay trở lại tuyến đường này.

Hiện tại, các tàu vận tải thương mại di chuyển qua khu vực theo hai hành lang chính: tuyến phía nam do Oman kiểm soát và tuyến phía bắc thuộc quyền kiểm soát của Iran. Việc lựa chọn tuyến đường phù hợp, cùng với các biện pháp phòng ngừa rủi ro an ninh, đang là ưu tiên hàng đầu của các doanh nghiệp vận tải dầu khí trong giai đoạn chuyển tiếp hiện nay.

Hạn chót 19/7 và nghĩa vụ của các bên

Theo nội dung bản ghi nhớ, Mỹ có thời hạn đến ngày 19/7 để dỡ bỏ hoàn toàn lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran. Cùng thời điểm đó, Iran cũng được kỳ vọng sẽ nỗ lực tối đa để đưa lưu lượng giao thông qua eo biển Hormuz trở lại mức trước chiến tranh. Đây là mốc thời gian quan trọng mà giới quan sát thị trường năng lượng theo dõi sát sao, bởi việc thực thi đúng hạn tại eo biển Hormuz hay không sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin của thị trường vào tiến trình bình thường hóa hoạt động hàng hải tại khu vực.

Iran đẩy mạnh xuất khẩu dầu sau khi lệnh phong tỏa được dỡ bỏ

Kể từ khi lệnh phong tỏa do Mỹ áp đặt chính thức được gỡ bỏ cách đây hai tuần, Iran đã xuất khẩu khoảng 50 triệu thùng dầu thô, theo phân tích dữ liệu từ TankerTrackers. Con số này cho thấy Tehran đang tận dụng tối đa khoảng thời gian nới lỏng để khôi phục dòng chảy xuất khẩu năng lượng, trong khi một số quốc gia vùng Vịnh khác lại gặp khó khăn hơn trong việc duy trì hoạt động xuất khẩu dầu của mình do ảnh hưởng từ tình trạng gián đoạn kéo dài tại khu vực này.

Trước khi xung đột nổ ra, khoảng 20% sản lượng dầu toàn cầu được vận chuyển qua tuyến đường thủy chiến lược này, khiến nơi đây trở thành một trong những điểm nghẽn quan trọng nhất đối với chuỗi cung ứng năng lượng thế giới. Việc Iran nhanh chóng gia tăng sản lượng xuất khẩu ngay sau khi lệnh phong tỏa được dỡ bỏ cho thấy quốc gia này đang giữ vai trò chủ động trong giai đoạn phục hồi hậu xung đột, đồng thời cũng phần nào phản ánh mức độ sẵn sàng về hạ tầng xuất khẩu dầu mà Tehran vẫn duy trì được bất chấp thời gian dài bị hạn chế.

Tương lai kiểm soát eo biển Hormuz vẫn còn bỏ ngỏ

Một điểm đáng chú ý là bản ghi nhớ hiện tại vẫn chưa đề cập rõ ràng đến việc liệu Iran có tiếp tục nắm quyền kiểm soát tuyến hàng hải này về lâu dài hay không. Theo thỏa thuận, các tàu thuyền chỉ được đảm bảo quyền tự do đi lại trong vòng 60 ngày, trong thời gian Iran và các quốc gia láng giềng vùng Vịnh tìm kiếm một cơ chế mới cho eo biển này. Điều đó đồng nghĩa với việc, sau giai đoạn 60 ngày, Iran có thể được phép áp đặt các loại phí đối với tàu thuyền qua lại, một kịch bản có thể tác động không nhỏ đến chi phí vận chuyển dầu khí toàn cầu trong tương lai.

Đây là yếu tố khiến giới đầu tư và doanh nghiệp năng lượng cần tiếp tục theo dõi sát các diễn biến đàm phán tiếp theo giữa Iran và các nước vùng Vịnh, bởi bất kỳ thay đổi nào trong cơ chế quản lý khu vực này sau mốc 60 ngày đều có thể tạo ra những biến động mới đối với giá dầu và chi phí logistics ngành năng lượng.

Tác động đến thị trường dầu mỏ toàn cầu

Nhìn chung, những diễn biến mới nhất tại eo biển Hormuz phản ánh một bức tranh vừa có tín hiệu tích cực vừa tiềm ẩn rủi ro. Việc lưu lượng giao thông dần tăng trở lại và Iran tích cực khôi phục xuất khẩu dầu là dấu hiệu cho thấy tiến trình bình thường hóa đang được thực thi, dù còn chậm so với kỳ vọng. Tuy nhiên, mức cảnh báo an ninh hàng hải vẫn ở ngưỡng cao, cùng với việc chưa có cơ chế lâu dài cho quyền kiểm soát khu vực, cho thấy rủi ro gián đoạn nguồn cung vẫn chưa thể loại trừ hoàn toàn.

Đối với các doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lĩnh vực xăng dầu, việc bám sát các mốc thời gian quan trọng như hạn chót 19/7, cũng như theo dõi sát diễn biến đàm phán về cơ chế quản lý tuyến hàng hải này sau giai đoạn 60 ngày, sẽ là cơ sở quan trọng để đánh giá xu hướng nguồn cung và giá dầu trong thời gian tới. Trong bối cảnh 20% sản lượng dầu toàn cầu vẫn phụ thuộc vào tuyến đường thủy này, mọi biến động tại đây đều có sức ảnh hưởng lan tỏa đến toàn bộ thị trường năng lượng thế giới.

Vòng đàm phán kỹ thuật mới nhất giữa Iran và các bên trung gian Qatar, Pakistan tại Doha vừa khép lại với một diễn biến đáng chú ý: phía Iran chính thức lên tiếng cáo buộc Mỹ vi phạm Biên bản ghi nhớ (MoU) đã ký trước đó. Cùng với đó, nhiều chi tiết mới về khoản 6 tỷ USD tài sản bị đóng băng của Tehran cũng lần đầu được hé lộ, thu hút sự quan tâm lớn từ giới quan sát tình hình Trung Đông và thị trường năng lượng.

Iran nêu vấn đề Mỹ vi phạm nghĩa vụ

Theo Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi, phái đoàn nước này đã có hai vòng gặp gỡ riêng biệt với các bên trung gian trong khuôn khổ đàm phán tại Doha. Cuộc họp đầu tiên thuộc Nhóm Công tác Giám sát và Thực thi – một trong bốn cơ quan được thành lập theo Biên bản ghi nhớ Mỹ-Iran nhằm theo dõi việc các bên tuân thủ cam kết đã đưa ra.

Tại cuộc họp này, phái đoàn Iran đã trực tiếp nêu vấn đề Mỹ vi phạm nghĩa vụ được quy định tại Điều 1 của MoU – điều khoản kêu gọi chấm dứt chiến tranh trên mọi mặt trận. Theo đài truyền hình nhà nước IRIB, phía Iran cũng đưa ra các thông tin liên quan đến việc Mỹ được cho là đang tăng cường trang thiết bị và lực lượng quân sự trong khu vực, cùng những phát ngôn mang tính đe dọa và can thiệp từ giới chức Washington. Đây được xem là bằng chứng cụ thể mà Tehran sử dụng để củng cố cáo buộc vi phạm thỏa thuận đã ký của mình.

Kết thúc phiên họp, hai bên đã thống nhất thiết lập một kênh liên lạc khẩn cấp, có hiệu lực trong vòng 24 giờ, đồng thời ghi nhận chính thức những thiếu sót trong quá trình thực thi văn bản này để làm cơ sở xem xét và giải quyết trong thời gian tới. Việc lập kênh liên lạc nhanh cho thấy mức độ nghiêm trọng mà cả hai phía nhìn nhận đối với các bất đồng liên quan, đặc biệt trong bối cảnh tình hình an ninh khu vực vẫn còn nhiều biến động.

Chi tiết khoản 6 tỷ USD tài sản bị đóng băng

Song song với phiên họp về giám sát thực thi, phái đoàn Iran cũng có cuộc gặp riêng với các quan chức Qatar và đại diện ngân hàng trung ương nước này để bàn về việc giải phóng khoảng 6 tỷ USD tài sản của Iran hiện đang bị đóng băng. Đây là một trong những nội dung quan trọng nhất được quy định trong thỏa thuận ký ngày 17/6, và cũng là điều kiện mà Tehran nhiều lần nhấn mạnh là bước đi thiện chí cần thiết từ phía Washington.

Ông Gharibabadi cho biết các cuộc thảo luận lần này đã đi sâu vào những vấn đề kỹ thuật cụ thể hơn, bao gồm cách thức sử dụng một phần trong số 6 tỷ USD ban đầu. Theo thỏa thuận đạt được, Iran sẽ được phép sử dụng số tiền này để mua hàng hóa phục vụ những nhu cầu đã được tuyên bố công khai từ trước. Việc làm rõ cơ chế giải ngân và mục đích sử dụng số tiền cho thấy tiến trình đàm phán tài chính giữa hai bên đang có bước tiến nhất định, dù tốc độ thực hiện vẫn còn chậm so với kỳ vọng của Tehran.

Ý nghĩa của những diễn biến mới tại Doha

Việc Iran công khai cáo buộc Mỹ vi phạm Biên bản ghi nhớ ngay tại bàn đàm phán kỹ thuật cho thấy sự thiếu tin tưởng vẫn còn hiện hữu rõ nét giữa hai bên, bất chấp những nỗ lực ngoại giao đang được xúc tiến thông qua các trung gian như Qatar và Pakistan. Đồng thời, việc thiết lập kênh liên lạc khẩn trong vòng một ngày cũng phản ánh mong muốn của cả hai phía trong việc kiểm soát rủi ro leo thang, tránh để những bất đồng nhỏ trở thành nguyên nhân phá vỡ hoàn toàn tiến trình đàm phán.

Đáng chú ý, việc chính thức “ghi lại những thiếu sót” của MoU cho thấy hai bên đang cố gắng xây dựng một cơ chế minh bạch hơn để theo dõi việc tuân thủ cam kết, thay vì chỉ dừng lại ở các tuyên bố công khai mang tính đối đầu. Đây có thể là tín hiệu tích cực về mặt quy trình, ngay cả khi nội dung bất đồng giữa hai bên vẫn chưa được giải quyết triệt để.

Về phần tài chính, việc làm rõ cơ chế sử dụng khoản 6 tỷ USD cũng là bước tiến quan trọng, bởi đây từng là một trong những điểm nghẽn lớn nhất khiến tiến trình thực thi Biên bản ghi nhớ bị đình trệ trong nhiều tuần qua. Nếu khoản tiền này được giải phóng đúng theo thỏa thuận, đây sẽ là cơ sở để Tehran thể hiện thiện chí tiếp tục đàm phán các nội dung phức tạp hơn, bao gồm quy chế eo biển Hormuz và việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt dài hạn.

Tác động đến tiến trình đàm phán và thị trường năng lượng

Những căng thẳng liên quan đến cáo buộc vi phạm thỏa thuận đã ký, dù chưa leo thang thành xung đột công khai, vẫn là yếu tố khiến giới đầu tư và các doanh nghiệp trong lĩnh vực năng lượng tiếp tục theo dõi sát diễn biến tại Doha. Bất kỳ sự đổ vỡ nào trong cơ chế giám sát thực thi đều có nguy cơ kéo theo căng thẳng quân sự tái diễn tại khu vực, đặc biệt là quanh eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu huyết mạch mà thị trường toàn cầu luôn đặc biệt nhạy cảm.

Ngược lại, nếu cơ chế ghi nhận thiếu sót và kênh liên lạc khẩn được vận hành hiệu quả, đây có thể là bước đệm giúp hai bên dần thu hẹp bất đồng, tạo tiền đề cho các vòng đàm phán tiếp theo về những vấn đề cốt lõi hơn. Việc giải quyết ổn thỏa khoản 6 tỷ USD tài sản bị đóng băng cũng được xem là phép thử quan trọng cho thiện chí thực thi Biên bản ghi nhớ từ cả hai phía.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp xăng dầu và các nhà đầu tư quan tâm đến thị trường năng lượng, việc cập nhật liên tục các diễn biến quanh MoU Mỹ-Iran là điều cần thiết. Mọi thay đổi trong cách hai bên tuân thủ hoặc vi phạm các điều khoản đã ký đều có thể tạo ra những phản ứng tức thời trên thị trường dầu mỏ, đặc biệt trong bối cảnh tình hình Trung Đông vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro khó lường. Các bên liên quan nên tiếp tục theo dõi sát các vòng đàm phán tiếp theo tại Doha để có chiến lược ứng phó phù hợp trước những biến động có thể xảy ra.

Có một tín hiệu tích cực đang dần hiện rõ trên bản đồ năng lượng toàn cầu: hoạt động vận tải hàng hóa qua các điểm nghẽn chiến lược đang từng bước khôi phục sau giai đoạn tê liệt kéo dài do xung đột Mỹ – Iran gây ra. Dòng chảy dầu mỏ — mạch máu của nền kinh tế thế giới — đang dần trở lại nhịp đập bình thường.

Tuy nhiên, đừng để tín hiệu phục hồi ngắn hạn đó che khuất bức tranh toàn cảnh: hậu quả vĩ mô từ cuộc xung đột vẫn đang tiếp tục “bào mòn” nền kinh tế thế giới theo những cách âm thầm nhưng dai dẳng hơn. Thị trường nhiên liệu thoát khỏi khủng hoảng nguồn cung không đồng nghĩa với việc áp lực lạm phát đã biến mất — và chính điều đó mới là thách thức thực sự mà các chính phủ, doanh nghiệp và người tiêu dùng toàn cầu đang phải đối mặt.

Sự phục hồi đáng kinh ngạc của chuỗi cung ứng

Những đánh giá mới nhất từ phía Washington phát đi tín hiệu khả quan hơn so với những gì nhiều nhà phân tích kỳ vọng. Phó Tổng thống Mỹ JD Vance xác nhận rằng lưu lượng dầu chảy qua eo biển Hormuz đã thực sự trở lại mức trước chiến tranh, thậm chí có những ngày còn vượt qua mức đó. Đây là một trong những yếu tố then chốt giúp thị trường nhiên liệu toàn cầu hạ nhiệt đáng kể trong thời gian qua, kéo giá dầu Brent và WTI lùi về vùng 70-72 USD/thùng sau giai đoạn căng thẳng tột độ.

Sự phục hồi của lưu lượng qua eo biển Hormuz không chỉ có ý nghĩa kinh tế — đây còn là tín hiệu ngoại giao quan trọng, cho thấy các bên đang tạm thời tránh leo thang thêm trong bối cảnh đàm phán vẫn còn đang tiếp diễn. Đối với các nhà nhập khẩu dầu lớn tại châu Á như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Ấn Độ, sự thông suốt trở lại của tuyến đường thủy huyết mạch này là điều kiện sống còn để duy trì hoạt động công nghiệp và sản xuất điện ổn định.

Tuy nhiên, ngay cả khi lưu lượng phục hồi, thị trường nhiên liệu vẫn chưa thực sự trở về trạng thái “bình thường” theo nghĩa đầy đủ nhất của từ này. Phần bù rủi ro địa chính trị vẫn đang được tích hợp vào giá, và bất kỳ diễn biến bất ngờ nào từ phía Iran đều có thể đẩy thị trường nhiên liệu vào trạng thái bất ổn mới chỉ trong vài giờ.

Bóng ma lạm phát đè nặng kinh tế toàn cầu

Sự phục hồi của chuỗi cung ứng không đồng nghĩa với việc hậu quả kinh tế từ cuộc xung đột đã được giải quyết. Cơ quan Thương mại và Phát triển của Liên Hợp Quốc đã đưa ra cảnh báo rõ ràng rằng các nền kinh tế dễ bị tổn thương — đặc biệt là các quốc gia đang phát triển tại châu Phi, Nam Á và Mỹ Latinh — vẫn đang đối mặt với rủi ro lớn từ việc giá nhiên liệu và lương thực neo ở mức cao sau xung đột.

Cơ chế lan truyền rất rõ ràng: khi chi phí nhiên liệu tăng cao và duy trì ở mức đó trong nhiều tháng, hiệu ứng gợn sóng sẽ lan rộng sang chi phí vận tải, sản xuất nông nghiệp, chi phí điện năng và cuối cùng là giá tiêu dùng tổng thể. Cuộc xung đột Mỹ – Iran đã trực tiếp đẩy lạm phát toàn cầu tăng cao, và ngay cả khi giá dầu đã hạ nhiệt, quán tính lạm phát trong chuỗi cung ứng thực tế thường mất nhiều tháng để tiêu tán hoàn toàn.

Với các nền kinh tế vốn đã mang nợ ngoại tệ nặng nề và dự trữ ngoại hối mỏng, cú sốc kép từ lạm phát nhiên liệu và lương thực là mối đe dọa có thể dẫn đến bất ổn xã hội và khủng hoảng thanh toán. Đây là chiều kích mà các cuộc thảo luận về thị trường nhiên liệu trong giới tài chính thường bỏ qua, nhưng lại là thực tế sống động mà hàng trăm triệu người đang trải qua hằng ngày.

Sức ép vĩ mô và chính trị tại Mỹ: Bầu cử tháng 11 và bài toán giá xăng

Ở nền kinh tế lớn nhất thế giới, áp lực từ lạm phát nhiên liệu đang mang thêm một chiều kích hoàn toàn khác — chiều kích chính trị. Lạm phát năng lượng đang tạo ra sức ép chính trị cực lớn lên Tổng thống Trump ngay trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, nơi quyền kiểm soát Quốc hội sẽ được định đoạt. Trong lịch sử chính trị Mỹ, giá xăng tại trạm bơm luôn là một trong những chỉ số nhạy cảm nhất ảnh hưởng đến tâm lý cử tri — và khi giá xăng cao, cử tri thường trút giận lên đảng cầm quyền.

Chính vì sức ép chính trị trực tiếp này, Tổng thống Trump và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đang ráo riết thực hiện một động thái hiếm thấy: kêu gọi trực tiếp các nhà bán lẻ xăng dầu giảm giá nhằm xoa dịu người tiêu dùng. Đây là tín hiệu cho thấy Nhà Trắng đang cảm nhận rất rõ nhiệt độ chính trị từ vấn đề thị trường nhiên liệu và không thể chờ đợi cơ chế thị trường tự điều chỉnh theo đúng lịch bầu cử.

Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của lời kêu gọi này còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố mà chính quyền khó kiểm soát trực tiếp: cấu trúc chi phí vận hành của từng nhà bán lẻ, tồn kho hiện tại, giá nhập khẩu dầu thô đầu vào và kỳ vọng về biến động giá trong tương lai. Khi thị trường nhiên liệu còn đang chịu tác động của quá nhiều ẩn số địa chính trị — từ đàm phán Doha đến kế hoạch thu phí của Iran tại eo biển Hormuz — các nhà bán lẻ xăng dầu khó có thể giảm giá mạnh mà không đối mặt với rủi ro thua lỗ nếu tình hình đột ngột xấu đi.

Kết luận: Hết khủng hoảng nguồn cung, chưa hết bão giá

Thị trường nhiên liệu toàn cầu tuy đã vượt qua giai đoạn bĩ cực nhất về thiếu hụt nguồn cung, nhưng di chứng về giá cả và lạm phát vẫn còn hiện hữu và sẽ tiếp tục đeo bám nền kinh tế trong nhiều tháng tới. Khoảng cách giữa “lưu lượng phục hồi” và “giá cả bình ổn” là khoảng cách thực tế mà người tiêu dùng toàn cầu đang phải trả giá bằng sức mua của mình mỗi ngày.

Ngành bán lẻ xăng dầu trong thời gian tới sẽ đứng trước những thách thức đến từ cả hai phía: áp lực từ thị trường khi biên độ lợi nhuận bị thu hẹp do giá đầu vào còn cao, và áp lực từ chính trị khi các chính phủ — không chỉ ở Mỹ — đang tìm cách can thiệp để kiềm chế giá xăng trước áp lực bầu cử. Trong môi trường đó, khả năng điều hướng khéo léo giữa sức ép từ thị trường và sức ép từ chính sách sẽ là yếu tố phân biệt người thắng kẻ thua trên thị trường nhiên liệu giai đoạn hậu xung đột này.

Trước khi cuộc chiến tranh bùng nổ vào ngày 28 tháng 2, eo biển Hormuz đã và luôn là “yết hầu” không thể thay thế của nền kinh tế toàn cầu — tuyến đường thủy huyết mạch nơi vận chuyển tới 1/5 lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) của cả thế giới mỗi ngày. Không có bất kỳ tuyến đường thay thế nào có thể gánh được khối lượng khổng lồ đó trong thời gian ngắn, khiến eo biển Hormuz trở thành điểm duy nhất mà nếu bị tắc nghẽn, toàn bộ thị trường năng lượng toàn cầu sẽ chao đảo ngay tức khắc.

Dù giao thông qua eo biển Hormuz đang có những dấu hiệu nối lại sau giai đoạn đình trệ kéo dài, Iran lại đang tung ra một “quân bài” mới mang tính đe dọa chưa từng có: kế hoạch áp đặt thu phí tàu thuyền đi qua tuyến hàng hải quốc tế này. Đây không chỉ là bài toán tài chính — đây là động thái tuyên bố chủ quyền trực tiếp lên một trong những tuyến đường biển quan trọng nhất hành tinh, với nguy cơ làm đảo lộn hoàn toàn chi phí vận tải năng lượng và đe dọa nghiêm trọng tự do hàng hải mà cộng đồng quốc tế đã duy trì trong hàng thập kỷ.

Chiến lược “cửa ngõ” của Iran: Tuyên bố chủ quyền và đòn thu phí giữa tháng 8

Tham vọng của Tehran đối với eo biển Hormuz đang được bộc lộ ngày càng rõ ràng và có hệ thống hơn. Các quan chức Iran đã liên tiếp khẳng định quyền quản lý giao thông tại tuyến đường thủy này cùng với đồng minh Oman — quốc gia kiểm soát bờ phía Nam của eo biển. Đây là bước đi nhằm thiết lập một khung pháp lý song phương, qua đó Iran và Oman cùng nhau định ra luật lệ cho tuyến hàng hải mà phần lớn thế giới vẫn xem là vùng biển quốc tế tự do.

Phát ngôn trực tiếp và cứng rắn nhất đến từ nhà đàm phán hàng đầu Iran, Mohammed Baqer Qalibaf, người đã tuyên bố không úp mở: “Chủ quyền eo biển Hormuz thuộc về Iran và Oman, và việc giao thông tại đây phải tuân theo các thỏa thuận do Iran quyết định.” Đây là lời tuyên chiến ngoại giao đối với nguyên tắc tự do hàng hải quốc tế, được đưa ra một cách công khai và có chủ đích rõ ràng.

Điểm đặc biệt nguy hiểm nhất trong kế hoạch này là mốc thời gian cụ thể: Iran dự kiến áp đặt phí cầu đường vào giữa tháng 8 tới — chính xác là thời điểm kết thúc hạn chót đàm phán 60 ngày giữa các bên. Nếu các cuộc đàm phán không đạt được tiến triển thực chất trước thời hạn đó, việc Iran đơn phương kích hoạt cơ chế thu phí tại eo biển Hormuz có thể trở thành hiện thực trong tích tắc — và thị trường năng lượng toàn cầu hoàn toàn chưa được định giá đầy đủ cho rủi ro này.

Lời đáp trả đanh thép từ Washington: Mỹ sẵn sàng dùng biện pháp mạnh

Phản ứng từ phía Washington đến nhanh chóng và không kém phần quyết liệt. Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã đưa ra tuyên bố cứng rắn, khẳng định nước Mỹ sẽ ngăn chặn bằng mọi biện pháp cần thiết việc Iran thu phí qua eo biển Hormuz — tuyến đường thủy quốc tế mà Washington không công nhận bất kỳ quyền kiểm soát đơn phương nào từ bất kỳ quốc gia nào.

Xa hơn, thông tin cho thấy Tổng thống Trump cũng từng cân nhắc đến khả năng quay lại chiến tranh toàn diện và tiến hành các cuộc tấn công mới nhằm phá vỡ bế tắc, nếu các biện pháp ngoại giao tiếp tục không mang lại kết quả. Tín hiệu này cho thấy Washington đang duy trì tất cả các lựa chọn trên bàn — bao gồm cả biện pháp quân sự — nếu Iran tiếp tục leo thang tại eo biển Hormuz vượt qua ranh giới đỏ mà Mỹ đã vạch ra.

Sự đối lập giữa lập trường của hai bên không thể rõ ràng hơn: Iran tuyên bố chủ quyền và quyền thu phí; Mỹ khẳng định sẽ ngăn chặn bằng mọi giá. Eo biển Hormuz, vì thế, đang trở thành điểm đối đầu địa chính trị trực tiếp giữa hai cường quốc — và dầu mỏ toàn cầu là con tin bất đắc dĩ trong cuộc đối đầu đó.

Kịch bản cho thị trường dầu mỏ: Cái giá của sự bế tắc

Để đánh giá đầy đủ mức độ rủi ro, cần đặt kế hoạch thu phí của Iran vào bối cảnh của khuôn khổ hòa bình ban đầu. Theo thiết kế gốc của thỏa thuận ngừng bắn, Iran được kỳ vọng sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa eo biển Hormuz để đổi lấy các ưu đãi tài chính và nhượng bộ từ phía Mỹ. Kế hoạch thu phí tàu thuyền hiện tại đi ngược lại hoàn toàn với tinh thần đó — thay vì dỡ bỏ rào cản, Iran đang biến eo biển Hormuz thành một trạm thu phí có chủ quyền.

Nếu Iran thực thi lệnh thu phí đơn phương này vào giữa tháng 8, các tác động lên dòng chảy dầu mỏ toàn cầu sẽ diễn ra theo nhiều tầng. Trước tiên, chi phí vận tải năng lượng qua eo biển Hormuz sẽ tăng vọt ngay lập tức, kéo theo sự gia tăng tương ứng trong chi phí nhập khẩu dầu thô của các nền kinh tế lớn tại châu Á — đặc biệt là Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Ấn Độ, những quốc gia phụ thuộc nặng vào nguồn dầu từ vùng Vịnh.

Ở kịch bản xấu hơn, nếu xung đột giữa Mỹ và Iran bùng phát trở lại xung quanh vấn đề này, nguy cơ tắc nghẽn thực sự tại eo biển Hormuz sẽ quay trở lại bàn cờ. Mỗi lần eo biển bị đe dọa đóng cửa trong lịch sử, thị trường năng lượng toàn cầu phản ứng với mức tăng giá dầu đột ngột và mạnh. Lần này, với bối cảnh căng thẳng đã được tích lũy suốt nhiều tháng và thỏa thuận ngừng bắn vốn đã mong manh, biên độ dao động có thể còn lớn hơn nhiều so với các lần trước.

Kết luận: Nín thở chờ giữa tháng 8

Eo biển Hormuz vẫn đang là một “thùng thuốc súng” chực chờ bùng nổ, và mốc thời gian giữa tháng 8 đang trở thành ngưỡng cửa mà cả thị trường năng lượng lẫn cộng đồng ngoại giao quốc tế cùng hướng về với mức độ lo ngại ngày càng tăng. Khi thời hạn 60 ngày đàm phán kết thúc mà không có tiến triển thực chất, kế hoạch thu phí của Iran tại eo biển Hormuz sẽ không còn là lời đe dọa trên giấy — nó sẽ trở thành hiện thực va chạm trực tiếp với lợi ích sống còn của cả Mỹ lẫn đồng minh.

Các nhà giao dịch năng lượng và doanh nghiệp xăng dầu cần chuẩn bị tinh thần cho những kịch bản biến động mạnh trong giai đoạn này. Trong môi trường mà mỗi tuyên bố ngoại giao có thể tức thời làm rung chuyển giá dầu, việc theo dõi sát diễn biến đàm phán tại eo biển Hormuz trong những tuần tới không phải là lựa chọn — đó là yêu cầu bắt buộc của bất kỳ chiến lược quản lý rủi ro năng lượng nào có trách nhiệm.

Tháng 6 vừa qua chứng kiến một trong những cú sụt giảm ngỡ ngàng nhất của giá dầu thô toàn cầu khi thị trường bốc hơi tới 20% giá trị chỉ trong vòng chưa đầy bốn tuần. Đằng sau đà trượt dốc của giá dầu tháng 6 này không chỉ là những lo ngại thuần túy về bức tranh cung – cầu, mà còn phản ánh tâm lý “nín thở” đặc trưng của giới đầu tư trước các cuộc đàm phán “kỹ thuật” đang diễn ra tại Doha giữa các bên liên quan đến xung đột Mỹ – Iran.

Câu hỏi lớn mà mọi nhà phân tích và trader đều đang đặt ra là: liệu những nỗ lực ngoại giao gián tiếp tại Doha có đủ sức giữ yên “thùng thuốc súng” Hormuz, hay thị trường đang tự ru ngủ mình bằng một kịch bản lạc quan nguy hiểm — một kịch bản mà chỉ cần một sự cố nhỏ cũng đủ xé tan?

Cú sập lịch sử: Khi giá dầu tháng 6 quay về vạch xuất phát

Các con số thống kê về giá dầu tháng 6 thực sự gây chấn động. Dầu Brent — thước đo chuẩn của thị trường dầu thô quốc tế — đang chuẩn bị ghi nhận tháng giảm thứ ba liên tiếp với mức 72,4 USD/thùng, tương đương mất 22% hay khoảng 20 USD so với tháng trước. Dầu WTI cũng không kém phần thảm khi rơi xuống 70,18 USD/thùng, mất 19% tương đương 17 USD, và đây là tháng giảm thứ hai liên tiếp của loại dầu chuẩn Mỹ này.

Điều đáng chú ý hơn cả là cả hai loại dầu chuẩn đều đang giao dịch sát với mức giá của ngày 27/2 — thời điểm ngay trước khi cuộc chiến kéo dài suốt bốn tháng qua bùng nổ. Nói cách khác, toàn bộ phần bù rủi ro chiến tranh từng được tích lũy vào giá dầu tháng 6 đầu năm đã gần như bị “bán tháo” hoàn toàn. Thị trường đang hành xử như thể cuộc xung đột chưa từng xảy ra.

Phía sau cú sụt giảm này là một gọng kìm cung – cầu kép. Một mặt, thị trường đang lo ngại về sự yếu kém dai dẳng trong nhu cầu tiêu thụ của Trung Quốc, khi chưa có bằng chứng rõ ràng nào cho thấy nước mua dầu lớn nhất thế giới đang có đợt mua vào mạnh mẽ trở lại. Mặt khác, nguồn cung từ Trung Đông vẫn không ngừng chảy; các nhà sản xuất trong khu vực vẫn tiếp tục bốc dỡ dầu thô và LNG bất chấp các vụ đụng độ lẻ tẻ, đẩy lưu lượng giao thông qua eo biển Hormuz lên mức cao nhất kể từ cuối tháng 2. Hai lực đẩy này cộng hưởng với nhau tạo ra áp lực giảm giá khó có thể cưỡng lại trong ngắn hạn.

Giải mã ván bài đàm phán Doha: Nước cờ “kỹ thuật” của Washington

Để hiểu đúng bản chất những gì đang diễn ra tại Doha, cần tách bạch rõ ràng giữa phát ngôn ngoại giao và thực chất chiến lược đằng sau. Trên bề mặt, có một sự mâu thuẫn rõ ràng đến mức khó hiểu: trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng cuộc gặp ở Doha “có thể sẽ quan trọng”, thì Bộ Ngoại giao Iran lại kiên quyết bác bỏ mọi cuộc đàm phán trực tiếp với Washington ở bất kỳ cấp độ nào. Hai phát ngôn trái chiều từ hai phía đang tạo ra một làn sương mù thông tin mà chính thị trường đang phải vật lộn để nhìn xuyên qua.

Chìa khóa để giải mã nằm ở thuật ngữ “đàm phán kỹ thuật”. Theo nhận định của cựu sĩ quan CIA Scott Uehlinger, Washington đang khéo léo sử dụng các cuộc thảo luận kỹ thuật đã được lên lịch sẵn tại Doha như một công cụ ngoại giao gián tiếp nhằm xoa dịu và kiểm soát căng thẳng — mà không cần phải đối mặt trực tiếp với Tehran trong một khuôn khổ đàm phán chính thức. Đây là một nước cờ khéo léo về mặt hình thức nhưng rất giới hạn về thực chất.

Mục tiêu thực sự của Washington tại Doha có hai tầng. Trước tiên, Mỹ muốn làm rõ vai trò thực sự của Iran tại eo biển Hormuz, từ đó xây dựng cơ chế ngăn chặn các khó khăn phát sinh trong tương lai. Ở tầng thứ hai và tham vọng hơn, Washington đang hy vọng thúc đẩy Qatar cùng các nước vùng Vịnh hình thành một liên minh khu vực để trực tiếp đàm phán với Iran về vấn đề an toàn giao thông hàng hải qua Hormuz — một giải pháp đa phương có thể bền vững hơn so với đàm phán song phương Mỹ – Iran vốn đang bị cả hai phía phủ nhận về mặt công khai.

Thỏa thuận ngừng bắn “dễ vỡ” và mồi lửa chực chờ tại Hormuz

Dù đàm phán Doha đang tạo ra hy vọng, thực tế tại Hormuz vẫn đang phát đi những tín hiệu đáng lo ngại mà thị trường giá dầu tháng 6 dường như chưa tính đủ vào. Sự bình thường hóa thực sự của dòng chảy hàng hải qua eo biển vẫn còn rất mơ hồ: các vụ tấn công tàu thuyền lẻ tẻ và đụng độ giữa lực lượng Mỹ và Iran vẫn tiếp diễn ngay cả sau khi thỏa thuận tạm ngừng giao tranh ngày 17/6 được ký kết.

Điểm nóng nguy hiểm nhất hiện nay không đến từ một cuộc đối đầu quân sự toàn diện, mà từ một cuộc đàm phán có vẻ hoàn toàn kỹ thuật: các chuyên gia từ phía Iran và Oman đang sắp ngồi lại để “vẽ lại” các tuyến đường vận chuyển chính thức qua eo biển Hormuz. Đây là diễn biến mà giới quan sát quốc tế đang theo dõi với mức độ lo ngại cao.

Lý do không thể rõ ràng hơn: Thứ trưởng Ngoại giao Iran đã công khai tuyên bố rằng Tehran sẵn sàng ngăn chặn mọi tàu thuyền đi chệch khỏi các tuyến đường mới được xác định. Đây thực chất là một dạng “thiết quân luật” trên biển — Iran đang tự trao cho mình quyền phán xét tàu nào được phép thông qua và tàu nào không, ngay giữa lúc đàm phán Doha đang được kỳ vọng mang lại không khí hòa dịu. Bất kỳ va chạm nào từ việc thực thi tuyên bố này — dù cố ý hay vô tình — đều có thể trở thành mồi lửa thiêu rụi mọi thành quả ngoại giao đang manh nha hình thành.

Trong bối cảnh đó, áp lực lên bàn cờ chính trị nội bộ của Mỹ cũng đang ngày càng đè nặng hơn. Sự gián đoạn dòng chảy dầu mỏ toàn cầu đang tạo ra thách thức chính trị cực lớn cho Tổng thống Trump ngay trước thềm cuộc bầu cử quốc hội vào tháng 11. Điều này vừa thúc đẩy Washington tìm kiếm giải pháp nhanh tại Doha, vừa đặt ra câu hỏi liệu áp lực bầu cử có khiến Mỹ chấp nhận các điều khoản chưa đủ chắc chắn, tạo ra những rủi ro tiềm ẩn về dài hạn.

Kết luận: Lạc quan nhưng đừng quên “cảnh giác”

Chuyên gia phân tích thị trường Tim Waterer từ KCM Trade nhận định rằng thị trường hiện tại đang chỉ ở trạng thái “thận trọng lạc quan” — một cách diễn đạt tinh tế cho thấy ngay cả những người lạc quan nhất cũng không thực sự tin tưởng hoàn toàn vào kịch bản hạ nhiệt bền vững. Đây chính xác là tâm lý mà bức tranh giá dầu tháng 6 đang phản ánh.

Việc Mỹ áp dụng chiến lược “ngoại giao kỹ thuật” gián tiếp tại Doha mang lại một tia sáng hy vọng có cơ sở. Nhưng chừng nào thỏa thuận ngày 17/6 vẫn còn mong manh và Iran vẫn duy trì thái độ cứng rắn về quyền kiểm soát tuyến đường thủy qua Hormuz, bất kỳ sự cố cản trở tàu thuyền nào — dù quy mô nhỏ đến đâu — cũng hoàn toàn có khả năng trở thành mồi lửa thiêu rụi toàn bộ thành quả đàm phán, đẩy giá dầu vọt tăng trở lại trong tích tắc và xé toạc kịch bản lạc quan mà thị trường đang tin tưởng.

Trong bối cảnh đó, câu hỏi dành cho nhà đầu tư không phải là liệu rủi ro có tồn tại hay không — mà là liệu mức giá dầu tháng 6 hiện tại đã phản ánh đầy đủ xác suất của những rủi ro đó chưa.

Thị trường năng lượng toàn cầu đang chứng kiến một cú sốc thực sự khi giá dầu thô đối mặt với mức giảm khoảng 20% chỉ tính riêng trong tháng 6. Đây không chỉ là một đợt điều chỉnh thông thường, mà là dấu hiệu cho thấy tâm lý nhà đầu tư đang thay đổi nhanh chóng trước thềm cuộc đàm phán Doha giữa Mỹ và Iran — sự kiện được xem là chìa khóa quyết định hướng đi tiếp theo của giá dầu thô trong những tuần tới.

Các mốc giá cụ thể đang khiến không ít trader phải giật mình. Dầu Brent kỳ hạn tháng 8 lao dốc xuống còn 72,4 USD/thùng, bốc hơi tới 22%, tương đương khoảng 20 USD so với tháng trước — đánh dấu tháng giảm thứ ba liên tiếp của loại dầu thô chuẩn này. Trong khi đó, dầu WTI cũng không khá hơn khi rơi xuống mức 70,18 USD/thùng, mất 19% tương đương 17 USD, ghi nhận tháng giảm thứ hai liên tiếp. Đáng chú ý hơn cả, giá dầu thô hiện đang bị kéo tụt về sát mức ghi nhận vào ngày 27 tháng 2 — thời điểm ngay trước khi cuộc chiến nổ ra, cho thấy thị trường dường như đang “bán tháo” toàn bộ phần bù rủi ro chiến tranh từng được tích lũy trước đó.

Thị trường đang quá ngây thơ? Bóc tách “ảo tưởng” đằng sau đà giảm

Câu hỏi đặt ra là: liệu mức sụt giảm mạnh của giá dầu thô có thực sự phản ánh đúng bản chất tình hình, hay đây chỉ là một phản ứng cảm tính thái quá của giới đầu tư? Hiện tại, phần lớn nhà đầu tư đang định giá dựa trên niềm tin rằng căng thẳng sẽ “hạ nhiệt” trước thềm cuộc đàm phán Doha giữa Mỹ và Iran. Nhưng liệu niềm tin lạc quan này có đang trở thành một cái bẫy tâm lý nguy hiểm cho thị trường giá dầu thô?

Thực tế cho thấy có một sự mâu thuẫn rõ rệt từ chính hai bên liên quan trực tiếp đến cuộc đàm phán Doha. Trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ úp mở rằng cuộc gặp “có thể sẽ quan trọng, có thể không”, thì người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran lại tuyên bố thẳng thừng rằng không hề có bất kỳ cuộc đàm phán nào ở bất kỳ cấp độ nào với phía Mỹ. Sự đối lập rõ ràng trong phát ngôn từ hai phía cho thấy tiến trình đàm phán Doha vẫn còn rất bất định, trái ngược hoàn toàn với mức độ lạc quan mà giá dầu thô đang phản ánh trên thị trường.

Đằng sau câu chuyện ngoại giao còn là một “trò chơi vương quyền” đầy toan tính. Áp lực chính trị khổng lồ đang đè nặng lên ông Trump trước thềm cuộc bầu cử quốc hội vào tháng 11, đặc biệt khi dòng chảy dầu toàn cầu vẫn đang bị gián đoạn nghiêm trọng. Câu hỏi liệu phía Mỹ có buộc phải nhượng bộ để sớm đạt được một thỏa thuận tại Doha, qua đó ổn định giá dầu thô trước mùa bầu cử, vẫn đang là ẩn số lớn khiến giới phân tích chia rẽ quan điểm.

Cơ hội bắt đáy hay bẫy tăng giá trước khi sụp đổ?

Giữa lúc giá dầu thô liên tục dao động mạnh, ông Tim Waterer, chuyên gia phân tích thị trường từ KCM Trade, đưa ra nhận định đáng chú ý rằng thị trường hiện tại chỉ đang ở trạng thái “thận trọng lạc quan”, và chưa hề có dấu hiệu cho thấy sự bình thường hóa thực sự đã diễn ra tại khu vực eo biển Hormuz — tuyến hàng hải huyết mạch quyết định phần lớn nguồn cung dầu thô ra thị trường toàn cầu.

Một yếu tố quan trọng khác cũng cần được tính đến: thỏa thuận ngừng bắn được ký kết vào ngày 17/6 hiện đang trong tình trạng cực kỳ “dễ vỡ”. Chỉ cần một biến động nhỏ về quân sự hoặc ngoại giao cũng có thể khiến toàn bộ kỳ vọng lạc quan của thị trường giá dầu thô sụp đổ trong tích tắc, kéo theo những đợt biến động giá mạnh không thể lường trước.

Với bối cảnh đầy biến số như vậy, giới trader đang đứng trước một lựa chọn không hề dễ dàng: liệu mức giá dầu thô quanh ngưỡng 70 USD/thùng hiện tại có phải là cơ hội bắt đáy hấp dẫn, hay thực chất chỉ là một nhịp “bull trap” — bẫy tăng giá tạm thời trước khi các tin tức tiêu cực từ đàm phán Doha ập đến và đẩy giá lao dốc trở lại?

Kết luận

Diễn biến trượt dốc của giá dầu thô trong tháng 6 phản ánh rõ tâm lý kỳ vọng quá sớm của thị trường vào khả năng hạ nhiệt căng thẳng Mỹ – Iran. Tuy nhiên, với sự mâu thuẫn trong phát ngôn giữa hai bên, áp lực chính trị nội bộ tại Mỹ, cùng tình trạng mong manh của thỏa thuận ngừng bắn hiện tại, bức tranh phía trước của giá dầu thô vẫn còn rất nhiều ẩn số chưa được giải đáp.

Với thỏa thuận ngừng bắn ngày 17/6 đang cực kỳ “dễ vỡ”, anh em trader nghĩ sao? Đây là cơ hội bắt đáy ở mốc 70 USD hay là một nhịp “bull trap” trước khi tin tức đàm phán Doha sụp đổ? Hãy để lại quan điểm của bạn ở phần bình luận bên dưới!

Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) vẫn chưa hết chao đảo sau sự ra đi bất ngờ của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) sau gần 60 năm gắn bó, thì nay lại tiếp tục đối mặt với một “cơn sóng dữ” khác đến từ nhà sản xuất lớn thứ hai của khối: Iraq. Câu hỏi liệu Iraq rời OPEC có trở thành hiện thực hay không đang trở thành chủ đề nóng trong giới phân tích năng lượng toàn cầu.

Hậu quả tàn khốc của cuộc chiến tranh liên quan tới Iran đang đẩy nền kinh tế Iraq vào thế “dựa chân tường”, buộc quốc gia này phải đấu tranh gay gắt để đòi hạn ngạch sản xuất cao hơn, thậm chí tính đến phương án cực đoan là rời bỏ tổ chức mà mình từng là thành viên sáng lập. Vậy đây chỉ là một chiêu trò mặc cả trên bàn đàm phán, hay khả năng Iraq rời OPEC thực sự đang đến gần để nước này tự cứu lấy mình?

Áp lực kinh tế “nghẹt thở” hậu chiến tranh: Lời giải thích cho sự quay lưng

Để hiểu vì sao kịch bản Iraq rời OPEC được đặt lên bàn cân, trước hết cần nhìn vào mức độ tổn thương nặng nề của nền kinh tế nước này. Dầu mỏ chiếm tới 88% doanh thu của chính phủ Iraq trong năm ngoái — mức cao bậc nhất trong toàn khối OPEC, vượt xa con số khoảng 55% của Ả Rập Xê Út. Sự phụ thuộc gần như tuyệt đối này khiến bất kỳ cú sốc nào về sản lượng cũng trở thành mối đe dọa trực tiếp tới ngân khố quốc gia.

Cú sốc đó đã thực sự xảy ra. Chiến tranh nổ ra cùng với việc thiếu tuyến đường xuất khẩu thay thế khi eo biển Hormuz bị đóng cửa đã khiến sản lượng bơm của Iraq lao dốc thảm hại, từ 4,2 triệu thùng/ngày hồi tháng 2 xuống chỉ còn 1,48 triệu thùng/ngày vào tháng 5. Đây là mức sụt giảm chưa từng có trong nhiều năm trở lại đây đối với một thành viên trụ cột của OPEC.

Trước tình cảnh này, giới chức Iraq đã thẳng thắn bày tỏ quan điểm rằng đất nước “cần nhiều thùng dầu hơn và nhiều doanh thu hơn”. Khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran hứa hẹn mở lại eo biển Hormuz, Iraq càng có thêm động lực để tăng tốc bơm dầu, khôi phục ngân khố quốc gia — và đây cũng chính là tiền đề khiến ý tưởng Iraq rời OPEC được nhắc đến nhiều hơn trong các cuộc thảo luận nội bộ.

Cuộc đối đầu nội bộ và “quân bài” rời khối

Một trong những nguyên nhân sâu xa thúc đẩy khả năng Iraq rời OPEC chính là nghịch lý giữa năng lực thực tế và hạn ngạch được phân bổ. Trong khi Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đánh giá Iraq có thể đạt năng suất 4,9 triệu thùng/ngày chỉ trong vòng 90 ngày, thì hạn ngạch OPEC áp đặt cho Iraq trong tháng 7 lại chỉ ở mức 4,378 triệu thùng/ngày. Sự chênh lệch hơn 500.000 thùng/ngày này khiến Iraq ước tính đánh mất khoảng 36 triệu USD doanh thu mỗi ngày theo giá dầu hiện tại — một con số quá lớn để Baghdad có thể tiếp tục im lặng chấp nhận.

Sự bất hòa giữa các thành viên chủ chốt vùng Vịnh trong nội bộ OPEC cũng đang ngày càng sâu sắc hơn. Việc UAE chính thức rời khối sau gần sáu thập kỷ gắn bó đã vô tình tạo ra một tiền lệ quan trọng, mở đường để một thành viên sáng lập lâu năm như Iraq có thêm cơ sở để gây sức ép đòi điều chỉnh hạn ngạch, thậm chí cân nhắc nghiêm túc phương án Iraq rời OPEC nếu các yêu cầu không được đáp ứng.

Đáng chú ý, nhiều nguồn tin ẩn danh trong ngành đã xác nhận rằng Iraq từng xem xét khả năng rời khối, mặc dù Thủ tướng Ali Faleh al-Zaidi sau đó đã tạm thời lên tiếng phủ nhận thông tin này. Sự mập mờ trong các phát ngôn chính thức càng khiến giới đầu tư và các nhà phân tích năng lượng theo dõi sát sao diễn biến tiếp theo từ phía Baghdad.

Rời OPEC: Tự do tỏa sáng hay “canh bạc” rủi ro?

Nếu kịch bản Iraq rời OPEC thực sự xảy ra, quốc gia này sẽ không còn bị ràng buộc bởi các hạn ngạch sản xuất chung của khối, từ đó có thể tối đa hóa nguồn tài nguyên dầu mỏ để theo đuổi mục tiêu dài hạn đầy tham vọng: đạt sản lượng 7 triệu thùng/ngày. Đây cũng là kịch bản được kỳ vọng sẽ làm hài lòng các nhà đầu tư tỷ đô như BP, TotalEnergies và ExxonMobil — những tập đoàn vừa quay trở lại thị trường Iraq với các thỏa thuận trị giá hàng chục tỷ USD.

Tuy nhiên, việc Iraq rời OPEC không phải là “cây đũa thần” có thể giải quyết mọi vấn đề. Các nút thắt nội tại của ngành dầu mỏ nước này vẫn sẽ tồn tại bất kể tư cách thành viên OPEC ra sao. Giới chuyên gia chỉ ra hàng loạt rào cản cố hữu: cơ sở hạ tầng xuất khẩu còn yếu kém, chưa đủ năng lực để hấp thụ sản lượng tăng vọt; tình hình chính trị và an ninh tiềm ẩn nhiều bất ổn; rủi ro pháp lý trong các hợp đồng dầu khí với nhà đầu tư nước ngoài; cùng với tỷ lệ suy giảm tự nhiên khá cao tại nhiều mỏ dầu đã khai thác lâu năm.

Quá khứ cũng từng để lại bài học đắt giá cho Iraq. Vào năm 2012, mục tiêu đầy tham vọng đạt 12 triệu thùng/ngày đã hoàn toàn phá sản, một phần lớn cũng chính vì những lý do hạ tầng và thể chế nói trên. Điều này cho thấy, dù có rời OPEC hay không, Iraq vẫn cần giải quyết tận gốc những vấn đề nội tại nếu muốn thực sự bứt phá trên bản đồ dầu mỏ thế giới.

Kết luận: Bước ngoặt định hình lại trật tự OPEC

Quyết định ở lại hay rời khỏi OPEC của Iraq mang tính bước ngoặt, không chỉ tác động trực tiếp đến sự phục hồi của nền kinh tế nội địa mà còn có khả năng định hình lại cán cân quyền lực của cả tổ chức OPEC trên bản đồ năng lượng toàn cầu. Nếu Iraq rời OPEC theo bước UAE, đây sẽ là cú sốc thứ hai liên tiếp giáng vào sự đoàn kết của khối, đặt ra câu hỏi lớn về tương lai của cơ chế hạn ngạch chung.

Bạn nghĩ sao về bước đi tiếp theo của Iraq? Baghdad sẽ chọn nhẫn nhịn ở lại OPEC để duy trì sự ổn định chung, hay sẽ dứt áo ra đi như UAE để theo đuổi tham vọng 7 triệu thùng/ngày? Hãy để lại ý kiến của bạn ở phần bình luận bên dưới!

Nền kinh tế Iraq đang chật vật xoay xở sau cú sốc từ cuộc chiến tranh liên quan tới Iran, khi nguồn thu chủ lực từ dầu mỏ Iraq bị bào mòn nghiêm trọng. Trong bối cảnh đầy thử thách đó, Baghdad lại đang vạch ra một hướng đi táo bạo mang tính lịch sử: đưa ngành dầu mỏ Iraq trở lại quỹ đạo tăng trưởng và chạm mốc sản lượng 7 triệu thùng/ngày trong tương lai gần.

Kể từ đầu năm 2025, hàng loạt “ông lớn” năng lượng toàn cầu đã đổ xô ký kết các thỏa thuận tỷ đô với Iraq, biến quốc gia Trung Đông này thành tâm điểm chú ý của giới đầu tư dầu khí quốc tế. Câu hỏi đặt ra là: liệu dòng vốn khổng lồ đổ vào dầu mỏ Iraq có đủ sức giúp quốc gia này “lột xác” và giành lại quyền tự chủ năng lượng, hay sẽ lại vấp phải những rào cản cố hữu từng khiến các tham vọng trước đây đổ vỡ?

Bức tranh u ám và mệnh lệnh “sinh tử”: Tại sao lại là lúc này?

Để hiểu vì sao Iraq buộc phải đặt cược lớn vào ngành dầu mỏ, cần nhìn vào mức độ phụ thuộc gần như tuyệt đối của nền kinh tế nước này vào “vàng đen”. Theo dữ liệu từ Ngân hàng Thế giới, dầu mỏ chiếm tới 88% doanh thu của chính phủ Iraq — một con số cao bậc nhất trong khối OPEC, vượt xa mức khoảng 55% của Ả Rập Xê Út. Điều này đồng nghĩa với việc bất kỳ biến động nào trong sản lượng hay giá dầu cũng tác động trực tiếp đến khả năng vận hành của cả bộ máy nhà nước.

Cú sốc thực sự đến khi chiến tranh nổ ra và eo biển Hormuz bị đóng cửa, cắt đứt tuyến đường xuất khẩu cốt lõi của khu vực. Hệ quả là sản lượng dầu mỏ Iraq rơi tự do, từ mức 4,2 triệu thùng/ngày hồi tháng 2 xuống chỉ còn 1,48 triệu thùng/ngày vào tháng 5 — một sự sụt giảm gây chấn động cho ngân sách quốc gia.

Trước thực trạng này, một cố vấn năng lượng của Iraq đã thẳng thắn nhìn nhận rằng thông điệp hiện tại rất đơn giản: đất nước cần nhiều thùng dầu hơn và nhiều doanh thu hơn. Chính sự thiếu hụt doanh thu nghiêm trọng đã trở thành động lực then chốt thúc đẩy Iraq theo đuổi mục tiêu nâng sản lượng dầu mỏ lên 7 triệu thùng/ngày trong những năm tới, thay vì chỉ duy trì ở mức phục hồi tối thiểu.

Làn sóng tỷ đô từ đầu năm 2025: Niềm tin mới vào Iraq

Điều đáng chú ý là nhiều tập đoàn dầu khí từng thận trọng, thậm chí né tránh thị trường Iraq trong nhiều năm vì rủi ro chính trị và pháp lý, nay lại liên tiếp ký kết các thỏa thuận tỷ đô kể từ đầu năm 2025. Đây được xem là một bước ngoặt rõ rệt về niềm tin của giới đầu tư quốc tế dành cho dầu mỏ Iraq.

Một loạt siêu dự án đã và đang được công bố:

• BP cam kết khoản đầu tư khổng lồ lên tới 25 tỷ USD để tái phát triển 4 mỏ dầu lớn tại khu vực Kirkuk, một trong những vùng dầu mỏ giàu tiềm năng nhưng từng bị bỏ ngỏ nhiều năm do bất ổn an ninh.
• TotalEnergies đang triển khai dự án trị giá 10 tỷ USD tại Basra, khu vực xuất khẩu dầu chủ lực ở miền Nam Iraq.
• ExxonMobil đã chốt thỏa thuận phát triển mỏ Majnoon — một trong những mỏ dầu lớn nhất thế giới.
• Chevron cũng đang cân nhắc nghiêm túc việc quay trở lại thị trường dầu mỏ Iraq sau thời gian dài đứng ngoài cuộc.

Đằng sau làn sóng đầu tư này là vai trò không nhỏ của tân Thủ tướng Ali Faleh al-Zaidi, người đã đặt việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài làm trọng tâm trong chính sách điều hành, đặc biệt ưu tiên các tập đoàn Mỹ sau khi nhận được sự ủng hộ từ Tổng thống Mỹ Donald Trump. Đối với các tập đoàn năng lượng toàn cầu, đây không đơn thuần là một khoản đầu tư ngắn hạn mà là chiến lược tăng trưởng dài hạn nhằm tiếp cận nguồn tài nguyên dầu mỏ Iraq còn nhiều dư địa khai thác.

Đối mặt với thực tế: Tham vọng 7 triệu thùng/ngày có khả thi?

Dù dòng vốn tỷ đô đang đổ về dồn dập, khoảng cách giữa năng lực hiện tại và mục tiêu đề ra vẫn còn rất xa. Năng lực sản xuất hiện tại của dầu mỏ Iraq chỉ đạt khoảng 4,9 triệu thùng/ngày — con số này thực tế đã cao hơn hạn ngạch được OPEC phân bổ. Để vươn tới mốc 7 triệu thùng/ngày, giới chuyên gia trong ngành đánh giá đây là một mục tiêu “cực kỳ lạc quan”, nếu không muốn nói là đầy rủi ro.

Lịch sử ngành dầu mỏ Iraq từng để lại một bài học đắt giá. Vào năm 2012, Baghdad cũng từng ấp ủ tham vọng còn lớn hơn nhiều — đạt 12 triệu thùng/ngày — nhưng cuối cùng buộc phải thu hẹp đáng kể mục tiêu này do hệ số thu hồi dầu thấp và tình trạng thiếu đầu tư đồng bộ vào hạ tầng. “Vết xe đổ” đó là lời nhắc nhở rằng vốn đầu tư lớn không phải là điều kiện duy nhất để đảm bảo thành công.

Bên cạnh đó, ngành dầu mỏ Iraq hiện vẫn phải đối mặt với hàng loạt nút thắt cốt lõi: hạ tầng xuất khẩu còn giới hạn, đặc biệt là hệ thống đường ống và cảng biển chưa theo kịp tốc độ mở rộng sản lượng; tình hình chính trị và an ninh tiềm ẩn nhiều bất ổn; rủi ro pháp lý trong các hợp đồng dầu khí; cùng với đó là sự chậm trễ thường thấy trong quá trình triển khai các dự án quy mô lớn tại quốc gia này. Tất cả những yếu tố này có thể khiến tiến độ thực tế chậm hơn nhiều so với những con số đầy tham vọng được công bố.

Kết luận: Cơ hội vàng hay phép thử khắc nghiệt?

Làn sóng đầu tư tỷ đô từ đầu năm 2025 chắc chắn đang mang lại một cơ hội hiếm có để dầu mỏ Iraq thay đổi diện mạo, mở ra khả năng vươn tới mốc sản lượng 7 triệu thùng/ngày trong tương lai. Sự trở lại của các tập đoàn lớn như BP, TotalEnergies, ExxonMobil và khả năng tham gia của Chevron cho thấy niềm tin quốc tế vào tiềm năng dầu mỏ Iraq đang dần được khôi phục.

Tuy nhiên, có nguồn tài chính dồi dào chỉ là điều kiện cần. Thách thức thực sự nằm ở năng lực hạ tầng, sự ổn định thể chế và khả năng triển khai dự án đúng tiến độ — đây mới là phép thử quyết định liệu Iraq có thể biến tham vọng thành hiện thực hay không.

Theo các bạn, với sự hậu thuẫn từ Mỹ và hàng chục tỷ USD cam kết từ các siêu tập đoàn năng lượng, liệu dầu mỏ Iraq có thể vượt qua cái bóng của chính mình trong quá khứ để định hình lại trật tự trong OPEC? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận bên dưới.

Cuộc chiến tranh tiêu hao và các chu kỳ xung đột vũ trang liên tục tại Trung Đông đã và đang gây ra những gián đoạn chưa từng có đối với hệ thống thương mại hàng hóa toàn cầu. Từ các đòn tập kích bằng máy bay không người lái (UAV) nhắm vào tàu thương mại cho đến các tuyên bố phong tỏa luồng hải hành, tâm lý bất an đang găm chặt vào mọi cấu trúc chi phí đẩy.

Nằm ngoài tâm dịch chiến sự nhưng chịu áp lực lan tỏa vĩ mĩ sâu sắc, thị trường khí đốt châu Âu đang trải qua một giai đoạn đầy nghịch lý chiến lược. Đây là thời điểm cốt lõi đan xen phức tạp giữa sự dễ bị tổn thương của một nền kinh tế phụ thuộc vào dòng hàng nhập khẩu và khả năng gồng mình chống chịu, thích ứng của hạ tầng năng lượng mới.

Điểm sáng tạm thời: Giá khí đốt chưa chạm đỉnh khủng hoảng 2022

Thừa nhận một thực tế trên các bảng điện tử, kể từ khi ngòi nổ xung đột Mỹ – Iran tái phát ác liệt quanh khu vực vùng Vịnh, thị trường năng lượng Liên minh Châu Âu (EU) đã hứng chịu nhiều đợt rung lắc mạnh. Dòng tiền đầu cơ phòng thủ liên tục đẩy giá khí đốt giao kỳ hạn tại trung tâm tài chính TTF (Hà Lan) có những nhịp giật ngược tăng vọt ngay trong phiên.

Tuy nhiên, một tín hiệu đáng mừng đối với giới lập pháp Brussels là mặt bằng giá hiện tại vẫn duy trì ở mức thấp hơn rất nhiều so với đỉnh điểm hoảng loạn của cuộc đại khủng hoảng năng lượng năm 2022. Thời điểm đó, việc Nga đột ngột cắt van các đường ống dẫn khí huyết mạch (như Nord Stream) sau khi xung đột Ukraine nổ ra đã đẩy châu Âu vào trạng thái thiếu hụt vật lý cực đoan, buộc các quốc gia phải tranh mua dòng hàng với mức giá không tưởng.

Sự bình tĩnh tương đối của thị trường ở thời điểm hiện tại đến từ việc châu Âu đã hoàn tất việc đa dạng hóa nguồn cung cơ học, xây dựng tốc hành hệ thống nhà ga tái hóa khí di động (FSRU) và nhận được sự nâng đỡ lớn từ sản lượng thặng dư tạm thời tại khu vực Bắc Hải.

Những rủi ro “ngầm” đe dọa an ninh năng lượng châu Âu

Mặc dù bề nổi của thị trường chưa ghi nhận các kịch bản cắt điện luân phiên hay đóng cửa nhà máy, giới phân tích vĩ mĩ từ các định chế tài chính lớn cảnh báo rằng, một cuộc khủng hoảng ngầm đang âm thầm tích tụ trong lòng đất lục địa già thông qua ba lỗ hổng cấu trúc sau:

1. Rủi ro về tốc độ tích lũy dự trữ vật lý (Storage Risk)

Hệ thống lưu trữ khí đốt dưới lòng đất (UGS) vốn được ví như chiếc khiên bảo vệ châu Âu trước các cú sốc cung cầu. Tuy nhiên, dữ liệu định lượng mới nhất từ Gas Infrastructure Europe (GIE) xác nhận: Lượng khí hóa lỏng được bơm tái nạp vào các kho chứa của EU đang diễn ra với tốc độ chậm nhất trong nhiều năm trở lại đây.

Nguyên nhân do chi phí phôi đầu vào đắt đỏ vì phần bù địa chính trị khiến các doanh nghiệp năng lượng nội địa có xu hướng trì hoãn mua hàng để chờ đợi kết quả từ bàn đàm phán Qatar. Nếu trạng thái tích lũy này không đạt mức an toàn tối thiểu 95% trước khi mùa đông năm nay ập đến, bất kỳ một đợt lạnh giá kéo dài nào cũng có thể đẩy châu Âu vào kịch bản cạn kiệt dòng khí hóa lỏng vật lý, kích hoạt các đợt bùng nổ giá giật cục.

2. Bẫy phụ thuộc LNG và lỗ hổng “yết hầu” Hormuz

Việc châu Âu kiên quyết đoạn tuyệt với nguồn khí đường ống giá rẻ của Nga để chuyển dịch sang Khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) đường biển đã vô tình đẩy khu vực này rơi vào một cái bẫy phụ thuộc mới. Hiện tại, một tỷ trọng khổng lồ trong dòng cung LNG thương mại của EU đến từ các dự án hóa lỏng của Qatar – quốc gia có toàn bộ đội tàu vận tải bắt buộc phải lưu thông qua eo biển Hormuz.

Khi các cuộc tập kích bằng UAV và tên lửa hành trình của các bên xung đột nhắm thẳng vào các tàu container và tàu chở dầu tại vùng nước ấm vùng Vịnh, hành lang logistics này bị bóp nghẹt ngay lập tức. Chỉ cần một lệnh phong tỏa hải quân cơ học từ lực lượng IRGC Iran kéo dài quá hai tuần, nguồn cung LNG sang châu Âu sẽ rơi vào trạng thái đóng băng tạm thời. Lúc này, EU sẽ buộc phải lao vào một cuộc chiến giành giật các tàu chứa nổi với các nhà mua hàng châu Á (Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc), đẩy cước phí vận tải đường biển lên mức kỷ lục.

3. Hiệu ứng đổ vỡ dây chuyền mang tính hệ thống

Bản chất của thị trường năng lượng năm 2026 là tính liên thông tài chính cực kỳ chặt chẽ thông qua các thuật toán giao dịch tự động của các quỹ phòng hộ.

Sự biến động của giá dầu thô Brent và WTI tại Trung Đông do các biến số chính trị từ Washington hay sự giận dữ của ông Trump về quyền lực chiến tranh ngay lập tức tạo ra hiệu ứng truyền dẫn dòng tiền. Tâm lý lo ngại rủi ro rò rỉ hoặc phá hoại hạ tầng năng lượng tại Trung Đông sẽ ngay lập tức kích hoạt làn sóng tăng giá phái sinh trên bảng điện tử khí đốt của châu Âu, bất chấp việc dòng chảy vật chất từ Na Uy hay Mỹ sang EU vẫn đang vận hành bình thường.

Tựu trung lại, mặc dù thị trường khí đốt châu Âu chưa rơi vào trạng thái hoảng loạn diện rộng hay kích hoạt các kịch bản báo động đỏ như chu kỳ khủng hoảng năm 2022, nhưng những rủi ro ngầm vĩ mĩ vẫn đang bủa vây lục địa già. Toàn cảnh bức tranh năng lượng hiện tại là một hệ thống đang phải căng mình gồng gánh, tự điều chỉnh hạ tầng logistics để sống sót và thích ứng giữa những cơn sóng gió địa chính trị chưa có hồi kết tại Trung Đông.

💬 Góc trading – Thảo luận cùng anh em thành viên Diễn đàn Xăng dầu:

• Theo nhận định của các bác, tốc độ lấp đầy kho chứa chậm kỷ lục của châu Âu hiện tại có phải là một nước đi mạo hiểm của giới đầu tư, hay họ đang nắm chắc kịch bản bàn đàm phán Qatar sẽ giải cứu thành công eo biển Hormuz trong 60 ngày tới?

• Mối liên thông chặt chẽ giữa giá LNG thế giới và cấu trúc giá dầu thô Brent/WTI sẽ tác động ra sao đến chi phí sản xuất của các ngành công nghiệp hạt nhựa, hóa chất và phân bón nội địa trong chu kỳ tính giá tới của Liên Bộ? Doanh nghiệp của các bác đã kích hoạt các lệnh phòng thủ giá (hedging) chưa?

Mời anh em cùng để lại bình luận, phân tích và chia sẻ kinh nghiệm điều tiết dòng hàng ngay phía dưới!

Sự mong manh của bản thỏa thuận hòa bình tạm thời giữa Mỹ và Iran đã chính thức bị phá vỡ sau những ngày hai bên tiến hành các đợt tấn công trả đũa quân sự khốc liệt lẫn nhau tại Trung Đông. Đợt leo thang xung đột tồi tệ nhất này đã khiến hoạt động vận chuyển năng lượng và lưu lượng giao thông hàng hải đi qua eo biển Hormuz bị chậm lại đáng kể. Hệ quả tất yếu là phe đầu cơ nhanh chóng quay trở lại, kích hoạt sự gia tăng mạnh mẽ của mặt bằng giá dầu thô trên toàn cầu sau chuỗi ngày nới lỏng biên độ.

Diễn biến căng thẳng và các mục tiêu trên biển

Ngòi nổ căng thẳng bắt đầu bùng phát mạnh mẽ vào giai đoạn cuối tuần qua khi các cuộc giao tranh qua lại giữa lực lượng CENTCOM Mỹ và các lực lượng ủy nhiệm của Iran vượt khỏi tầm kiểm soát.

• Tập kích luồng hàng hải: Kể từ ngày thứ Năm tuần trước, một làn sóng tấn công mới bằng UAV và tên lửa hành trình đã nhắm thẳng vào các tàu thuyền dân sự di chuyển trong khu vực eo biển Hormuz.

• Mở rộng diện mục tiêu: Điểm đáng ngại là các tàu chở dầu siêu trọng và tàu container có liên hệ mật thiết với Qatar – quốc gia vốn đóng vai trò trung gian hòa giải – nay cũng đã lọt vào danh sách mục tiêu bị kích hỏa hỏa lực thực địa.

Giới quan sát vĩ mô định danh đây là đợt leo thang xung đột đẫm máu và phức tạp nhất kể từ khi hai quốc gia ký kết bản ghi nhớ hòa bình tạm thời tại Versailles, đặt toàn bộ cấu trúc hạ tầng giao thương vùng Vịnh vào trạng thái báo động đỏ.

Tác động trái chiều tới giá dầu và lưu lượng giao thông

Sự bùng phát của tiếng súng ngay lập tức tạo ra những hiệu ứng đảo chiều chan chát trên các sàn giao dịch năng lượng quốc tế:

• Lưu lượng hàng hải giảm sút nghiêm trọng: Trái ngược hoàn toàn với mức lưu lượng phục hồi cao kỷ lục lên tới 78 tàu thông tuyến ghi nhận vào tuần trước, các cuộc tập kích mới đã làm chậm đáng kể dòng chảy giao thông cơ học. Nhiều hãng tàu quốc tế lớn đã phát lệnh cho biên đội tàu VLCC lập tức thả neo thủ thế tại vùng biển an toàn thuộc Vịnh Oman để chờ đánh giá rủi ro bảo hiểm.

• Bảng điện tử quay đầu tăng mạnh: Sau ba tuần giảm sâu liên tiếp (bao gồm mức sụt giảm kỷ lục 10,6% của dầu Brent trong tuần trước đó nhờ kỳ vọng nới lỏng hạn chế tài chính), thị trường đã ghi nhận dòng tiền đầu cơ gôm hàng phòng thủ quay trở lại mạnh mẽ.

Rào cản phục hồi nguồn cung và nỗ lực của các “ông lớn” năng lượng

Các nhà phân tích chiến lược tại khối nghiên cứu kinh tế của ngân hàng ANZ Research vừa phát đi bản cảnh báo rủi ro, nhấn mạnh thị trường năng lượng toàn cầu bắt buộc phải đánh giá lại toàn bộ các kỳ vọng lạc quan quá sớm trước đây về tốc độ phục hồi nhanh chóng của nguồn cung dầu thô từ vùng vịnh Ba Tư.

Bên cạnh biến số địa chính trị, dòng chảy vật chất thực tế đang vấp phải những rào cản vật lý cực lớn. Dù các thỏa thuận trên giấy có được gia hạn, tiến độ giải phóng dòng hàng vẫn bị cản trở nghiêm trọng bởi tình trạng ùn tắc tàu chở dầu, hệ thống cầu cảng cùng hạ tầng giao thương bị hư hại sau các đợt oanh tạc, đi kèm tình trạng ngừng sản xuất cục bộ tại các mỏ thô nội địa. Chuyên gia ANZ nhận định, có thể thị trường phải kiên nhẫn đợi đến hết năm 2026 thì nguồn cung mới có khả năng phục hồi hoàn toàn về mức nền trước khi xung đột bùng nổ.

Tia hy vọng từ nỗ lực ngoại giao tốc hành

Mặc dù cục diện thực địa vô cùng ngột ngạt, một tia hy vọng vừa được nhen nhóm trở lại từ các kênh ngoại giao hậu trường. Theo các nguồn tin rò rỉ độc quyền từ hãng thông tấn Axios, áp lực khủng hoảng chi phí vận tải lên nền kinh tế toàn cầu đã ép buộc cả Washington và Tehran phải thực hiện một bước lùi chiến thuật cần thiết. Hai siêu cường đã đạt được đồng thuận sơ bộ về việc chấm dứt ngay lập tức các hành động thù địch quân sự trực diện tại vùng nước ấm vùng Vịnh.

Dự kiến trong vài ngày tới, phái đoàn cấp cao của hai nước (có thể bao gồm sự hiện diện của Ngoại trưởng Marco Rubio và các đại diện Iran) sẽ nối lại các cuộc đàm phán kỹ thuật trực tiếp tại thủ đô Doha (Qatar) để bóc tách các tranh chấp cốt lõi liên quan đến chủ quyền và biểu phí an ninh tại eo biển Hormuz. Tín hiệu hạ nhiệt trên bàn ngoại giao này ngay lập tức hoạt động như một cái phanh kiềm chế đáng kể đà bùng nổ của giá dầu vào cuối phiên sáng nay.

Tựu trung lại, diễn biến dậy sóng tại eo biển Hormuz chứng minh rằng, việc giải quyết triệt để bài toán an ninh năng lượng không thể chỉ dựa vào các bản thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt trên giấy trắng mực đen. Đó còn là câu chuyện giải quyết các nút thắt vật lý về ách tắc giao thông hải hành, hư hại hạ tầng cảng biển và quy chế áp thuế dịch vụ. Tương lai của bức tranh giá dầu thô trong chu kỳ điều hành tới sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào kết quả ngã ngũ từ bàn đàm phán Qatar sắp tới.

💬 Góc trading – Thảo luận cùng anh em thành viên Diễn đàn Xăng dầu:

• Theo nhận định của các bác, nhịp tăng của dầu Brent lên mức 72,51 USD/thùng là phản ứng giằng co ngắn hạn trước thông tin đàm phán Qatar, hay đồ thị kỹ thuật sẽ tiếp tục bứt phá vượt ngưỡng 75 USD nếu các cuộc tấn công nhắm vào tàu hàng Qatar không được dập tắt hoàn toàn?

• Việc Saudi Aramco duy trì bốc dỡ tại cảng Ras Tanura bất chấp sự cố trực thăng có đủ sức bù đắp lượng hàng sụt giảm từ luồng nội thủy của Iran không? Các doanh nghiệp đầu mối nội địa có nên tiếp tục trì hoãn chốt lệnh nhập khẩu để chờ đợi kết quả từ Doha?

Mời anh em cùng để lại bình luận, phân tích và chia sẻ kinh nghiệm điều tiết dòng hàng ngay phía dưới!

Thị trường năng lượng toàn cầu vừa đón nhận những dữ liệu định lượng mang tính bước ngoặt, đánh dấu một nhịp hồi sinh cơ học chưa từng có tại tọa độ “yết hầu” sinh tử của ngành dầu mỏ. Theo các báo cáo hàng hải thời gian thực, lưu lượng giao thông thương mại băng qua eo biển Hormuz đã ghi nhận mức tăng vọt thẳng đứng với 78 tàu thông tuyến thành công chỉ trong ngày 24 tháng 6. Đây là chỉ số mật độ hoạt động cao nhất được thiết lập kể từ thời điểm ngòi nổ chiến tranh vùng Vịnh bùng nổ vào cuối tháng 2 năm nay.

Tuy nhiên, đằng sau số con số ấn tượng này là một cuộc dịch chuyển cấu trúc logistics đầy kịch tính. Có tới 42% tổng số tàu vận tải đã chủ động lựa chọn phương án đổi hướng, chấp nhận đi vào hành lang an toàn do Vương quốc Oman và Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) bảo trợ phối hợp quản lý. Động thái né tránh vùng nước nhạy cảm này mặc dù mở ra chiếc phao cứu sinh khổng lồ khơi thông nguồn cung thô vật lý, nhưng ngay lập tức vấp phải sự phản kháng quyết liệt cùng tối hậu thư răn đe từ lực lượng quân sự Iran.

Giải mã ván cờ điều hướng luồng tàu tại vùng Vịnh

Khai thông dòng chảy năng lượng: Phân tích cấu trúc đội tàu 78 chiếc

Việc ghi nhận 78 tàu di chuyển qua eo biển trong vòng 24 giờ cho thấy một tốc độ phục hồi cơ học đáng kinh ngạc, tiến sát đến mức nền kỷ lục tuyệt đối 92 tàu được thiết lập vào ngày 28/2 – ngày đầu tiên của cuộc đại khủng hoảng quân sự Mỹ – Iran.

Bản báo cáo chuyên sâu từ hệ thống phân tích dữ liệu vệ tinh S&P Global Commodities at Sea (CAS) xác nhận, cơ cấu của đội tàu ngày 24/6 mang tính chất sống còn đối với cấu trúc hạ tầng xăng dầu và thanh khoản của các sàn giao dịch hàng hóa:

Nấc thang khơi thông cơ học này cũng đánh dấu thắng lợi bước đầu của các nhà điều hành hàng hải khi giải cứu thành công loạt tàu chở khí hóa lỏng cỡ lớn vốn bị đóng băng thanh khoản, kẹt cứng suốt nhiều tháng qua bên trong lòng Vịnh. Tiêu biểu là hai siêu tàu Zakher và Silvio đã có thể an toàn nhổ neo, kéo còi rời khỏi vùng nước nguy hiểm để hướng về các cảng tiêu thụ khu vực châu Á.

Tuyến đường Oman: Cửa ngõ “bình thường hóa” hành lang logistics

Điểm nhấn chiến lược làm thay đổi luật chơi hàng hải Trung Đông chính là việc có tới 33 chiếc tàu (chiếm tỷ trọng 42% tổng lưu lượng) quyết định bẻ lái sang sử dụng hành lang cận duyên, đi sát bờ biển của Vương quốc Oman. Việc chấp nhận đi vòng này được giới chủ tàu quốc tế đánh giá là giải pháp tối ưu nhằm dựng lên một “lá chắn” địa lý, né tránh tối đa các vùng nước chịu sự kiểm soát trực tiếp của các trạm radar Iran.

Các chuyên gia phân tích tại CAS nhận định, việc 25 trên tổng số 33 tàu chọn hành lang Oman đang trên lộ trình hướng thẳng ra đại dương, rời khỏi vịnh Ba Tư là “những tín hiệu sơ khởi minh chứng cho một tiến trình bình thường hóa và từng bước tái lập lại các quy tắc tự do hàng hải” sau chu kỳ dài chuỗi cung ứng bị bóp nghẹt. Đòn bẩy ngoại giao từ bản thỏa thuận hòa bình sơ bộ 14 điểm đang tạo ra một hành lang tâm lý đủ vững để giới bảo hiểm bắt đầu mở lại lệnh bảo lãnh.

Cú vấp địa chính trị: Sự giận dữ và đòn cảnh cáo pháp lý từ Iran

Thế nhưng, việc các nghiệp đoàn logistics tự ý định tuyến lại hải trình mà không thông qua Tehran đã vấp phải phản ứng cực kỳ cực đoan từ cơ quan đầu não Iran. Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) lập tức đăng đàn tuyên bố hành động bẻ lái sang tuyến đường Oman là “hành vi vi phạm quy chế an toàn, không thể chấp nhận được và vô cùng nguy hiểm”, đồng thời ban hành sắc lệnh cấm tuyệt đối mọi tàu bè vận hành ngoài hệ thống luồng tuyến do Iran công bố.

Tối hậu thư từ Tổ chức Quản lý Đường thủy Vịnh Ba Tư của Iran đưa ra lời cảnh báo đanh thép: Tất cả các tàu thương mại tự ý di chuyển trái phép vào luồng tuyến ngoại bang sẽ bị tước bỏ quyền bảo an. Iran sẽ khước từ cung cấp dịch vụ bảo hiểm rủi ro chiến tranh và chủ tàu phải tự gánh chịu mọi hậu quả pháp lý lẫn thiệt hại vật chất nếu có sự cố phát sinh.

Lời đe dọa này ngay lập tức được hiện thực hóa bằng hỏa lực thực địa. Vụ tập kích bằng UAV tự sát đánh trúng một tàu chở hàng dân sự ngay sát thềm vùng biển Oman đã tạo ra một cú giật mình hoảng loạn, ép buộc 4 tàu chở dầu siêu trọng đang di chuyển trong khu vực phải lập tức quay đầu thả neo thủ thế. Sự cố nghiêm trọng này cũng buộc Tổng thư ký IMO Arsenio Dominguez phải ra phán quyết đóng băng khẩn cấp chương trình sơ tán nhân đạo cho hơn 11.000 thủy thủ mắc kẹt nhằm tiến hành các cuộc đánh giá lại cấp độ an ninh luồng tuyến.

Tựu trung lại, sự kiện 78 tàu lưu thông thành công qua tọa độ yết hầu Trung Đông là một cú hích vĩ mĩ vô cùng mạnh mẽ cho nguồn cung năng lượng, đóng vai trò bản lề giúp hạ nhiệt đồ thị giá dầu thô thế giới và giá dầu Brent tháo chạy về sát vùng nền cơ bản trong tuần qua.

Mặc dù tuyến đường Oman (với 42% tàu lựa chọn) đang chứng minh được hiệu quả giải tỏa thanh khoản hàng hải tạm thời, phản ứng giận dữ và đòn đánh UAV bộc phát từ Iran cho thấy chuỗi cung ứng năng lượng vẫn nằm trong trạng thái mong manh, sẵn sàng nghẽn mạch bất cứ lúc nào.

Các doanh nghiệp đầu mối nhập khẩu và thương nhân phân phối xăng dầu nội địa cần đặc biệt lưu ý đến rủi ro bị các nghiệp đoàn bảo hiểm quốc tế từ chối cấp chứng thư bảo lãnh khi đi qua khu vực này theo sắc lệnh mới của Tehran. Tuyệt đối không đầu cơ tích trữ dòng hàng theo cảm tính đám đông. Cần chủ động áp dụng công cụ phòng thủ giá (hedging) bằng hợp đồng kỳ hạn trên sàn giao dịch để khóa chặt giá vốn phôi nhập khẩu, đảm bảo tính an toàn cho dòng vốn trước các xung lực rung lắc địa chính trị tiếp theo của vùng Vịnh.

💬 Góc trading – Thảo luận cùng anh em thành viên Diễn đàn Xăng dầu:

• Theo nhận định của các bác, việc 42% đội tàu chọn tuyến đường Oman có đủ sức bẻ gãy quyền kiểm soát luồng tuyến truyền thống của lực lượng IRGC, hay đây sẽ là ngòi nổ kích hoạt các đòn phong tỏa khốc liệt hơn từ phía Iran trong những ngày tới?

• Trước nguy cơ mất bảo hiểm hàng hải khi qua lại eo biển Hormuz mà Iran vừa cảnh báo, doanh nghiệp của các bác đã có phương án điều tiết chi phí vận chuyển (freight rate) và tính toán lại phụ phí rủi ro chiến tranh vào giá cơ sở chưa?

Mời anh em cùng để lại bình luận và chia sẻ kinh nghiệm điều tiết dòng hàng ngay phía dưới!

Thị trường năng lượng toàn cầu đang trải qua những giờ phút giằng co nghẹt thở nhưng đầy bất ngờ về mặt xu hướng. Trên các bảng điện tử quốc tế, giá dầu thô đang thiết lập một lộ trình giảm mạnh theo tuần, chính thức chạm xuống mức nền thấp nhất kể từ thời điểm ngòi nổ chiến tranh bùng nổ tại Trung Đông. Nước đi hạ nhiệt này đã trực tiếp cởi trói cho tâm lý lo ngại kéo dài của giới đầu tư về kịch bản đứt gãy hoàn toàn nguồn cung dòng vật chất.

Nguyên nhân của nghịch lý này đến từ một động lực kép: Kỳ vọng thông tuyến hải hành dồn dập sau các bước tiến ngoại giao lớn của Washington đã lấn át hoàn toàn sức nóng từ vụ tập kích bằng máy bay không người lái (UAV) nhắm vào tàu chở hàng thương mại vừa diễn ra hôm thứ Năm tại khu vực giáp ranh Vịnh Oman.

Diễn biến thực địa và logistics vùng Vịnh

Điểm sáng thị trường: Giá dầu lao dốc nhờ khơi thông hàng hải

Ghi nhận thực tế vào phiên giao dịch sáng thứ Sáu (26/6/2026), cấu trúc giá của hai hợp đồng dầu chuẩn thế giới tiếp tục nới rộng biên độ giảm:

• Giá dầu Brent giao kỳ hạn: Giảm tiếp 0,25%, lùi sâu về mức 75,07 USD/thùng.

• Giá dầu WTI của Mỹ: Sụt giảm 0,18%, giao dịch quanh mốc 71,79 USD/thùng.

Sự tháo chạy của dòng tiền đầu cơ bắt nguồn từ tín hiệu thông tuyến cơ học trên biển. Hệ thống định vị hàng hải xác nhận, khối lượng khổng lồ các siêu tàu chở dầu (VLCC) từng bị cô lập, mắc kẹt trong nhiều tuần qua nay đã bắt đầu bật lại tín hiệu AIS và lũ lượt nối đuôi nhau rời khỏi eo biển Hormuz, tái bổ sung thanh khoản vật lý cho thị trường toàn cầu.

Nền tảng vững chắc nâng đỡ cho xu hướng giảm giá này là tiến trình thực thi Bản ghi nhớ 14 điểm được Mỹ và Iran công bố. Văn kiện tập trung vào các cam kết cốt lõi: khơi thông hành lang kinh tế eo biển Hormuz, nới lỏng từng phần các hạn chế tài chính của Bộ Tài chính Mỹ đối với Iran và định hình lộ trình đóng băng chương trình hạt nhân của Tehran.

Bầu không khí lạc quan càng được củng cố khi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đang có mặt trực tiếp tại khu vực Vịnh Ba Tư để thực hiện các cuộc hội đàm tốc hành với các quốc gia hoài nghi như UAE, Kuwait và Bahrain nhằm bảo vệ tính nhất quán của thỏa thuận hòa bình sơ bộ này.

Rủi ro rình rập: Sự cố UAV và cú giật mình của thị trường

Mặc dù xu hướng chủ đạo là giảm, thị trường năng lượng chứng minh nó chưa bao giờ mất đi tính nhạy cảm cực đoan trước các biến cố an ninh vi mô. Thực tế trong ngày thứ Năm, một tàu chở hàng dân sự khi đang lưu thông qua vùng nước nhạy cảm đã bị một vật thể bay tầm thấp lao trúng mạn phải, gây hư hại nghiêm trọng cho phần cầu tàu chỉ huy.

Giới chức quân sự Mỹ (CENTCOM) lập tức đưa ra bằng chứng xác nhận đây là một cuộc tập kích bằng UAV tự sát do Iran tiến hành, bất chấp việc Tehran duy trì thái độ mập mờ và từ chối nhận trách nhiệm pháp lý. May mắn thay, sự cố không ghi nhận bất kỳ tổn thất nào về nhân mạng cũng như không rò rỉ nhiên liệu gây tác động xấu đến môi trường sinh thái luồng tuyến.

Tuy nhiên, ngay tại thời điểm tiếng nổ phát ra, một cú giật mình hoảng loạn đã kích hoạt bảng điện tử. Cả hai hợp đồng dầu chuẩn Brent và WTI đã lập tức đảo chiều tăng vọt hơn 2% ngay trong phiên thứ Năm do dòng tiền đầu cơ phòng thủ nhảy vào gôm hàng. Mặc dù nhịp tăng này nhanh chóng bị dập tắt khi các đại lý vận tải nhận thấy vụ việc không làm khóa van eo biển, nó vẫn để lại một lời cảnh báo đanh thép về mức độ nhạy cảm của thị trường đối với các rủi ro cục bộ.

Tác động đến Logistics: Chiến dịch sơ tán lịch sử bị đình trệ

Hệ lụy khốc liệt nhất của vụ tập kích UAV không nằm ở đồ thị giá thô mà trực tiếp giáng đòn nặng nề vào chuỗi cung ứng dịch vụ logistics hàng hải:

• Đóng băng chiến dịch giải cứu: Vụ nổ súng buộc Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) phải phát lệnh tạm dừng khẩn cấp kế hoạch sơ tán tự nguyện quy mô lớn dành cho hơn 11.000 thủy thủ dân sự đang bị mắc kẹt tại vùng nước vịnh Ba Tư – một chiến dịch nhân đạo vốn mới chỉ đạt được đồng thuận dựa trên khung thỏa thuận hòa bình Mỹ – Iran trước đó vài ngày.

• Tuyên bố từ người đứng đầu IMO: Tổng thư ký IMO, ông Arsenio Dominguez, khẳng định phải duy trì các biện pháp bảo an ở cấp độ cao nhất, kiên quyết không để người lao động hàng hải biến thành “nạn nhân ngoài ý muốn hay quân bài mặc cả trong các cuộc xung đột địa chính trị khốc liệt”, nhất là khi sự cố đáng tiếc này xảy ra trùng khớp với sự kiện Ngày của Thủy thủ (25/6).

Tựu trung lại, thị trường xăng dầu toàn cầu đang nằm trong một trạng thái giằng co quyền lực vô cùng phức tạp. Dòng chảy vật chất và đồ thị giá thô bước đầu đã chiến thắng nỗi sợ hãi nhờ vào đòn bẩy ngoại giao vĩ mĩ của phái đoàn Marco Rubio. Tuy nhiên, các sự cố an ninh vi mô trên biển cùng các rào cản thủ tục bảo hiểm vẫn là những bóng đen rình rập đe dọa bẻ gãy chuỗi cung ứng bất cứ lúc nào.

💬 Góc trading – Thảo luận cùng anh em thành viên diễn đàn:

• Theo nhận định của các bác, mức giá 75,07 USD/thùng của dầu Brent sáng nay đã thực sự phản ánh đúng giá trị thực của thị trường, hay đồ thị sẽ tiếp tục bị xả hàng về vùng sát 70 USD khi làn sóng tàu mắc kẹt đồng loạt xả 100 triệu thùng dầu tồn kho ra thị trường?

• Trước việc IMO tạm dừng sơ tán thủy thủ và lệnh cảnh báo gắt gao từ phía Iran, cước phí vận tải đường biển về các cảng đầu mối nội địa (như Nhà Bè, Quảng Ninh) liệu có bị các hãng tàu kích hoạt một đợt phụ phí chiến tranh mới trong tuần tới không?

Mời anh em cùng để lại bình luận và chia sẻ kinh nghiệm điều tiết dòng hàng ngay phía dưới!

Bản đồ địa chính trị vùng Vịnh lại một lần nữa rực cháy bởi những xung đột trực diện ngay trên thực địa. Khác xa với những tuyên bố hạ nhiệt trên mặt báo, một vụ tập kích bằng máy bay không người lái (UAV) vừa nhắm trúng tàu chở hàng thương mại tại huyết mạch eo biển Hormuz vào ngày thứ Năm.

Sự cố nổ súng thực địa này không chỉ châm ngòi cho những lo ngại an ninh mới mà còn buộc Liên Hợp Quốc phải phát lệnh đình chỉ khẩn cấp chiến dịch nhân đạo sơ tán hàng nghìn thủy thủ quốc tế. Biến số này bộc lộ một thực tế phũ phàng: Bất chấp các nguyên thủ đã đạt được thỏa thuận hòa bình sơ bộ, “yết hầu” năng lượng thế giới vẫn là một bãi mìn rủi ro đối với hệ thống logistics toàn cầu.

Chi tiết về vụ tấn công và phản ứng của các bên

Theo báo cáo kỹ thuật từ Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO), một tàu chở hàng dân sự khi đang vận hành qua luồng hải hành quốc tế hướng vào vịnh Ba Tư thì bất ngờ bị một vật thể bay tầm thấp bắn trúng mạn phải. Cú va chạm mạnh đã gây hư hỏng cơ học nghiêm trọng cấu trúc thượng tầng và khu vực cầu tàu (bridge area).

• Đánh giá tổn thất vật chất: Điểm tích cực duy nhất được ghi nhận là vụ nổ không gây ra bất kỳ thương vong nào về người cho thủy thủ đoàn, đồng thời hệ thống bồn chứa không bị rách, tránh được các tác động xấu hay sự cố tràn dầu đến môi trường sinh thái biển.

• Phản ứng của các siêu cường: Các quan chức quân sự Mỹ (CENTCOM) lập tức lên tiếng định danh chính xác đây là đòn tập kích bằng UAV tự sát do lực lượng Iran triển khai. Dù phía Tehran vẫn duy trì thái độ mập mờ và chưa chính thức nhận trách nhiệm quân sự, hải quân các nước đã phát đi khuyến cáo đỏ, yêu cầu mọi tàu thương mại và siêu tàu chở dầu (VLCC) trong vùng nước này phải di chuyển với cấp độ thận trọng cao nhất.

Chiến dịch sơ tán lịch sử của IMO bị gián đoạn ngay sau “Ngày của Thủy thủ”

Sự cố bộc phát này đã giáng một đòn nặng nề vào các nỗ lực nhân đạo của cộng đồng quốc tế. Trước đó, Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) đã đạt được một bước tiến lớn dựa trên khung ngoại giao của Bản ghi nhớ Versailles, mở đường cho chiến dịch giải cứu lịch sử nhằm sơ tán hơn 11.000 thủy thủ dân sự đang bị mắc kẹt trên các tàu chứa nổi kể từ khi chiến sự nổ ra.

Tổng thư ký IMO, ông Arsenio Dominguez, xác nhận chiếc tàu chở hàng bị trúng UAV không thuộc khuôn khổ hộ tống trực tiếp của IMO. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho tính mạng con người, ông đã đưa ra quyết định đóng băng và tạm dừng toàn bộ kế hoạch sơ tán vô thời hạn.

Đáng chú ý, quyết định này được đưa ra ngay sau khi sự kiện “Ngày của Thủy thủ” (25/6) vừa diễn ra. Đại diện IMO nhấn mạnh bảo vệ người lao động hàng hải là ưu tiên cao nhất, quyết không để họ trở thành “nạn nhân ngoài ý muốn hoặc lá bài mặc cả trong cuộc xung đột địa chính trị khốc liệt này”.

Động thái cứng rắn và luật chơi hàng hải mới từ phía Iran

Song song với tiếng nổ trên biển, áp lực pháp lý cũng được Tehran siết chặt. Tổ chức Quản lý Đường thủy Vịnh Ba Tư của Iran bất ngờ phát đi thông báo pháp lý mang tính áp đặt đối với hệ thống logistics: Tất cả các tàu di chuyển ngoài tuyến đường hải hành (corridors) do Iran chỉ định sẽ bị tước bỏ mọi quyền bảo an quân sự.

Chính quyền Iran tuyên bố thẳng thừng rằng họ sẽ từ chối chịu trách nhiệm pháp lý, đồng thời không công nhận bất kỳ cơ chế đền bù nào từ các quỹ bảo hiểm rủi ro chiến tranh (War Risk Insurance) đối với các tàu tự ý vượt tuyến. Trách nhiệm hoàn toàn thuộc về chủ tàu, công ty điều hành và thuyền trưởng nếu có hậu quả xảy ra. Nước cờ này của Iran nhằm khẳng định quyền kiểm soát tối hậu đối với luồng hàng thủy, thách thức trực diện cam kết bảo an của lầu Năm Góc.

Bối cảnh địa chính trị và nghịch lý của đồ thị giá dầu thô

Vụ tấn công bằng UAV nổ ra ngay thời điểm vô cùng nhạy cảm khi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đang có mặt tại Vịnh Ba Tư nhằm thực hiện chuyến công du tốc hành, thuyết phục các quốc gia hoài nghi như UAE, Kuwait và Bahrain chấp nhận các điều khoản hạt nhân cốt lõi trong Bản ghi nhớ 14 điểm. Văn kiện này bao gồm các cam kết mở lại eo biển Hormuz, nới lỏng hạn chế tài chính từ Bộ Tài chính Mỹ và thiết lập lộ trình kiểm soát hạt nhân của Iran.

Trái ngược hoàn toàn với lo ngại về rủi ro đứt gãy nguồn cung thông thường, thị trường năng lượng lại ghi nhận một diễn biến hết sức dị biệt trên bảng điện tử:

Giá dầu thô của Mỹ (WTI) và giá dầu Brent giao kỳ hạn đồng loạt giảm xuống mức thấp nhất kể từ khi chiến tranh bùng nổ. Giới phân tích tài chính nhận định, dòng tiền đầu cơ trên thị trường đã chiết khấu sâu (priced-in) từ trước các bước tiến ngoại giao lớn của ông Marco Rubio. Do đó, các nhà giao dịch lựa chọn nhìn nhận vụ tập kích UAV như một nhịp giằng co kỹ thuật thực địa nhằm nắn gân nhau của các bên hơn là một dấu hiệu đổ vỡ đàm phán toàn diện. Nhờ vậy, thị trường tạm thời được hạ nhiệt sau một thời gian dài căng thẳng do tắc nghẽn luồng tuyến.

Tựu trung lại, vụ tấn công bằng UAV nhắm vào tàu chở hàng thương mại là minh chứng đanh thép cho thấy rủi ro an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz vẫn luôn hiện hữu và sẵn sàng bùng phát bất cứ lúc nào, bất chấp các thỏa thuận nới lỏng căng thẳng cấp cao đã được ký kết tại Versailles.

Sự hạ nhiệt của giá dầu thô trong phiên hôm nay mang tính chất của một nhịp thở kỹ thuật ngắn hạn. Khi các điều khoản đàm phán hạt nhân và tối hậu thư kiểm soát luồng tuyến giữa Mỹ và Iran vẫn chưa thực sự ngã ngũ trên giấy trắng mực đen, cấu trúc giá vốn của các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu vẫn đứng trước nguy cơ bị tổn thương rất lớn.

Các doanh nghiệp đầu mối nhập khẩu nội địa cần theo dõi sát sao cán cân ngoại giao của phái đoàn Marco Rubio và các tín hiệu an toàn để IMO nối lại chiến dịch sơ tán. Tuyệt đối không đầu cơ gôm hàng tích trữ giá cao, cần duy trì công cụ phòng thủ giá (hedging) bằng hợp đồng quyền chọn trên các sàn giao dịch để bảo toàn tính thanh khoản của dòng vốn trước các biến động địa chính trị giật cục sắp tới.

💬 Góc trading – Thảo luận cùng anh em thành viên Diễn đàn Xăng dầu:

• Theo nhận định của các bác, đòn tập kích UAV này là hành động bộc phát của lực lượng IRGC thực địa hay là nước cờ chiến lược có chủ đích của Tehran nhằm gia tăng vị thế mặc cả trên bàn đàm phán hạt nhân với ông Marco Rubio?

• Việc IMO dừng khẩn cấp chiến dịch sơ tán sẽ tác động thế nào đến tâm lý của các chủ tàu thương mại? Liệu mức cước phí vận tải (freight rates) đường biển về cảng Việt Nam có bị kích hoạt một đợt tăng phụ phí mới trong tuần tới không?

Mời anh em cùng để lại bình luận, phân tích và chia sẻ góc nhìn vĩ mô ngay phía dưới!