
Trang
Thị trường tài chính và hàng hóa toàn cầu vừa trải qua những phiên giao dịch đầy biến động. Tính đến ngày 27 tháng 7 năm 2026, giá vàng đã ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ, thu hút sự chú ý lớn từ giới đầu tư. Sự khởi sắc này không diễn ra ngẫu […]
Cập nhật lần cuối: 27/07/2026 02:34
Cập nhật lần cuối: 12/08/2026 02:44

Thách thức an ninh năng lượng của Ai Cập gia tăng đáng kể sau vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) gây hỏa hoạn trên tàu nhập khẩu LNG tại cảng Damietta ngày 29/07/2026. Sự cố ảnh hưởng đến tàu tái hóa khí Energos Winter đúng thời điểm nhu cầu tiêu thụ điện mùa hè đạt đỉnh và sản lượng khai thác khí đốt nội địa giảm. Nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, chính phủ Ai Cập đã triển khai phương án khẩn cấp, phối hợp cùng Jordan để tiếp cận nguồn LNG thay thế thông qua tuyến đường ống dẫn khí kết nối trực tiếp giữa hai nước.
Khu vực bờ biển Địa Trung Hải của Ai Cập ghi nhận sự cố an ninh nghiêm trọng đối với cơ sở hạ tầng tiếp nhận nhiên liệu hóa lỏng.
Thời gian xảy ra: Ngày 29/07/2026.
Địa điểm: Cảng Damietta, vùng bờ biển Địa Trung Hải của Ai Cập.
Phương tiện bị tác động: Vụ tấn công bằng UAV đã gây hỏa hoạn nghiêm trọng trên một tàu chở LNG và tàu tái hóa khí (FSRU) Energos Winter – đơn vị tái hóa khí duy nhất đang hoạt động tại cảng Damietta. Ba tàu tái hóa khí còn lại của Ai Cập đều nằm ở khu vực phía bên kia kênh đào Suez.
Tình trạng điều tra: Đến thời điểm hiện tại, chưa có tổ chức hay quốc gia nào nhận trách nhiệm về vụ tấn công, và nguồn gốc xuất phát của UAV vẫn đang được các cơ quan chức năng điều tra.
| Thông tin sự cố | Chi tiết ghi nhận |
| Ngày xảy ra | 29/07/2026 |
| Tọa độ tác động | Cảng Damietta (Bờ biển Địa Trung Hải, Ai Cập) |
| Tàu FSRU bị ảnh hưởng | Energos Winter |
| Phương án thay thế | Chuyển hướng tiếp nhận LNG qua đường ống nối liền Jordan |
Vụ tấn công xảy ra vào thời điểm nhạy cảm, tạo áp lực lớn lên bài toán cân đối nguồn cung nhiên liệu của chính quyền Cairo.
Vào đợt cao điểm nắng nóng, tải trọng điện phục vụ sinh hoạt và sản xuất tại Ai Cập gia tăng đột biến, khiến nhu cầu sử dụng khí đốt tự nhiên cho các nhà máy điện đạt mức cao nhất trong năm.
Sản lượng khai thác khí đốt tự nhiên từ các mỏ nội địa của Ai Cập gần đây có xu hướng giảm. Điều này khiến quốc gia Bắc Phi phải phụ thuộc ngày càng nhiều vào nguồn LNG nhập khẩu để lấp đầy khoảng trống thiếu hụt nguồn cung.
Sự cố an ninh tại cảng Damietta không chỉ làm gián đoạn kỹ thuật cục bộ mà còn buộc Ai Cập – quốc gia có vai trò trung tâm tại khu vực – phải nâng mức cảnh báo an ninh lên cấp độ cao nhất trong bối cảnh bối cảnh địa chính trị Trung Đông đang có nhiều biến động.
Trước rủi ro gián đoạn, chính phủ Ai Cập đã kích hoạt các kịch bản ứng phó khẩn cấp nhằm duy trì tính ổn định của mạng lưới điện quốc gia.
Tuyên bố ổn định nguồn cung: Đại diện chính phủ Ai Cập khẳng định hệ thống năng lượng quốc gia không bị gián đoạn trực tiếp nhờ các nguồn nhiên liệu dự phòng đã được chuẩn bị sẵn.
Hợp tác khẩn cấp với Jordan: Ai Cập nhanh chóng đàm phán và thỏa thuận chuyển hướng tiếp cận nguồn LNG thông qua hạ tầng của Jordan.
Tính khả thi của đường ống kết nối: Giải pháp chia sẻ hạ tầng này hoàn toàn khả thi về mặt kỹ thuật nhờ tuyến đường ống dẫn khí đốt nối trực tiếp giữa Ai Cập và Jordan, cho phép điều tiết dòng khí nhập khẩu linh hoạt mà không bị phụ thuộc hoàn toàn vào cảng Damietta.
Vụ việc tại cảng Damietta là bài học thực tế về độ nhạy cảm của các cơ sở hạ tầng năng lượng ven biển trước các nguy cơ tấn công phi đối xứng.
Mặc dù phương án phối hợp qua đường ống dẫn khí với Jordan giúp Ai Cập giải quyết khủng hoảng nguồn cung trong ngắn hạn, việc đảm bảo an ninh năng lượng dài hạn đòi hỏi quốc gia này phải củng cố hệ thống phòng thủ cho các cảng biển chiến lược và đa dạng hóa hơn nữa các phương án tiếp nhận nhiên liệu.
Vụ tấn công xảy ra vào ngày 29/07/2026 tại cảng Damietta (Ai Cập), do máy bay không người lái (UAV) thực hiện, gây hỏa hoạn trên tàu tái hóa khí Energos Winter và một tàu chở LNG.
Sự cố xảy ra đúng thời điểm nhu cầu tiêu thụ điện mùa hè của Ai Cập đạt đỉnh và sản lượng khai thác khí đốt nội địa đang suy giảm, làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu cho các nhà máy điện.
Chính phủ Ai Cập đã phối hợp khẩn cấp với Jordan để chuyển hướng tiếp nhận nguồn LNG thay thế, tận dụng tuyến đường ống dẫn khí đốt kết nối trực tiếp giữa hai quốc gia nhằm duy trì dòng khí ổn định.
Cập nhật lần cuối: 12/08/2026 02:28

Đàm phán Eo biển Hormuz bế tắc vì Mỹ và Iran đồng loạt tung “yêu sách tối đa” là nguyên nhân chính kích hoạt làn sóng tăng vọt của giá dầu thô toàn cầu trong tháng 8/2026. Bằng việc Mỹ đột ngột đòi bồi thường tài chính cho các vấn đề lịch sử và Iran kiên quyết đòi chấm dứt vĩnh viễn hành động quân sự cùng việc xóa bỏ hoàn toàn trừng phạt, tiến trình ngoại giao đã rơi vào ngõ cụt toàn diện. Sự giằng co này làm trầm trọng thêm nguy cơ gián đoạn dòng chảy năng lượng qua tuyến hàng hải gánh vác 20% lượng nhiên liệu thế giới, đẩy giá dầu WTI và Brent vào chu kỳ biến động tăng mạnh.
Tiến trình đàm phán giữa Washington và Tehran nhằm giải tỏa căng thẳng tại Eo biển Hormuz—huyết mạch vận tải hàng hải quan trọng hàng đầu thế giới—đang rơi vào trạng thái bế tắc căng thẳng chưa từng có.
Bản chất chiến thuật cực đoan: Cả hai bên đều đang áp dụng chiến lược “đòi hỏi tối đa” (maximum demands). Thay vì tìm kiếm các điểm chung mang tính kỹ thuật để hạ nhiệt xung đột, Mỹ và Iran liên tục đưa ra các điều kiện mới mang tính áp đặt, buộc đối phương phải nhượng bộ hoàn toàn trước khi tiếp tục đối thoại.
Sự xói mòn lòng tin trầm trọng: Cuộc xung đột kéo dài suốt 5 tháng qua đã khoét sâu thêm sự nghi kỵ lẫn nhau. Việc thiếu hụt niềm tin cơ bản khiến các bên từ chối các đề xuất hòa giải trung gian, đẩy tiến trình thương lượng rơi vào trạng thái đóng băng toàn diện.
Rào cản lớn nhất hiện nay xuất phát từ việc Washington bất ngờ thay đổi lập trường ngoại giao bằng các yêu cầu bổ sung phức tạp:
Bồi thường bất bình lịch sử: Mỹ đòi hỏi phía Iran phải chi trả bồi thường tài chính cho những tổn thất và vụ việc xảy ra trong nhiều thập kỷ qua.
Ý nghĩa chiến lược: Việc lôi kéo các tranh chấp lịch sử trong quá khứ vào bàn đàm phán an ninh hàng hải hiện tại đã vô hình trung tạo ra một nút thắt ngoại giao gần như không thể tháo gỡ, dập tắt các hy vọng về một thỏa thuận ngừng bắn ngắn hạn.
Về phía Tehran, chính quyền Iran tiếp tục tận dụng vị thế địa lý độc tôn kiểm soát Eo biển Hormuz để tạo đòn bẩy tối đa lên phía Mỹ. Tehran tuyên bố sẽ không cho phép các tàu thương mại qua lại tự do nếu Mỹ không đáp ứng hai điều kiện cốt lõi:
Dừng hoàn toàn can thiệp quân sự: Chấm dứt vĩnh viễn mọi hành động quân sự nhắm vào lãnh thổ Iran và các lực lượng đồng minh trong khu vực.
Xóa bỏ phong tỏa kinh tế: Dỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt tài chính và thương mại đang gây áp lực lên nền kinh tế nước này.
| Bên tham gia | Yêu sách tối đa chính | Mục tiêu chiến lược | Tác động trực tiếp đến giá dầu |
| Hoa Kỳ | Đòi bồi thường tài chính cho tổn thất lịch sử nhiều thập kỷ. | Gia tăng áp lực kinh tế, buộc Iran đầu hàng về mặt chính trị. | Đẩy chi phí rủi ro địa chính trị gia tăng, kích hoạt đà tăng giá WTI/Brent. |
| Iran | Chấm dứt mọi hành động quân sự Mỹ; dỡ bỏ hoàn toàn trừng phạt. | Tận dụng điểm nghẽn Hormuz để giải tỏa phong tỏa kinh tế. | Giữ lưu lượng qua eo biển ở mức cực thấp, gây rủi ro đứt gãy nguồn cung thực tế. |
Sự bế tắc trong đàm phán đang gây ra những hệ lụy trực tiếp và nặng nề đối với nền kinh tế thế giới:
Giá dầu tăng vọt: Lo ngại về tình trạng đóng cửa kéo dài tại Eo biển Hormuz khiến giá dầu thô Brent và WTI phản ứng bằng các phiên bứt phá mạnh, đe dọa nỗ lực kiểm soát lạm phát của các ngân hàng trung ương lớn.
Mối đe dọa chuỗi cung ứng: Tình trạng tắc nghẽn kéo dài tiếp tục làm suy yếu khả năng phục hồi của dòng chảy thương mại, cước phí vận tải biển và chi phí bảo hiểm hàng hải tiếp tục bị đẩy lên mức kỷ lục.
1. Tại sao đàm phán Eo biển Hormuz rơi vào bế tắc trong tháng 8/2026?
Đàm phán bế tắc do cả Mỹ và Iran đều áp dụng chiến lược “yêu sách tối đa”: Mỹ đòi Iran bồi thường tài chính cho các tổn thất lịch sử kéo dài nhiều thập kỷ, trong khi Iran tuyên bố chỉ mở lại eo biển nếu Mỹ dừng vĩnh viễn hành động quân sự và xóa bỏ hoàn toàn trừng phạt.
2. Chiến lược “yêu sách tối đa” ảnh hưởng thế nào đến giá dầu thô?
Chiến lược này dập tắt hy vọng đạt thỏa thuận hạ nhiệt trong ngắn hạn, làm gia tăng nguy cơ đứt gãy nguồn cung năng lượng thực tế qua Eo biển Hormuz, qua đó đẩy giá dầu thô thế giới tăng vọt và duy trì ở mức cao.
3. Điều kiện của Iran để cho phép tàu thương mại qua lại Eo biển Hormuz là gì?
Iran đưa ra hai điều kiện cốt lõi: Mỹ phải chấm dứt hoàn toàn các hành động quân sự nhắm vào Iran cùng đồng minh khu vực, đồng thời xóa bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt kinh tế đang áp đặt lên Tehran.
4. Khả năng tháo gỡ nút thắt Eo biển Hormuz trong thời gian tới ra sao?
Giới phân tích nhận định nút thắt Hormuz rất khó tháo gỡ trong một sớm một chiều. Thị trường năng lượng sẽ phải tiếp tục sống chung với các cú sốc giá chừng nào hai quốc gia vẫn ưu tiên đối đầu và áp đặt điều kiện thay vì thương lượng trực tiếp.
Cập nhật lần cuối: 12/08/2026 02:06
![Theo Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ, tàu container Vela Nova đã bị trúng hai tên lửa Hellfire của Mỹ [Reuters].](https://diendanxangdau.vn/wp-content/uploads/2026/08/reuters_6a7b7c8d-1786477709-300x200.webp)

Ngày 11 tháng 8 năm 2026, Hải quân Hoa Kỳ đã có hành động quân sự trực diện mạnh mẽ nhất kể từ sau đợt leo thang kéo dài 13 ngày hồi tháng 7, đánh dấu sự chấm dứt hoàn toàn của giai đoạn tạm thời yên bình trên biển. Mục tiêu của cuộc không kích là tàu chở hàng container Vela Nova mang cờ Panama (tên cũ là Bal Boan).
Hành vi vi phạm: Con tàu đã phớt lờ các cảnh báo liên tục từ lực lượng tuần tra Mỹ khi cố gắng di chuyển qua Vịnh Oman để hướng về một cảng biển của Iran.
Biện pháp can thiệp: Một trực thăng của Hải quân Mỹ đã phóng trực tiếp hai quả tên lửa Hellfire vào phòng máy của tàu.
Hậu quả: Hệ thống lái của Vela Nova bị tê liệt hoàn toàn. Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ (CENTCOM) chưa công bố thông tin chi tiết về thương vong của thủy thủ đoàn trên tàu.
Sự cố trên Vịnh Oman phản ánh chiến dịch kiểm soát hàng hải ngặt nghèo mà Washington đang triển khai sau khi thỏa thuận ngừng bắn tạm thời theo bản ghi nhớ (MoU) ký hồi tháng 6 chính thức sụp đổ.
Cơ sở pháp lý từ Mỹ: Washington tái áp đặt lệnh phong tỏa hải quân nghiêm ngặt đối với toàn bộ các cảng biển của Iran nhằm ngăn chặn các lỗ hổng tuân thủ lệnh cấm vận.
Số liệu chính thức từ CENTCOM: Trong tuyên bố ngày 11/08, CENTCOM tiết lộ lực lượng Mỹ đã can thiệp và vô hiệu hóa tổng cộng 55 tàu thương mại cố tình vi phạm lệnh cấm vận. Trong số đó, Mỹ đã trực tiếp nổ súng bắn tê liệt 3 tàu không tuân thủ và tiến hành lên tàu kiểm soát trực tiếp 2 chiếc khác.
Hành động quân sự trên biển diễn ra ngay khi tiến trình đàm phán ngoại giao nhằm khơi thông tuyến vận tải rơi vào ngõ cụt:
Nỗ lực trung gian bất thành: Mặc dù Bộ trưởng Nội vụ Pakistan Mohsin Naqvi đã đến Tehran vào ngày 11/08 để thúc đẩy các nỗ lực hòa giải rộng rãi, thế bế tắc vẫn không thể tháo gỡ.
Sự leo thang yêu sách: Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố nâng cao yêu cầu khi kêu gọi Iran phải bồi thường cho những thiệt hại kéo dài suốt “50 năm” qua. Ngược lại, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, ông Mohsen Rezaei, khẳng định đanh thép rằng Eo biển Hormuz sẽ không mở cửa trở lại cho đến khi Mỹ thay đổi hành vi và chấp nhận các điều kiện của Tehran, đồng thời nhấn mạnh thỏa thuận kỹ thuật với Oman là độc lập hoàn toàn.
| Khu vực / Điểm nóng | Sự kiện nổi bật (11/08/2026) | Tác động trực tiếp đến năng lượng |
| Vịnh Oman | Trực thăng Mỹ bắn 2 tên lửa Hellfire vô hiệu hóa tàu Vela Nova. | Tăng rủi ro pháp lý và an ninh đối với tàu hàng hướng về Iran. |
| Eo biển Hormuz | Bế tắc yêu sách bồi thường giữa Mỹ và Iran; phong tỏa hải quân siết chặt. | Duy trì mức lưu lượng thấp, đẩy chi phí bảo hiểm và giá cước vận tải biển tăng vọt. |
| Biển Đỏ / Bab al-Mandeb | Lực lượng Houthi đồng loạt đẩy mạnh tập trung tàu thuyền. | Gây đứt gãy chuỗi cung ứng thay thế, dồn áp lực lên giá dầu thô Brent và WTI. |
Mạng lưới xung đột không chỉ giới hạn tại Vịnh Oman hay Eo biển Hormuz mà còn lan rộng ra các vùng biển trọng điểm khác. Lực lượng Houthi tại Yemen liên tục đẩy mạnh các cuộc tấn công nhắm vào tàu thuyền tại eo biển Bab al-Mandeb. Các hành động quân sự hóa liên tục này đang bóp nghẹt những huyết mạch hàng hải vốn gánh vác tới 20% lượng nhiên liệu hóa thạch của thế giới trước khi xung đột bùng nổ vào ngày 28/02, qua đó tiếp tục đẩy giá dầu thế giới vào một chu kỳ biến động khôn lường mới.
1. Vụ trực thăng Mỹ bắn tên lửa Hellfire vào tàu Vela Nova diễn ra ở đâu và khi nào?
Vụ việc xảy ra vào ngày 11 tháng 8 năm 2026 tại khu vực Vịnh Oman, khi Hải quân Hoa Kỳ nổ súng vô hiệu hóa tàu container Vela Nova mang cờ Panama do cố tình phớt lờ cảnh báo hướng về cảng Iran.
2. Mỹ đã vô hiệu hóa bao nhiêu tàu thương mại vi phạm lệnh cấm vận?
Theo tuyên bố ngày 11/08/2026 của Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ (CENTCOM), lực lượng Mỹ đã can thiệp và vô hiệu hóa tổng cộng 55 tàu thương mại vi phạm lệnh cấm vận, trong đó trực tiếp nổ súng bắn tê liệt 3 tàu và lên tàu kiểm soát trực tiếp 2 chiếc.
3. Triển vọng mở lại Eo biển Hormuz hiện ra sao?
Triển vọng mở lại Eo biển Hormuz đang bế tắc toàn diện do các yêu sách bồi thường cực đoan từ cả hai phía: Mỹ đòi Iran bồi thường thiệt hại 50 năm, trong khi Iran kiên quyết đóng cửa eo biển cho đến khi Washington chấp nhận các điều kiện của họ.
4. Vụ đụng độ trên Vịnh Oman ảnh hưởng thế nào đến thị trường năng lượng?
Các hành động quân sự hóa và việc siết chặt phong tỏa hải quân làm gia tăng trầm trọng rủi ro đứt gãy nguồn cung năng lượng từ Trung Đông, đẩy giá dầu thô thế giới vào chu kỳ biến động mạnh trong tháng 8/2026.
Cập nhật lần cuối: 12/08/2026 01:51

Giá dầu thô ngày 12/08/2026 ghi nhận phiên tăng điểm thứ năm liên tiếp, đưa giá dầu thô WTI leo lên mức 83,96 USD/thùng (tăng 0,91%) và dầu Brent đạt 89,53 USD/thùng (tăng 0,70%). Mặc dù dữ liệu từ ngành công nghiệp cho thấy tồn kho dầu thô của Mỹ tăng kỷ lục 9,1 triệu thùng, đà tăng giá dầu vẫn được củng cố do thị trường lo ngại trước các tuyên bố yêu sách bồi thường cứng rắn giữa Washington và Tehran xung quanh xung đột tại Eo biển Hormuz.
Thị trường năng lượng toàn cầu ngày 12/08/2026 chứng kiến đà bứt phá mạnh mẽ của các hợp đồng dầu thô tương lai. Sức bật trong phiên giúp giá dầu WTI giao dịch sát ngưỡng kháng cự 84 USD/thùng.
Tăng trưởng ngắn hạn (1 tháng): Giá dầu thô ghi nhận mức tăng 7,45% so với tháng trước, phản ánh áp lực địa chính trị gia tăng tại khu vực Trung Đông.
Tăng trưởng dài hạn (1 năm): So với cùng kỳ năm 2025, giá dầu thô đã tăng tới 34,01%, chịu tác động trực tiếp từ các chính sách hạn chế nguồn cung và căng thẳng vận tải hàng hải.
Ngưỡng tham chiếu lịch sử: Mặc dù đang duy trì ở vùng giá cao của năm 2026, mức giá hiện tại vẫn nằm trong tầm kiểm soát nếu so sánh với đỉnh lịch sử 147,27 USD/thùng được thiết lập vào tháng 7/2008.
| Chỉ số dầu mỏ | Giá giao dịch (USD/thùng) | Biến động phiên (%/ngày) | Mức tăng 1 tháng (%) | Mức tăng 1 năm (%) |
| Dầu WTI | 83,96 | +0,91% | +7,45% | +34,01% |
| Dầu Brent | 89,53 | +0,70% | +7,12% | +31,85% |
Trong phiên giao dịch, thị trường từng xuất hiện nhịp hạ nhiệt ngắn khi các thông tin tích cực về tiến trình đàm phán vùng Vịnh được công bố.
Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan, ông Khawaja Asif, nhận định Washington và Tehran đang “gần đạt được một số thỏa thuận” nhằm giảm bớt xung đột liên quan đến vận tải qua Eo biển Hormuz. Song song đó, các báo cáo ngoại giao từ Oman cho thấy các cuộc đàm phán song phương với Iran về việc đảm bảo an toàn cho các tàu chở dầu qua tuyến hàng hải chiến lược này đã đạt tiến triển tích cực.
Tuy nhiên, hiệu ứng xoa dịu tâm lý này nhanh chóng suy yếu do các bất đồng cốt lõi giữa hai bên vẫn chưa được xử lý triệt để.
Đà tăng giá dầu quay trở lại và giữ vững vị thế khi lãnh đạo các bên tiếp tục đưa ra các tuyên bố đối đầu gay gắt, làm mờ đi triển vọng đạt được một thỏa thuận ngừng bắn ngắn hạn.
Tổng thống Mỹ Donald Trump trong tuần này đã thắt chặt lập trường ngoại giao khi đưa ra điều kiện yêu cầu chính quyền Tehran phải bồi thường tài chính cho các nạn nhân bị thiệt mạng trong những cuộc tấn công có liên quan đến lực lượng Iran.
Yêu cầu từ phía Mỹ được xem là đòn đáp trả trực tiếp đối với chuỗi yêu sách mà Iran đưa ra trước đó. Tehran từng tuyên bố Mỹ và Israel phải chịu trách nhiệm chi trả toàn bộ thiệt hại kinh tế gây ra bởi các chiến dịch quân sự nhắm vào hạ tầng của quốc gia này.
Việc hai phía liên tục leo thang các điều kiện tài chính và chính trị đã khiến giới đầu tư lo ngại rủi ro đứt gãy nguồn cung qua Eo biển Hormuz – nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu.
Yếu tố duy nhất ngăn cản giá dầu thô WTI vượt mốc 84 USD/thùng trong phiên 12/08/2026 là báo cáo dữ liệu tồn kho từ thị trường nội địa Mỹ.
Con số thực tế: Dự trữ dầu thô thương mại của Mỹ đã tăng đột biến 9,1 triệu thùng trong tuần gần nhất.
Quy mô biến động: Đây là đợt tăng tồn kho tuần lớn nhất của Mỹ được ghi nhận kể từ tháng 2/2026.
Tác động thị trường: Nguồn cung nội địa dồi dào từ Mỹ đã tạo lực cản kỹ thuật, kìm hãm phần nào đà tăng phi mã do yếu tố địa chính trị gây ra.
Theo mô hình phân tích vĩ mô toàn cầu từ Trading Economics, diễn biến giá dầu thô trong thời gian tới được định hình bởi hai kịch bản chính:
Dự báo cuối Quý 3/2026: Mức giá trung bình của dầu thô WTI được dự báo sẽ dao động quanh mốc 83,99 USD/thùng, duy trì đà tích lũy đi ngang nếu tình hình Trung Đông không phát sinh biến động mới.
Dự báo 12 tháng tới (đến giữa năm 2027): Giá dầu thô có khả năng tiếp tục leo dốc hướng tới ngưỡng 97,72 USD/thùng khi căng thẳng địa chính trị kéo dài và rủi ro gián đoạn luồng tàu chở dầu qua các điểm nghẽn chiến lược chưa được giải quyết.
Ngày 12/08/2026, giá dầu thô WTI đạt 83,96 USD/thùng (tăng 0,91%) và giá dầu thô Brent đạt 89,53 USD/thùng (tăng 0,70%).
Căng thẳng ngoại giao về yêu sách bồi thường cùng các tranh chấp quanh Eo biển Hormuz đã đẩy giá dầu thô tháng 8/2026 tăng 5 phiên liên tiếp, bù đắp áp lực giảm giá từ việc tồn kho dầu thô Mỹ tăng 9,1 triệu thùng.
Tồn kho dầu thô Mỹ tăng kỷ lục 9,1 triệu thùng giúp kìm hãm đà tăng ngắn hạn, nhưng lo ngại về rủi ro gián đoạn nguồn cung Trung Đông do căng thẳng địa chính trị có tác động tâm lý mạnh hơn, thúc đẩy các nhà đầu tư tiếp tục mua vào.
Theo dữ liệu mô hình vĩ mô của Trading Economics, giá dầu dự kiến duy trì ở mức 83,99 USD/thùng vào cuối Quý 3/2026 và có thể tiến tới mốc 97,72 USD/thùng trong vòng 12 tháng tới nếu xung đột địa chính trị tiếp tục leo thang.
Cập nhật lần cuối: 11/08/2026 02:06

Giá dầu thô tháng 8/2026 chịu ảnh hưởng gì từ căng thẳng Iran-Mỹ là thắc mắc cốt lõi của thị trường khi hy vọng khai thông Eo biển Hormuz chính thức sụp đổ. Giá dầu thô thế giới lập tức tăng vọt 5% trong ngày 10/08/2026 sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra chuỗi yêu sách bồi thường 50 năm chưa từng có để đáp trả đòi hỏi dỡ bỏ cấm vận từ Tehran. Cuộc chiến bồi thường song phương này cùng các cuộc đàm phán riêng giữa Iran và Oman đang đẩy rủi ro đứt gãy nguồn cung năng lượng lên mức báo động đỏ, trực tiếp gia tăng áp lực lạm phát toàn cầu.
Eo biển Hormuz—tuyến hàng hải chiến lược đảm nhận vận chuyển gần 1/5 lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu—tiếp tục bị bóp nghẹt. Hy vọng đạt được một thỏa thuận hạ nhiệt an ninh hàng hải đã bị dội gáo nước lạnh vào đầu tuần này.
Theo dữ liệu giao dịch năng lượng, ngay trong phiên ngày thứ Hai (10/08/2026), giá dầu thô thế giới đã bật tăng mạnh 5%. Ngòi nổ kích hoạt đà tăng xuất phát từ việc Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ đưa ra các điều kiện bồi thường mới cực kỳ cứng rắn, đập tan những tín hiệu lạc quan ngắn hạn về một giải pháp ngoại giao giữa Washington và Tehran.
Tiến trình đàm phán rơi vào trạng thái đóng băng do sự xung đột lợi ích trực diện giữa hai phía:
Yêu sách ban đầu từ Iran: Tehran kiên quyết giữ vững lập trường từ thỏa thuận sơ bộ đã đổ vỡ vào tháng 6/2026, yêu cầu Mỹ phải dỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt kinh tế, chấm dứt hành động đe doạ quân sự và bồi thường thiệt hại chiến tranh.
Đòn phản công ngôn từ từ ông Donald Trump: Thay vì lùi bước để đạt thỏa thuận, Tổng thống Mỹ đã tung ra danh sách điều kiện bồi thường kéo dài 50 năm đối với Iran. Động thái leo thang bằng lời nói này được giới quan sát đánh giá là đã triệt tiêu không gian thương lượng của các quốc gia trung gian hòa giải.
Nhà Trắng tuyên bố Mỹ sẽ buộc Tehran phải chịu trách nhiệm tài chính cho các sự kiện lịch sử và rủi ro an ninh trong nửa thế kỷ qua:
Thương vong trong các cuộc biểu tình: Ông Trump cáo buộc chính quyền Iran đã làm thiệt mạng khoảng 52.000 người biểu tình trong các đợt đàn áp giai đoạn cuối năm 2025 – 2026. Lưu ý dữ liệu: Con số này chênh lệch đáng kể so với báo cáo của Tổ chức Thông tấn Nhân quyền (HRANA), vốn ghi nhận khoảng 7.000 trường hợp tử vong.
Vụ đánh bom tàu USS Cole (năm 2000): Mỹ yêu cầu Iran bồi thường cho gia đình 17 thủy thủ thiệt mạng tại Yemen, mặc dù các báo cáo tình báo quốc tế trước đây quy trách nhiệm thực hiện cho tổ chức al-Qaeda.
Trách nhiệm chiến sự khu vực: Tổng thống Mỹ khẳng định Iran phải chi trả toàn bộ tổn thất và thương vong xảy ra tại Lebanon, Syria, Yemen và khu vực Gaza.
Trong khi đàm phán Mỹ – Iran bế tắc, tiến trình song phương giữa các quốc gia ven bờ lại ghi nhận các bước tiến đáng chú ý:
Bộ Ngoại giao Iran xác nhận các cuộc thảo luận với Oman về việc lập bản đồ tuyến hàng hải mới đang tiến triển tích cực, bao gồm cả khung pháp lý cho các dịch vụ bảo đảm an toàn hàng hải và bảo vệ môi trường có thu phí.
| Khía cạnh phân tích | Lập trường của Mỹ | Động thái của Iran & Oman |
| Quyền thu phí tàu bè | Kiên quyết bác bỏ mọi kịch bản cho phép Tehran thu phí qua eo biển. | Đang hoàn thiện khung dịch vụ an toàn hàng hải có thu phí. |
| Kiểm soát thực địa | Bất lực trong việc phá vỡ sự kiểm soát thực tế của Iran dù đã đẩy mạnh can thiệp quân sự từ tháng 7. | Gia tăng quyền kiểm soát thực tế đối với luồng tàu vượt trội so với giai đoạn trước chiến tranh. |
| Tác động giá dầu | Gia tăng tâm lý lo ngại về rủi ro pháp lý và chi phí vận tải biển. | Đẩy chi phí bảo hiểm hàng hải và giá dầu thô Brent/WTI lên cao. |
Sự bế tắc tại Trung Đông đang tác động trực tiếp đến tình hình chính trị nội địa Mỹ trước thềm kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11/2026:
Áp lực từ nhóm cử tri nòng cốt: Chi phí nhiên liệu tăng cao kéo theo lạm phát kỷ lục đang làm suy giảm niềm tin của nhóm cử tri vùng nông thôn—lực lượng ủng hộ then chốt của ông Trump.
Làn sóng chỉ trích từ phe đối lập: Trả lời phỏng vấn trên kênh CNN, Dân biểu Đảng Dân chủ Bill Keating lên tiếng nhận định chiến thuật giằng co hiện tại của Nhà Trắng thực chất là “sự khởi đầu của một sự đầu hàng thực tế” trước thực địa.
1. Giá dầu thô tháng 8/2026 chịu ảnh hưởng gì từ căng thẳng Iran-Mỹ?
Giá dầu thô tháng 8/2026 chịu tác động trực tiếp từ sự bế tắc ngoại giao giữa Mỹ và Iran liên quan đến chuỗi yêu sách bồi thường 50 năm do Tổng thống Donald Trump đưa ra. Việc hy vọng mở lại Eo biển Hormuz bị dập tắt đã đẩy giá dầu thô tăng vọt 5% ngay trong ngày 10/08/2026 do lo ngại đứt gãy nguồn cung.
2. Yêu sách bồi thường của Tổng thống Trump đối với Iran gồm những gì?
Tổng thống Trump yêu cầu Iran bồi thường tổn thất trong 50 năm qua, bao gồm cáo buộc thiệt mạng 52.000 người biểu tình (2025–2026), bồi thường vụ đánh bom tàu USS Cole năm 2000 tại Yemen, cùng toàn bộ thiệt hại chiến tranh phát sinh tại Lebanon, Syria, Yemen và Gaza.
3. Thỏa thuận giữa Iran và Oman về Eo biển Hormuz có nội dung gì?
Iran và Oman đang tiến tới hoàn tất bản đồ tuyến vận tải mới qua Eo biển Hormuz, đi kèm quy định về chi phí dịch vụ an toàn hàng hải và bảo vệ môi trường. Thỏa thuận này giúp Iran củng cố quyền kiểm soát thực tế đối với luồng tàu qua eo biển, mặc cho sự phản đối từ phía Mỹ.
4. Tình hình bế tắc tại Eo biển Hormuz ảnh hưởng thế nào đến kinh tế Mỹ?
Bế tắc tại Eo biển Hormuz đẩy giá nhiên liệu và lạm phát tại Mỹ lên mức cao kỷ lục. Điều này tạo áp lực chính trị lớn lên Tổng thống Donald Trump trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11/2026, đặc biệt từ phía nhóm cử tri vùng nông thôn.
Cập nhật lần cuối: 11/08/2026 01:37
![Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan bắt tay với Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman, bên cạnh Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, sau khi ký kết thỏa thuận quốc phòng chung tại Mecca, Saudi Arabia, ngày 7 tháng 8 năm 2026 [Thông tấn xã Saudi Arabia/Ảnh cung cấp qua Reuters]](https://diendanxangdau.vn/wp-content/uploads/2026/08/reuters_6a767359-1786147673-300x200.webp)
Ván cờ Eo biển Hormuz và Hiệp định Mecca là hai nhân tố cốt lõi đang tái định hình trật tự địa chính trị và giá năng lượng toàn cầu trong tháng 8/2026. Việc Iran bóp nghẹt lưu lượng qua Eo biển Hormuz xuống còn 12 tàu/ngày để áp đặt yêu sách chính trị đã buộc Ả Rập Xê Út cùng các đồng minh Vùng Vịnh ký kết Hiệp định Quốc phòng Mecca với Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan vào ngày 07/08/2026. Sự chuyển dịch sang liên minh quân sự đa cực này cho thấy các quốc gia Vùng Vịnh đang chủ động thiết lập “luật chơi” mới để răn đe Tehran, giảm sự phụ thuộc vào chiếc ô an ninh truyền thống của Mỹ.
Bước sang tháng thứ sáu liên tiếp, xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran không chỉ gây đứt gãy các tuyến vận tải năng lượng trọng yếu mà còn làm rung chuyển nền tảng an ninh Vùng Vịnh. Trước đây, sự ổn định của tuyến hàng hải qua Eo biển Hormuz dựa trên sự hiện diện quân sự của Mỹ. Tuy nhiên, tình trạng bế tắc kéo dài đã buộc cả Iran lẫn các quốc gia Ả Rập phải thay đổi chiến lược cơ bản: Iran biến tuyến hàng hải quốc tế thành công cụ tống tiền chính trị, trong khi các nước Vùng Vịnh tự xây dựng mạng lưới phòng thủ đa cực hoàn toàn mới.
Tehran đã không còn coi Eo biển Hormuz là tuyến đường thủy tự do theo luật pháp quốc tế, mà chuyển sang xem đây là “lằn ranh đỏ” chiến lược tương đương với chương trình hạt nhân của mình.
Chuyển dịch sang “Chủ quyền hiệu quả”: Thỏa thuận vận tải mới mà Iran đang thương thảo ở giai đoạn cuối với Oman thực chất là công cụ nhằm áp đặt quyền kiểm soát có hiệu lực đối với dòng chảy thương mại qua eo biển.
Bóp nghẹt kinh tế toàn cầu để chuyển dịch gánh nặng: Lưu lượng tàu chở dầu và hàng hóa qua eo biển đã bị siết chặt xuống chỉ còn 12 tàu/ngày (so với mức trung bình 120 tàu/ngày trước chiến tranh, giảm 90%). Theo dữ liệu từ thị trường bảo hiểm London, chi phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho tàu hàng đã tăng vọt, kéo theo giá khí đóng đóng băng (LNG) tại Qatar và hóa đơn năng lượng tại châu Á lên mức kỷ lục. Iran đã thành công trong việc chuyển gánh nặng chi phí chiến tranh sang bên thứ ba để gia tăng áp lực lên Mỹ.
Đưa ra yêu sách cứng rắn đối với Washington: Cho rằng Mỹ đang rơi vào tình trạng cạn kiệt kho vũ khí phòng không và tìm con đường rút lui, Iran đặt ra chuỗi điều kiện khắt khe: yêu cầu Mỹ rút quân khỏi Vịnh Ba Tư, dỡ bỏ phong tỏa hải quân, xóa bỏ toàn bộ lệnh cấm vận và bồi thường thiệt hại chiến tranh mới đồng ý mở lại tuyến đường thủy.
Đánh giá từ chuyên gia: Cựu Tư lệnh tối cao NATO James Stavridis nhận định rằng phe diều hâu tại Tehran đang kiểm soát hoàn toàn cuộc chơi và có xu hướng “chơi quá lố”, làm triệt tiêu cơ hội đạt được thỏa thuận ngừng bắn ngắn hạn giữa các bên.
Không còn chấp nhận thụ động hứng chịu các đợt tập kích từ lực lượng ủy nhiệm của Iran (như việc Houthi từ Yemen phóng hơn 700 tên lửa và UAV vào các hạ tầng năng lượng của Ả Rập Xê Út hay các nhóm dân quân Iraq đe dọa), Riyadh đã tung ra nước đi chiến lược mang tính bước ngoặt.
Sự kiện ký kết lịch sử (07/08/2026): Ả Rập Xê Út chính thức ký kết Hiệp định Quốc phòng Chung Mecca với Thổ Nhĩ Kỳ (lực lượng quân sự thường trực lớn thứ hai NATO) và Pakistan (quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân).
Quy tắc phòng thủ tập thể: Hiệp ước quy định nguyên tắc tương tự Điều 5 NATO: Một cuộc tấn công vũ trang vào bất kỳ quốc gia thành viên nào sẽ được coi là cuộc tấn công vào cả ba nước.
Thế cờ răn đe mới đối với Iran: Nước đi này đưa Tehran vào thế tiến thoái lưỡng nan. Nếu Iran tiếp tục dùng các lực lượng ủy nhiệm để tập kích Ả Rập Xê Út, họ đối mặt với nguy cơ kích hoạt hành động đáp trả quân sự trực tiếp từ cả Ankara và Islamabad.
| Tiêu chí | Chiến lược của Iran (Eo biển Hormuz) | Chiến lược của Khối Mecca (Ả Rập Xê Út – Thổ Nhĩ Kỳ – Pakistan) |
| Mục tiêu cốt lõi | Biến tuyến hàng hải thành công cụ gây áp lực kinh tế/chính trị lên Mỹ. | Răn đe các cuộc tấn công ủy nhiệm và tự chủ an ninh khu vực. |
| Công cụ triển khai | Kiểm soát luồng tàu (12 tàu/ngày), lực lượng ủy nhiệm (Houthi, dân quân). | Hiệp ước phòng thủ tập thể, năng lực hạt nhân (Pakistan) & quân sự (Thổ Nhĩ Kỳ). |
| Tác động thị trường | Đẩy phí bảo hiểm London, giá LNG và giá dầu thô WTI/Brent tăng cao. | Tạo trục ổn định mới, giảm bớt tâm lý hoảng loạn về đứt gãy an ninh dài hạn. |
| Mức độ phụ thuộc Mỹ | Khai thác điểm yếu và sự mệt mỏi chiến tranh của Washington. | Đa dạng hóa đối tác, giảm vị thế độc tôn an ninh của Mỹ tại Vùng Vịnh. |
Sự ra đời của Hiệp định Mecca phản ánh sự hoài nghi sâu sắc của các quốc gia Vùng Vịnh đối với “chiếc ô an ninh” truyền thống từ Washington. Mặc dù Mỹ đã tiêu tốn lượng lớn đạn dược phòng không cao cấp, họ vẫn không thể ngăn chặn triệt để các đợt tấn công giá rẻ bằng UAV và tên lửa.
Đa dạng hóa liên minh an ninh: Riyadh không cắt đứt quan hệ với Washington nhưng khẳng định Mỹ không còn là lựa chọn an ninh duy nhất.
Khả năng mở rộng khối liên minh: Khối Mecca có triển vọng mở rộng thành 4 thành viên nếu Ai Cập—quốc gia đã tham gia cuộc họp thượng đỉnh bộ tư tại Cairo hồi tháng 6/2026—chính thức đặt bút ký.
Thế lưỡng nan của Qatar: Là quốc gia duy trì quan hệ mật thiết với cả Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan, Ả Rập Xê Út, Mỹ và Iran, Qatar đối mặt với lựa chọn khó khăn. Việc gia nhập Hiệp định Mecca giúp bảo vệ hạ tầng xuất khẩu LNG nhưng có thể làm mất đi vai trò trung gian hòa giải độc đắc mà Doha đã duy trì nhiều năm qua.
1. Ván cờ Eo biển Hormuz đang ảnh hưởng thế nào đến thị trường năng lượng toàn cầu tháng 8/2026?
Việc Iran siết chặt kiểm soát khiến lưu lượng tàu chở dầu qua Eo biển Hormuz giảm 90% (chỉ còn 12 tàu/ngày), làm tăng vọt chi phí bảo hiểm hàng hải tại London, đẩy giá khí LNG Qatar và giá dầu Brent/WTI lên mức cao, gây áp lực lạm phát lớn cho các nước nhập khẩu năng lượng tại châu Á và châu Âu.
2. Hiệp định Quốc phòng Chung Mecca ký ngày 07/08/2026 gồm những quốc gia nào?
Hiệp định Mecca được ký kết giữa Ả Rập Xê Út, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan. Đây là liên minh phòng thủ tập thể quy định mọi cuộc tấn công vào một thành viên sẽ bị coi là cuộc tấn công vào cả ba nước.
3. Tại sao các nước Vùng Vịnh lại thành lập liên minh quân sự mới mà không dựa hoàn toàn vào Mỹ?
Các nước Vùng Vịnh hoài nghi về hiệu quả của chiếc ô an ninh Mỹ sau 6 tháng xung đột, khi quân đội Mỹ tốn kém nhiều nguồn lực nhưng không thể ngăn triệt để các đợt tập kích UAV/tên lửa từ các lực lượng ủy nhiệm của Iran. Việc hợp tác với Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan giúp họ đa dạng hóa đối tác an ninh.
4. Khả năng mở rộng của Hiệp định Mecca trong thời gian tới ra sao?
Hiệp định Mecca có khả năng mở rộng thành khối 4 bên nếu Ai Cập chính thức tham gia. Tuy nhiên, các quốc gia đóng vai trò trung gian như Qatar đang cân nhắc kỹ vì việc gia nhập có thể làm suy giảm vị thế hòa giải xung đột của họ tại Trung Đông.
Cập nhật lần cuối: 11/08/2026 01:20

Giá dầu thô tháng 8/2026 chịu ảnh hưởng gì từ căng thẳng Iran-Mỹ là thắc mắc lớn của giới đầu tư khi thị trường chịu tác động kép từ bế tắc ngoại giao Mỹ – Iran và rủi ro nguồn cung nghiêm trọng. Giá dầu thô WTI đã chính thức vượt mốc 82 USD/thùng và dầu Brent áp sát 88 USD/thùng sau khi kho dự trữ chiến lược Mỹ (SPR) rơi xuống mức thấp kỷ lục kể từ năm 1983. Tình trạng bóp nghẹt vận tải tại Eo biển Hormuz cùng các đợt tấn công tại Biển Đỏ khiến nguy cơ gián đoạn năng lượng gia tăng, thúc đẩy đà tăng giá dầu trong cả ngắn và dài hạn.
Thị trường năng lượng toàn cầu ngày 11/08/2026 ghi nhận phiên tăng điểm thứ ba liên tiếp. Sự gia tăng rủi ro địa chính trị kết hợp với các yếu tố nội tại của nguồn cung đã đẩy giá các mặt hàng dầu thô chủ chốt lên mức cao mới trong năm.
Dầu thô ngọt nhẹ WTI (Mỹ): Ghi nhận giao dịch ở mức 82,26 USD/thùng (tăng 0,15%) đến 82,30 USD/thùng (tăng 0,20%) tùy theo kỳ hạn hợp đồng.
Dầu thô Brent (Biển Bắc): Đạt mốc 87,93 USD/thùng (tăng 0,23%), hướng sát mốc kháng cự 88 USD/thùng.
Theo dữ liệu giao dịch thị trường, giá dầu hiện tại đã tăng 5,27% so với tháng trước và ghi nhận mức tăng vượt trội 30,21% – 30,28% so với cùng kỳ năm 2025. Mặc dù đà tăng diễn ra mạnh mẽ, mức giá này vẫn thấp hơn đáng kể so với đỉnh lịch sử 147,27 USD/thùng được ghi nhận vào tháng 7/2008.
Một trong những động lực cốt lõi thúc đẩy giá dầu thô trong tháng 8/2026 là áp lực từ nguồn cung nội địa Mỹ. Dữ liệu năng lượng cho thấy lượng dầu thô trong Kho dự trữ xăng dầu chiến lược Mỹ (SPR) đã chính thức rơi xuống dưới ngưỡng 300 triệu thùng—mức thấp nhất trong vòng 43 năm qua.
Nguyên nhân chính xuất phát từ việc xung đột kéo dài sang tháng thứ 6 liên tiếp, buộc chính phủ Mỹ phải liên tục mở kho xả dầu nhằm hạ nhiệt giá năng lượng và bù đắp sự thiếu hụt trên thị trường tự do. Việc kho SPR chạm đáy khiến dư địa can thịệp chính sách của Washington gần như cạn kiệt, tạo ra tâm lý lo ngại trên thị trường rằng Mỹ sẽ không còn công cụ tài chính – thương mại nào đủ mạnh để hãm đà tăng của giá dầu nếu có cú sốc nguồn cung mới.
Tâm điểm chú ý của giới phân tích tập trung vào các diễn biến chính trị căng thẳng giữa Washington và Tehran. Tiến trình đàm phán bị đình trệ hoàn toàn do các đề xuất đối lập từ hai phía:
Quan điểm từ phía Mỹ: Tổng thống Donald Trump đưa ra yêu cầu Iran phải bồi thường thiệt hại cho các nạn nhân thiệt mạng trong các cuộc xung đột mà nước này châm ngòi tại Trung Đông. Phía Mỹ khẳng định ưu tiên áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế khắt khe thay vì can thiệp quân sự trực tiếp để giải phóng tuyến hàng hải.
Yêu sách từ Iran: Ngoại trưởng Abbas Araqchi và Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Mohammad Baqer Zolqadr tuyên bố chỉ xem xét mở lại Eo biển Hormuz nếu Mỹ đáp ứng 3 điều kiện:
Bồi thường toàn bộ thiệt hại chiến tranh do các đợt không kích của Mỹ/Israel gây ra.
Dỡ bỏ hoàn toàn lệnh phong tỏa hải quân tại khu vực Vịnh Ba Tư.
Giải phóng vô điều kiện các tài sản bị đóng băng và xóa bỏ hoàn toàn các lệnh cấm vận kinh tế.
Sự bế tắc này khiến triển vọng đạt được thỏa thuận hòa bình trong ngắn hạn trở nên mong manh. Thêm vào đó, tiến trình đàm phán mở tuyến đường vận tải thay thế qua Oman cũng rơi vào tình trạng đóng băng do Iran ưu tiên giải quyết bất đồng trực tiếp với Mỹ.
Song song với căng thẳng ngoại giao, tình hình an ninh hàng hải tại khu vực Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp.
Tấn công tại cảng al-Makha (Yemen): Tối ngày 09/08/2026, lực lượng Houthi phát động cuộc tập kích bằng tên lửa đạn đạo và thiết bị bay không người lái (UAV) vào cảng al-Makha. Cuộc tấn công khiến 11 người tử vong (8 quân nhân, 3 dân thường), 32 người bị thương và gây thiệt hại nặng nề cho các kho bảo quản lương thực, hàng hóa.
Tác động tới các cơ sở hạ tầng năng lượng: Các cuộc xung đột leo thang với vụ ám sát hụt Thống đốc Hodeidah tại al-Khokha, cùng các vụ tấn công nhắm vào nhà máy lọc dầu Jazan của Saudi Aramco và tàu chở dầu thuộc tập đoàn ADNOC tại khu vực Eo biển Hormuz.
Hệ quả trực tiếp là lưu lượng vận tải qua Eo biển Hormuz bị sụt giảm nghiêm trọng. Theo thống kê hàng hải, hiện chỉ còn khoảng 12 tàu/ngày di chuyển qua khu vực này, tương đương 1/10 so với lưu lượng trước thời điểm nổ ra chiến sự.
Để giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư có góc nhìn trực quan, dưới đây là tổng hợp các kịch bản dự báo giá dầu dựa trên tình hình địa chính trị hiện tại:
| Bối cảnh / Kịch bản | Dự báo giá WTI | Tác động nguồn cung & Vận tải | Khả năng xảy ra |
| Cơ sở (Cuối Quý 3/2026) | ~80,23 USD/thùng | Căng thẳng duy trì mức hiện tại, lưu lượng tàu qua Hormuz phục hồi chậm. | Cao |
| Leo thang (12 tháng tới) | ~93,05 USD/thùng | Bế tắc Mỹ – Iran kéo dài, kho SPR Mỹ không thể tái nạp, gián đoạn diện rộng. | Trung bình – Cao |
| Hạ nhiệt (Kịch bản tích cực) | < 75,00 USD/thùng | Đạt thỏa thuận ngoại giao sơ bộ, Eo biển Hormuz được khai thông trở lại. | Thấp |
Trước rủi ro giá năng lượng tiếp tục neo ở mức cao, các doanh nghiệp sản xuất và vận tải được khuyến nghị:
Thực hiện giải pháp phòng vệ giá (Hedging): Sử dụng các hợp đồng tương lai hoặc hợp đồng quyền chọn để khóa chi phí nhiên liệu cho các quý tiếp theo.
Tối ưu hóa chuỗi cung ứng: Rà soát lại tuyến đường vận chuyển, chủ động tìm kiếm các tuyến đường thay thế tránh khu vực Trung Đông và Biển Đỏ nhằm hạn chế phụ phí rủi ro chiến tranh (War Risk Surcharge).
1. Giá dầu thô tháng 8/2026 chịu ảnh hưởng chính từ những yếu tố nào?
Giá dầu thô tháng 8/2026 chịu tác động lớn nhất từ bế tắc ngoại giao giữa Mỹ và Iran liên quan đến yêu sách bồi thường, rủi ro gián đoạn vận tải tại Eo biển Hormuz do lực lượng Houthi tấn công, cùng việc Kho dự trữ chiến lược Mỹ (SPR) cạn kiệt xuống đáy 43 năm.
2. Tại sao việc Kho dự trữ chiến lược Mỹ (SPR) cạn kiệt lại làm tăng giá dầu?
Kho dự trữ SPR rơi xuống dưới 300 triệu thùng—mức thấp nhất kể từ năm 1983—nghĩa là chính phủ Mỹ mất đi công cụ điều tiết thị trường quan trọng nhất. Giới đầu tư lo ngại Mỹ không còn khả năng xả kho để hạ nhiệt giá nếu xảy ra tình trạng đứt gãy nguồn cung mới từ Trung Đông.
3. Điều kiện của Iran để mở lại Eo biển Hormuz là gì?
Phía Iran tuyên bố chỉ mở lại Eo biển Hormuz nếu Mỹ đáp ứng ba điều kiện: bồi thường thiệt hại chiến tranh do các cuộc tấn công của Mỹ/Israel, dỡ bỏ hoàn toàn lệnh phong tỏa hải quân tại Vịnh Ba Tư, và giải phóng vô điều kiện các tài sản bị đóng băng cùng các cấm vận kinh tế.
4. Dự báo giá dầu thô trong 12 tháng tới sẽ biến động như thế nào?
Theo các mô hình phân tích thị trường, giá dầu thô được dự báo dao động quanh mốc 80,23 USD/thùng vào cuối Quý 3/2026 và có thể tiếp tục leo dốc lên mức 93,05 USD/thùng trong 12 tháng tới nếu bế tắc địa chính trị giữa Mỹ, Iran và các bên liên quan không được giải quyết.
Cập nhật lần cuối: 10/08/2026 01:56
Iran thông báo đang tiến rất gần đến một thỏa thuận cuối cùng với Oman để vạch ra các tuyến đường vận chuyển mới qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, dù đạt tiến triển với Oman, Tehran tuyên bố chỉ mở lại hoàn toàn tuyến đường thủy chiến lược này nếu Mỹ đáp ứng một loạt điều kiện của Iran hết sức khắt khe. Là mạch máu vận chuyển dầu khí toàn cầu, việc đóng hay mở eo biển này ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh năng lượng thế giới.
Thông qua Bộ trưởng Ngoại giao Abbas Araqchi và Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Mohammad Baqer Zolqadr, phía Iran yêu cầu Mỹ phải thực hiện một loạt cam kết trước khi eo biển được thông suốt trở lại: bồi thường thiệt hại phát sinh từ các cuộc tấn công trước đó, dỡ bỏ hoàn toàn lệnh phong tỏa Eo biển Hormuz cùng các lệnh trừng phạt kinh tế, trả tự do vô điều kiện cho tài sản của Iran đang bị đóng băng ở nước ngoài, và chấm dứt mọi hành động đe dọa quân sự đối với Iran cùng các đồng minh trong khu vực, bao gồm Lebanon, Palestine, Yemen và Iraq.
Đây là một gói điều kiện của Iran mang tính toàn diện, đòi hỏi Mỹ phải nhượng bộ trên gần như mọi mặt trận cùng lúc, thay vì chỉ tập trung vào riêng vấn đề hàng hải.
Ngoại trưởng Iran khẳng định sẽ không đối thoại trực tiếp với Mỹ chừng nào Washington còn vi phạm thỏa thuận tạm thời đã ký hồi tháng 6. Mọi thông điệp giữa hai bên hiện được truyền tải hoàn toàn qua các nước trung gian, khiến tốc độ đàm phán bị chậm lại đáng kể.
Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ đang “giữ thái độ kín đáo” và chỉ đang đàm phán một phần với Iran, đồng thời quan sát tình hình lạm phát nghiêm trọng cũng như sự thiếu hụt tài chính của nước này. Cách tiếp cận này cho thấy Washington dường như đang chờ đợi áp lực kinh tế nội tại buộc Iran phải nhượng bộ, thay vì chủ động đưa ra các thỏa hiệp lớn ngay từ đầu.
Một quan chức Mỹ cũng tiết lộ Washington sẵn sàng dỡ bỏ phong tỏa các cảng của Iran ngay sau khi thỏa thuận khôi phục vận chuyển thương mại tự do được công bố, tuy nhiên các hành động của Mỹ sẽ ràng buộc chặt chẽ với việc Iran thực hiện đầy đủ các cam kết của mình.

Khoảng hơn 5 tháng trước, Mỹ và Israel đã tiến hành các cuộc không kích vào Iran nhằm ngăn chặn nước này phát triển vũ khí hạt nhân. Để đáp trả, Iran đã tiến hành phong tỏa eo biển Hormuz từ cuối tháng 2. Hai bên từng đạt được thỏa thuận ngừng bắn vào tháng 6, nhưng việc Mỹ tái áp đặt lệnh phong tỏa vận chuyển hàng hóa của Iran tại Vịnh Ba Tư vào tháng 7 đã khiến thỏa thuận này hoàn toàn sụp đổ.
Đáng chú ý, thỏa thuận mới giữa Iran và Oman có khả năng sẽ trao cho Tehran quyền kiểm soát luồng giao thông tàu thuyền qua eo biển – một viễn cảnh khiến các chủ tàu quốc tế vô cùng lo ngại, bởi điều này đồng nghĩa với việc quyền tự do hàng hải truyền thống sẽ bị thay thế bằng một cơ chế do Iran chi phối phần lớn.
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cáo buộc Iran tấn công một tàu thuộc công ty dầu khí nhà nước của họ gần khu vực eo biển, cho thấy phạm vi các bên bị ảnh hưởng bởi căng thẳng hàng hải đang mở rộng ra ngoài phạm vi Mỹ – Iran thông thường.
Lực lượng Houthi, đồng minh của Iran tại Yemen, đẩy mạnh tấn công tàu thuyền tại Biển Đỏ và Vịnh Aden, đồng thời tuyên bố phong tỏa hải quân chống lại Ả Rập Xê Út. Houthi cũng đã tấn công gây hỏa hoạn tại nhà máy lọc dầu Jazan của Saudi Aramco, tiếp nối chuỗi các cuộc tấn công nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực.
Trước sự bành trướng ảnh hưởng của Iran, Ả Rập Xê Út đã ký hiệp ước phòng thủ với Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan, hình thành một liên minh quân sự mới nhằm đối phó với tình trạng bất ổn khu vực. Đây là diễn biến đáng chú ý, cho thấy các quốc gia vùng Vịnh đang chủ động tìm kiếm đối trọng quân sự thay vì chỉ trông chờ vào sự bảo trợ an ninh từ Mỹ như trước đây.
Nhìn vào bản chất của các điều kiện mà Iran đưa ra, khả năng Mỹ chấp nhận toàn bộ gói yêu cầu này trong một lần đàm phán là rất thấp. Việc bồi thường chiến tranh và giải phóng tài sản bị đóng băng đòi hỏi quy trình pháp lý và chính trị phức tạp tại Washington, trong khi yêu cầu chấm dứt đe dọa quân sự đối với các đồng minh của Iran trong khu vực gần như đối lập hoàn toàn với chiến lược răn đe mà Mỹ đang theo đuổi tại Trung Đông.
Nhiều khả năng, tiến trình đàm phán sẽ tiếp tục diễn ra theo hướng từng phần, với việc mở lại eo biển Hormuz được tách thành một vấn đề kỹ thuật riêng biệt thông qua trung gian Oman, trong khi các yêu cầu chính trị lớn hơn như bồi thường và dỡ bỏ trừng phạt sẽ được để lại cho các vòng đàm phán hạt nhân toàn diện hơn trong tương lai.
Đề xuất của Iran mở ra một tia hy vọng nhỏ cho việc hạ nhiệt giá năng lượng, nhưng các điều kiện của Iran đi kèm quá lớn khiến tiến trình này khó đạt được sự đồng thuận nhanh chóng. Thị trường vận tải biển và dầu mỏ toàn cầu sẽ tiếp tục trải qua những ngày giằng co, phụ thuộc hoàn toàn vào các bước đi ngoại giao tiếp theo giữa Mỹ và Iran thông qua trung gian Oman.
Diễn đàn Xăng dầu sẽ tiếp tục cập nhật diễn biến của tiến trình đàm phán này, cũng như tác động của nó đến an ninh khu vực và thị trường năng lượng toàn cầu.
Cập nhật lần cuối: 10/08/2026 01:47

Thay vì lùi bước trước áp lực cấm vận và cô lập từ phương Tây, chính quyền Tehran đang thể hiện thái độ ngày càng cứng rắn trong các cuộc thương lượng liên quan đến eo biển Hormuz chiến lược. Yêu sách của Iran giờ đây không chỉ dừng lại ở vấn đề vận tải, mà đã trở thành công cụ chính trị giúp nước này gây áp lực ngược lại Washington. Sự tự tin của các nhà lãnh đạo Iran đang đẩy các yêu sách ngoại giao đi quá xa, biến eo biển này thành một lằn ranh đỏ chiến lược không thể thương lượng.
Giới chức Tehran tin rằng nguồn cung cấp vũ khí của Mỹ đang dần cạn kiệt, và các tướng lĩnh hàng đầu của Washington đang tích cực tìm kiếm lối thoát khỏi cuộc xung đột hiện tại. Nhận định này đã trở thành nền tảng tâm lý quan trọng, thúc đẩy Iran mạnh dạn đưa ra các yêu sách ngày càng cứng rắn hơn trong các vòng đàm phán.
Những lời đe dọa tấn công quân sự quy mô lớn của Tổng thống Trump, theo cách nhìn nhận từ phía Iran, chỉ dừng lại ở phát ngôn ngoại giao và chưa từng được thực hiện trên thực tế. Cách diễn giải này càng củng cố niềm tin của Tehran rằng họ đang nắm giữ lợi thế đàm phán, thay vì ở thế yếu như nhiều người có thể hình dung.
Đại diện Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran, ông Mohammad Bagher Zolghadr, đã vạch ra các điều kiện tiên quyết mang tính áp đặt cho phía Mỹ:
Những yêu sách của Iran này hoàn toàn đảo ngược công thức đồng thuận trong bản ghi nhớ thỏa thuận hồi tháng 6, vốn chỉ dỡ bỏ trừng phạt theo từng giai đoạn gắn liền với tiến trình thỏa thuận hạt nhân. Việc đưa ra một loạt điều kiện tiên quyết toàn diện như vậy cho thấy Iran đang đặt cược lớn vào khả năng buộc Mỹ phải nhượng bộ toàn diện, thay vì chấp nhận một giải pháp từng bước như trước đây.
Iran và Oman hiện đang ở giai đoạn cuối cùng để thiết lập một tuyến đường vận tải mới qua eo biển. Đàm phán với Oman được xem là kênh ngoại giao khả thi nhất hiện nay, trong bối cảnh Iran từ chối đối thoại trực tiếp với Mỹ.
Tehran khẳng định thỏa thuận với Oman nhằm thực thi “chủ quyền hiệu quả” của mình đối với tuyến hàng hải huyết mạch này, và hoàn toàn không đồng nghĩa với việc mở cửa eo biển cho Mỹ. Đây là sự phân biệt quan trọng mà Iran liên tục nhấn mạnh, nhằm tránh mọi hiểu lầm rằng nước này đang nhượng bộ trước áp lực từ Washington.
Tầm ảnh hưởng tại eo biển Hormuz hiện được Iran đặt ngang hàng với tầm quan trọng của chương trình hạt nhân quốc gia. Việc nâng vị thế của tuyến hàng hải này lên ngang tầm với vấn đề hạt nhân – vốn từ lâu được xem là lằn ranh đỏ tuyệt đối của Tehran – cho thấy mức độ nghiêm trọng mà Iran gán cho quyền kiểm soát khu vực này.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định sẽ không nối lại bất kỳ cuộc đàm phán trực tiếp nào chừng nào Mỹ chưa khắc phục các vi phạm đối với bản ghi nhớ trước đó. Lập trường này khiến các kênh liên lạc chính thức giữa hai bên gần như bị đóng băng hoàn toàn.
Do bế tắc không thể tháo gỡ, lưu lượng tàu bè qua eo biển hiện bị bóp nghẹt nghiêm trọng, chỉ còn khoảng 12 tàu mỗi ngày – chỉ bằng một phần mười so với mức giao thương bình thường trước chiến tranh. Con số này phản ánh rõ mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng, khi phần lớn hoạt động thương mại qua tuyến đường huyết mạch này gần như đã tê liệt hoàn toàn.
Chiến lược đặt cược vào sự suy yếu của Mỹ tiềm ẩn rủi ro lớn nếu đánh giá của Tehran về tình hình thực tế không chính xác. Nếu Washington thực sự sẵn sàng chấp nhận thêm tổn thất để duy trì lập trường cứng rắn, việc Iran liên tục nâng mức yêu sách có thể phản tác dụng, khiến các cơ hội đạt được một thỏa thuận từng phần – vốn dễ đạt được hơn nhiều so với một gói yêu sách toàn diện – bị bỏ lỡ hoàn toàn. Đây là canh bạc chiến lược mà giới lãnh đạo Iran đang theo đuổi, với phần thưởng tiềm năng lớn nhưng cũng đi kèm rủi ro không nhỏ nếu tính toán sai lệch.
Với việc Iran liên tục nâng cao mức độ yêu sách thay vì tìm kiếm thỏa hiệp, triển vọng khai thông hoàn toàn eo biển Hormuz trong ngắn hạn ngày càng trở nên xa vời. Các doanh nghiệp trong ngành năng lượng và vận tải biển cần chuẩn bị tinh thần cho một giai đoạn bất định kéo dài, thay vì kỳ vọng vào một giải pháp nhanh chóng chỉ dựa trên tiến triển kỹ thuật trong đàm phán với Oman.
Chiến lược ngoại giao “bên miệng hố chiến tranh” của Iran đang làm thu hẹp đáng kể các cơ hội hòa hoãn ngắn hạn với chính quyền Mỹ. Với việc yêu sách của Iran ngày càng toàn diện và cứng rắn hơn, eo biển Hormuz sẽ tiếp tục là điểm nóng địa chính trị có khả năng châm ngòi cho các biến động lớn trên thị trường năng lượng và an ninh hàng hải toàn cầu trong thời gian tới.
Diễn đàn Xăng dầu sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến này, cũng như tác động của nó đến chuỗi cung ứng và giá năng lượng thế giới.
Cập nhật lần cuối: 10/08/2026 01:41
![Khói bốc lên trong các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của lực lượng Houthi vào thành phố cảng al-Makha (Mocha) trên Biển Đỏ, Yemen, ngày 9 tháng 8 năm 2026 [Reuters]](https://diendanxangdau.vn/wp-content/uploads/2026/08/2026-08-09T152331Z_230840296_RC2ZUMAM167K_RTRMADP_3_YEMEN-SECURITY-1786317999-300x200.webp)
Tối Chủ nhật, ngày 09/08/2026, lực lượng Houthi tại Yemen đã phát động một làn sóng Houthi tấn công al-Makha dồn dập bằng tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái vào thành phố cảng chiến lược al-Makha (Mocha) trên Biển Đỏ. Đây là đợt oanh tạc thứ hai diễn ra chưa đầy 24 giờ sau một cuộc tấn công trước đó, đánh dấu bước leo thang quân sự lớn dọc bờ biển phía tây Yemen. Cuộc tấn công đã khiến ít nhất 11 người tử vong và 32 người khác bị thương, đồng thời tàn phá nặng nề cơ sở hạ tầng cảng thương mại.
Houthi đã sử dụng số lượng lớn tên lửa đạn đạo, máy bay không người lái, và thậm chí cả phương tiện đường thủy không người lái trong đợt tấn công lần này, cho thấy quy mô và mức độ chuẩn bị đáng kể của chiến dịch.
Lực lượng chính phủ Yemen xác nhận đã kích hoạt hệ thống phòng không, đánh chặn thành công 6 máy bay không người lái. Bên cạnh đó, 2 tên lửa đạn đạo của Houthi bị chệch hướng và rơi xuống biển. Lực lượng tuần tra cũng đã phát hiện, ngăn chặn và tiêu diệt một chiếc thuyền không người lái chứa chất nổ đang lao về phía cảng thương mại, ngăn chặn một thảm họa có thể còn nghiêm trọng hơn.
Trong số 11 nạn nhân tử vong được ghi nhận, có 8 quân nhân và 3 thường dân. Ngoài ra, 32 người khác hiện đang được điều trị do các vết thương từ vụ nổ. Tỷ lệ thương vong dân thường trong đợt tấn công này cho thấy mức độ tàn khốc của xung đột đã vượt ra ngoài phạm vi các mục tiêu quân sự thuần túy.
Nhiều tòa nhà và cơ sở thương mại tại al-Makha bị trúng bom trực diện. Vụ tấn công gây hư hỏng nghiêm trọng cho hạ tầng kỹ thuật cảng, phá hủy lượng lớn hàng hóa thương mại cùng nguồn cung cấp lương thực, thực phẩm thiết yếu đang lưu kho tại đây – một tổn thất có thể ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân địa phương trong những tuần tới.
Căng thẳng không dừng lại ở al-Makha mà nhanh chóng lan sang quận al-Khokha, phía nam thành phố ven biển Hodeidah, cho thấy phạm vi chiến dịch quân sự của Houthi đang được mở rộng nhanh chóng dọc theo toàn bộ bờ biển phía tây Yemen.
Thống đốc tỉnh Hodeidah do chính phủ bổ nhiệm, ông al-Hassan Taher, đã sống sót sau một vụ ám sát hụt khi một tên lửa đạn đạo của Houthi bắn trúng và phá hủy nhà riêng của ông trong khu vực này. Vụ việc này cho thấy chiến dịch của Houthi không chỉ nhắm vào cơ sở hạ tầng quân sự và thương mại, mà còn có thể hướng tới các mục tiêu chính trị cụ thể.
Người phát ngôn Yahya Saree cùng thành viên hội đồng Hizam al-Assad tuyên bố chiến dịch quân sự này nhắm vào các cụm quân và kho vũ khí của liên quân Ả Rập Xê Út dẫn đầu. Houthi khẳng định đây là đòn đáp trả việc Ả Rập Xê Út liên tục tăng cường viện trợ vũ khí và trang thiết bị dọc bờ biển phía tây cùng tỉnh Taiz. Đáng chú ý, Houthi cũng đổ lỗi các vụ nổ và đám cháy lớn tại cảng là do lượng vũ khí lưu trữ bất hợp pháp tại đây tự kích nổ, thay vì thừa nhận trực tiếp gây ra thiệt hại đó.
Lực lượng Kháng chiến Quốc gia đã lên án kịch liệt hành động pháo kích bừa bãi của Houthi vào các khu vực dân cư và thương mại. Chính quyền cũng đồng thời kêu gọi người dân tại al-Makha ở trong nhà để tránh các đợt oanh tạc tiếp theo, cho thấy tình hình an ninh tại khu vực vẫn còn diễn biến hết sức phức tạp.
Cuộc xung đột giữa Houthi và liên minh do Ả Rập Xê Út dẫn đầu đã kéo dài nhiều năm, với các giai đoạn hạ nhiệt và leo thang đan xen. Việc chiến sự bùng phát trở lại dữ dội tại al-Makha và Hodeidah trong những ngày gần đây diễn ra trong bối cảnh khu vực Trung Đông nói chung đang trải qua nhiều điểm nóng cùng lúc, từ eo biển Hormuz đến các cuộc tấn công nhắm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ tại Ả Rập Xê Út. Điều này cho thấy các lực lượng được Iran hậu thuẫn trong khu vực dường như đang phối hợp gia tăng áp lực trên nhiều mặt trận cùng lúc, thay vì hành động một cách rời rạc và độc lập với nhau.
Diễn biến tại al-Makha là lời nhắc nhở rõ ràng rằng an ninh tại Biển Đỏ vẫn đang trong tình trạng cực kỳ bất ổn, ngay cả khi các điểm nóng khác như eo biển Hormuz đang có những tín hiệu ngoại giao tích cực hơn. Với việc cảng thương mại bị tàn phá nghiêm trọng, hoạt động vận chuyển hàng hóa qua khu vực này nhiều khả năng sẽ tiếp tục bị gián đoạn, cộng thêm áp lực lên chuỗi cung ứng vốn đã căng thẳng do các cuộc tấn công liên tiếp của Houthi trong nhiều tháng qua.
Cuộc tấn công dồn dập vào al-Makha cho thấy tình hình an ninh tại Biển Đỏ đang leo thang đến mức cực kỳ nguy hiểm, đe dọa trực tiếp đến tính mạng dân thường và các hoạt động cứu trợ hàng hải thương mại. Xung đột giữa liên quân Ả Rập Xê Út và lực lượng Houthi có khả năng sẽ tiếp tục bùng phát dữ dội hơn tại các tỉnh ven biển phía tây Yemen trong những ngày tới.
Diễn đàn Xăng dầu sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến tại khu vực Biển Đỏ, cũng như tác động của nó đến an ninh hàng hải và thị trường năng lượng toàn cầu.
Cập nhật lần cuối: 10/08/2026 01:13

Giá dầu thô thế giới ghi nhận giá dầu tăng phiên thứ ba liên tiếp vào ngày thứ Hai, 10/08/2026, khi những bất ổn xung quanh việc mở lại tuyến hàng hải chiến lược này vẫn tiếp diễn. Cụ thể, giá dầu thô ngọt nhẹ WTI tăng lên 78,83 USD/thùng, tương đương mức tăng 0,83% so với phiên trước, trong khi giá dầu Brent đạt mức 84,38 USD/thùng, tăng 0,99%. Căng thẳng địa chính trị và xung đột ngoại giao tại Trung Đông đang trực tiếp định hình xu hướng giá dầu, lấn át hoàn toàn các yếu tố kinh tế thông thường khác.
Iran thông báo các cuộc đàm phán Iran – Oman nhằm thiết lập tuyến đường vận tải qua eo biển Hormuz chiến lược đã gần đạt được thỏa thuận. Tuy nhiên, Tehran vẫn cảnh báo rằng việc này sẽ không giúp mở lại tuyến đường này ngay lập tức, khiến thị trường tiếp tục ở trạng thái thận trọng dù có tín hiệu tích cực.
Iran kiên quyết từ chối đàm phán trực tiếp với Mỹ ở thời điểm hiện tại, đồng thời cáo buộc Washington vi phạm thỏa thuận hòa bình tạm thời đã ký hồi tháng 6. Iran yêu cầu Mỹ phải chấm dứt phong tỏa hải quân, dỡ bỏ hoàn toàn lệnh trừng phạt, và bồi thường thiệt hại chiến tranh – những điều kiện mà Washington khó có thể chấp nhận trong ngắn hạn.
Tổng thống Donald Trump phát đi tín hiệu sẽ kiên nhẫn trước áp lực buộc Mỹ phải đạt được thỏa thuận với Iran, cho thấy Washington không muốn vội vàng nhượng bộ chỉ để đổi lấy việc khai thông tuyến đường trong ngắn hạn.
Lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn tại Yemen đã tuyên bố thực hiện một cuộc tấn công nhằm vào nhà máy lọc dầu Jazan của Ả Rập Xê Út. Đây là diễn biến tiếp nối chuỗi các cuộc tấn công nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực suốt nhiều tuần qua.
Một tàu chở dầu do Công ty Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi vận hành cũng đã bị tấn công tại khu vực này vào cuối tuần trước đó, gia tăng thêm mối lo ngại trực tiếp về an ninh hàng hải quốc tế. Sự kết hợp giữa các cuộc tấn công vào cơ sở lọc dầu và tàu vận tải cho thấy rủi ro an ninh vẫn hiện hữu trên cả hai mặt trận: sản xuất và vận chuyển.
Trong vòng một tháng qua, giá dầu thô đã ghi nhận mức tăng nhẹ 0,88%. Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm trước, giá dầu thô hiện tại đã tăng mạnh tới 23,25%, cho thấy mặt bằng giá chung vẫn neo ở mức cao đáng kể so với giai đoạn trước khi xung đột leo thang.
Để có góc nhìn toàn cảnh hơn, mức đỉnh lịch sử của giá dầu thô từng đạt được là 147,27 USD/thùng vào tháng 7 năm 2008. Dù giá hiện tại vẫn đang trong xu hướng tăng, khoảng cách với đỉnh lịch sử này vẫn còn khá xa.
Về triển vọng ngắn hạn trong quý 3/2026, các mô hình vĩ mô toàn cầu hiện dự kiến giá dầu thô sẽ giao dịch ở mức 80,23 USD/thùng vào cuối quý này. Nhìn xa hơn trong tầm nhìn 12 tháng tới, ước tính giá dầu thô sẽ tiếp tục leo dốc và giao dịch quanh mức 93,05 USD/thùng, đặc biệt nếu các điểm nóng tại eo biển Hormuz và khu vực Biển Đỏ không sớm được kiểm soát.
Với việc cả dầu WTI và Brent đồng loạt tăng trong ba phiên liên tiếp, các doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu tại Việt Nam nhiều khả năng sẽ phải đối mặt với áp lực chi phí đầu vào tăng trở lại trong các kỳ điều hành sắp tới. Đây là điều đáng lưu ý, đặc biệt sau giai đoạn thị trường vừa trải qua một tuần giảm giá sâu do kỳ vọng khai thông tuyến vận tải qua eo biển Hormuz.
Trong bối cảnh thị trường liên tục đảo chiều theo từng diễn biến ngoại giao và an ninh, các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu trong nước nên xây dựng kịch bản dự phòng linh hoạt cho cả hai chiều hướng giá, thay vì chỉ dựa vào xu hướng của một vài phiên giao dịch gần nhất để đưa ra quyết định dự trữ hay điều chỉnh giá bán.
Với việc cả dầu WTI và Brent đồng loạt tăng trong ba phiên liên tiếp, thị trường đang cho thấy sự nhạy cảm rõ rệt trước từng diễn biến nhỏ liên quan đến an ninh hàng hải và tiến trình đàm phán ngoại giao. Các nhà đầu tư cần lưu ý rằng đà tăng hiện tại chưa hẳn phản ánh một xu hướng dài hạn chắc chắn, mà có thể đảo chiều nhanh chóng nếu xuất hiện tín hiệu tích cực rõ ràng hơn từ tiến trình đàm phán Iran – Oman, tương tự như những gì đã từng xảy ra trong các tuần trước đó.
Giá dầu thế giới vẫn cực kỳ nhạy cảm với các diễn biến xung quanh thỏa thuận phục hồi vận tải qua eo biển Hormuz. Các nhà đầu tư và doanh nghiệp cần theo dõi sát sao tiến trình đàm phán Iran – Oman, các quyết định về phong tỏa hải quân của Mỹ, cũng như các mối đe dọa an ninh từ lực lượng Houthi, để có phương án dự phòng trước rủi ro biến động chi phí năng lượng trong thời gian tới.
Diễn đàn Xăng dầu sẽ tiếp tục cập nhật những biến động mới nhất của thị trường dầu mỏ để bạn đọc nắm bắt kịp thời các cơ hội và rủi ro trong giai đoạn nhiều biến số này.
Cập nhật lần cuối: 07/08/2026 07:30

Thỏa thuận mở lại Eo biển Hormuz hiện đang trong giai đoạn đàm phán nước rút giữa Mỹ, Iran và Oman, với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio xác nhận “đã có tiến triển nhưng chưa đạt kết quả cuối cùng”, còn Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nhận định thỏa thuận “có thể đạt được trong một hai ngày tới”. Kịch bản khả dĩ nhất theo giới chuyên gia là Iran sẽ không công nhận quyền tự do quá cảnh quốc tế trong lãnh hải của mình nhưng sẽ không can thiệp vào quyền đi lại vô hại qua vùng biển thuộc chủ quyền Oman. Tuy vậy, thỏa thuận này mới chỉ giải quyết vấn đề vận tải trước mắt, chưa đụng đến các bất đồng sâu hơn về chương trình hạt nhân của Iran.
Sau nhiều tháng xung đột trực tiếp giữa Mỹ, Israel và Iran, Eo biển Hormuz — tuyến hàng hải hẹp mà trước chiến tranh có tới khoảng 1/5 lượng dầu khí giao dịch toàn cầu đi qua — đã trở thành điểm nóng căng thẳng nhất. Việc Iran siết kiểm soát và tấn công tàu bè qua eo biển này đã đẩy giá nhiên liệu, phân bón và nhiều hàng hóa khác tăng vọt, gây xáo trộn kinh tế vượt xa phạm vi khu vực Trung Đông. Vì vậy, việc khai thông trở lại tuyến đường này mang ý nghĩa quyết định đối với an ninh năng lượng toàn cầu.
Đầu tháng 8/2026, tiến trình ngoại giao giữa các bên diễn ra dồn dập với nhiều tín hiệu lạc quan:
Theo giới quan sát, chiến lược ngắn hạn của Mỹ là đạt một thỏa thuận tạm thời đảm bảo an toàn cho tàu bè qua lại, trước khi chuyển sang đàm phán rộng hơn về “thỏa thuận cuối cùng” — trong đó bao gồm yêu cầu phi hạt nhân hóa chương trình hạt nhân Iran. Rubio gọi đây là “thỏa thuận tối thượng”.
Ông David des Roches, cựu Giám đốc phụ trách các vấn đề Bán đảo Ả Rập của Lầu Năm Góc, nhận định với truyền thông quốc tế rằng khung sườn thỏa thuận nhiều khả năng sẽ theo hướng:
Ông des Roches đánh giá đây “có lẽ là giải pháp tốt nhất có thể đạt được ở thời điểm hiện tại” — cho phép khôi phục giao thương hàng hải mà không bên nào phải từ bỏ hoàn toàn nguyên tắc chủ quyền của mình. Đây là cách diễn giải phổ biến trong giới phân tích chứ chưa phải nội dung thỏa thuận chính thức đã được xác nhận công khai.
| Thời điểm | Diễn biến chính | Phản ứng thị trường dầu |
|---|---|---|
| 03/08/2026 | Kỳ vọng đàm phán khiến giá dầu lao dốc | Brent giảm 4,64% còn 83,85 USD/thùng; WTI giảm 4,74% còn 80,66 USD/thùng |
| 04/08/2026 | Bessent nói “có thể đạt thỏa thuận hôm nay hoặc ngày mai”; Quốc vương Qatar điện đàm với Trump | Brent giảm tiếp hơn 5%, có thời điểm xuống dưới 80 USD/thùng |
| 05/08/2026 | Iran-Oman tuyên bố đàm phán “ở giai đoạn cuối cùng”; xuất hiện báo cáo thỏa thuận cho Iran nhiều quyền kiểm soát hơn | Brent dao động quanh 79 USD/thùng |
| 06/08/2026 | Nổ gần đảo Qeshm, tàu bị tấn công; thỏa thuận Iran-Oman bị cho là cấm tàu Mỹ quá cảnh | Brent bật tăng trở lại lên trên 83 USD/thùng |
Số liệu tổng hợp từ Vietstock, Xaluan News, Trading Economics và CNBC; giá dầu biến động rất nhanh theo từng phát ngôn liên quan đến đàm phán, các mốc trên chỉ mang tính tham chiếu tại thời điểm công bố, không phải dự báo.
Dù các bên bày tỏ lạc quan, tiến trình đàm phán vẫn còn ít nhất ba bất đồng cốt lõi chưa có lời giải rõ ràng:
Bên cạnh Oman — đối tác đàm phán trực tiếp mà Iran chấp nhận, hai bên trung gian khác cũng đang tích cực tham gia:
Tiến trình đàm phán tỏ ra khá mong manh khi đặt cạnh thực trạng an ninh bất ổn tại khu vực trong cùng thời điểm:
Các hành động phong tỏa và tấn công tàu chở dầu của lực lượng Houthi — vốn được xem là lực lượng ủy nhiệm liên kết với Iran — tiếp tục là rào cản lớn, cho thấy dù đàm phán riêng về Hormuz có tiến triển, một giải pháp hòa bình toàn diện cho khu vực vẫn còn rất xa.
Thỏa thuận mở lại Eo biển Hormuz thông qua trung gian Oman, nếu đạt được, sẽ là một bước đi mang tính thực dụng và cấp bách nhằm giải tỏa áp lực lên thị trường năng lượng toàn cầu — đây là kịch bản được nhiều nhà ngoại giao và chuyên gia hàng hải đánh giá là khả dĩ nhất ở thời điểm hiện tại. Tuy nhiên, cần nhìn nhận thận trọng: dù giải pháp kỹ thuật về phân luồng di chuyển có thể sớm được thông qua, các tranh chấp rộng hơn — từ chương trình hạt nhân của Iran cho đến các cuộc xung đột ủy nhiệm liên quan tới Houthi tại Yemen và Biển Đỏ — vẫn chưa có lời giải. Chừng nào những vấn đề nền tảng đó chưa được xử lý, tuyến hàng hải huyết mạch này sẽ luôn đối mặt với nguy cơ gián đoạn trở lại bất cứ lúc nào, và giá dầu thế giới nhiều khả năng sẽ tiếp tục biến động mạnh theo từng diễn biến đàm phán.
1. Thỏa thuận mở lại Eo biển Hormuz hiện đang ở giai đoạn nào? Tính đến đầu tháng 8/2026, đàm phán giữa Iran và Oman (có sự tham gia gián tiếp của Mỹ) được các bên mô tả là đang ở “giai đoạn cuối cùng của việc soạn thảo”. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói đã có tiến triển nhưng chưa đạt kết quả cuối cùng, trong khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent từng dự đoán thỏa thuận có thể đạt được trong vòng một hai ngày — dù thực tế cho thấy các mốc thời gian này liên tục bị trì hoãn.
2. Vì sao Iran không đàm phán trực tiếp với Mỹ về Eo biển Hormuz? Tehran giữ nguyên tắc chỉ làm việc trực tiếp với Oman như bên trung gian, không đối thoại trực diện với Washington. Đây là lập trường ngoại giao nhất quán của Iran trong suốt tiến trình xung đột, dù phía Mỹ xác nhận có tham gia sâu vào các cuộc thương lượng đứng sau.
3. Kịch bản phân chia hải phận nào khả thi nhất cho Eo biển Hormuz? Theo nhận định của một cựu quan chức Lầu Năm Góc, kịch bản khả dĩ nhất là Iran sẽ không công nhận quyền tự do quá cảnh quốc tế trong lãnh hải của mình nhưng sẽ không cản trở tàu bè đi qua phần hải phận thuộc chủ quyền Oman theo quyền đi lại vô hại. Đây là phương án được đánh giá là “tốt nhất có thể đạt được” ở thời điểm hiện tại, chứ chưa phải nội dung chính thức đã ký kết.
4. Vì sao giá dầu biến động mạnh mỗi khi có tin về đàm phán Hormuz? Vì đây là tuyến hàng hải mà trước chiến tranh có khoảng 1/5 lượng dầu thô và khí đốt giao dịch toàn cầu đi qua. Bất kỳ tín hiệu tích cực nào về việc nối lại lưu thông đều khiến giá dầu giảm do kỳ vọng nguồn cung phục hồi, trong khi mỗi sự cố an ninh mới (tấn công tàu, nổ gần eo biển) lại đẩy giá bật tăng trở lại do lo ngại gián đoạn nguồn cung.
5. Thỏa thuận Hormuz có giải quyết dứt điểm xung đột Mỹ-Iran không? Không. Đây chỉ là thỏa thuận giới hạn ở vấn đề vận tải hàng hải trong ngắn hạn. Các bất đồng lớn hơn — đặc biệt là chương trình hạt nhân của Iran và các cuộc xung đột liên quan đến lực lượng Houthi tại Yemen — vẫn cần được giải quyết trong các vòng đàm phán riêng biệt và có thể còn kéo dài.
Cập nhật lần cuối: 07/08/2026 07:07
![Một thành viên của lực lượng an ninh Iran đứng gác khi những người Hồi giáo Shia tham gia vào đám rước tang lễ đánh dấu lễ Arbaeen ở Tehran, Iran [AFP]](https://diendanxangdau.vn/wp-content/uploads/2026/08/afp_6a7219b73520-1785862583-300x200.webp)
Trong lúc các kênh ngoại giao gián tiếp qua Oman vẫn đang nỗ lực cứu vãn tiến trình hòa bình, giới chức Tehran đồng thời phát đi thông điệp cứng rắn: quân đội Iran sẵn sàng nối lại xung đột với Mỹ nếu đàm phán đổ vỡ, đồng thời khẳng định lực lượng nước này “đã thích ứng và phục hồi”. Thay vì thụ động chờ kết quả đàm phán, Iran tuyên bố đã tận dụng gần như trọn vẹn khoảng lặng của lệnh ngừng bắn để tái thiết và nâng cấp sức mạnh quân sự Iran, chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất.
Người phát ngôn quân đội Iran, Chuẩn tướng Mohammad Akraminia, tuyên bố trên truyền hình nhà nước rằng lực lượng vũ trang đã tận dụng tối đa cơ hội của bản ghi nhớ [tháng 6] và từng khoảnh khắc của lệnh ngừng bắn để khôi phục năng lực. Theo các nguồn tin và phân tích quốc phòng khu vực, ba nhóm hoạt động tái thiết trọng điểm được ghi nhận gồm:
Cần lưu ý rằng đây phần lớn là tuyên bố từ phía Tehran hoặc các nguồn tình báo giấu tên, chưa có xác nhận độc lập đầy đủ về quy mô thực tế.
Đây là mảng có dữ liệu cụ thể nhất tính đến đầu tháng 8/2026:
Đây là con số được nhiều hãng tin quốc tế (Al Jazeera, Kaieteur News) dẫn lại thống nhất từ các báo cáo tình báo Mỹ công bố hồi tháng 6/2026: Iran được ước tính vẫn giữ được khoảng 70% kho tên lửa và khoảng 40% kho UAV so với trước chiến tranh. Con số này, theo giới phân tích, cho thấy Tehran có khả năng cầm cự trong một cuộc xung đột bất đối xứng kéo dài nhiều tháng tại khu vực Vịnh Ba Tư và Eo biển Hormuz, dù mức độ chính xác của các ước tính tình báo dạng này luôn cần được tiếp nhận một cách thận trọng.
Về năng lực phòng không, mặc dù hứng chịu áp lực từ hàng nghìn lượt bay do thám và tấn công của Mỹ, Israel cùng một số đồng minh khu vực, lưới phòng không của Iran được ghi nhận vẫn hoạt động và đã bắn hạ một số UAV trinh sát, tấn công của đối phương trong các đợt chạm trán lẻ tẻ gần đây — dù quy mô và độ tin cậy của các tuyên bố “bắn hạ” từ phía Tehran thường khó kiểm chứng độc lập.
Sự sụp đổ và tái đàm phán liên tục của bản ghi nhớ tháng 6 đã kéo theo hàng loạt sự cố an ninh hàng hải khu vực Vịnh Ba Tư — Biển Đỏ, từ các vụ tấn công tàu chở dầu, nổ gần tàu ở Eo biển Hormuz, cho tới việc IRGC gia tăng kiểm soát và yêu cầu tàu bè phối hợp với Tehran mới được đi qua tuyến an toàn. Chính diễn biến này đã khiến thị trường dầu thô toàn cầu biến động rất mạnh chỉ trong vài ngày đầu tháng 8/2026:
| Thời điểm | Diễn biến chính | Brent (USD/thùng) | WTI (USD/thùng) |
|---|---|---|---|
| 03/08/2026 | Kỳ vọng đàm phán hòa bình, giá lao dốc | 83,85 (-4,64%) | 80,66 (-4,74%) |
| 04/08/2026 | Bộ trưởng Tài chính Mỹ tín hiệu sắp đạt thỏa thuận Hormuz | 79,36 (-5,3%) | 75,77 (-5,7%) |
| 06/08/2026 | Iran-Oman công bố khung thỏa thuận cấm tàu Mỹ quá cảnh; nổ gần đảo Qeshm | vượt 83 | quanh 74,7–75 |
Số liệu tổng hợp từ Vietstock, Xaluan News và Trading Economics; giá dầu giao ngay/kỳ hạn có thể thay đổi liên tục theo diễn biến đàm phán, nên các mốc trên chỉ mang tính tham chiếu tại thời điểm công bố.
Song song với yếu tố địa chính trị, phía cung cũng có chuyển động: OPEC+ ngày 02/08/2026 đã phê duyệt tăng hạn ngạch sản xuất thêm khoảng 188.000 thùng/ngày từ tháng 9/2026, hoàn tất lộ trình đảo ngược các đợt cắt giảm sản lượng tự nguyện trước đó — dù giới quan sát cho rằng tác động thực tế của quyết định này lên nguồn cung vẫn còn hạn chế so với rủi ro từ Hormuz.
Về mặt thông điệp, phía Iran nhiều lần khẳng định hạ tầng quân sự được bố trí phân tán trên toàn quốc nên khó bị vô hiệu hóa hoàn toàn bằng không kích, đồng thời cảnh báo Eo biển Hormuz — tuyến hàng hải chiếm khoảng 1/5 lượng dầu thô giao dịch toàn cầu — “sẽ không được mở lại bằng các cuộc tấn công quân sự”.
Với Tehran, lệnh ngừng bắn dường như không phải là dấu chấm hết cho xung đột, mà là một khoảng lặng chiến thuật để gia tăng vị thế trên bàn đàm phán — đây là cách diễn giải phổ biến nhất trong các phân tích quốc phòng khu vực hiện nay, dù bản chất thực sự của chiến lược này vẫn còn nhiều điểm chưa thể kiểm chứng độc lập. Trong bối cảnh sức mạnh quân sự Iran được tuyên bố đã phục hồi và nâng cấp đáng kể, bất kỳ sức ép nào từ Washington theo hướng buộc Iran “đầu hàng hoàn toàn” đều tiềm ẩn nguy cơ châm ngòi cho một vòng đụng độ mới tại Eo biển Hormuz — với hệ quả trực tiếp lên giá dầu thô toàn cầu. Nhà đầu tư và các bên theo dõi thị trường năng lượng nên xem đây là kịch bản rủi ro cần cập nhật thường xuyên, thay vì một tình huống đã ngã ngũ.
1. Sức mạnh quân sự Iran hiện nay được đánh giá như thế nào so với trước chiến tranh? Theo các báo cáo tình báo Mỹ được truyền thông quốc tế dẫn lại, Iran vẫn giữ được khoảng 70% kho tên lửa và 40% kho UAV so với trước xung đột, đồng thời sản lượng UAV được phía Iran công bố đã tăng gấp ba lần trong giai đoạn ngừng bắn. Đây là các ước tính, không phải con số được xác nhận độc lập tuyệt đối.
2. Iran có thực sự sẵn sàng nối lại chiến tranh với Mỹ nếu đàm phán thất bại không? Giới chức quân sự Iran đã công khai tuyên bố khả năng này trên truyền thông nhà nước, nhấn mạnh lực lượng đã “thích ứng và phục hồi”. Tuy nhiên, đây là tuyên bố mang tính răn đe ngoại giao, thực tế diễn biến còn phụ thuộc vào kết quả đàm phán qua trung gian Oman.
3. Căng thẳng Iran-Mỹ ảnh hưởng thế nào đến giá dầu thô tháng 8/2026? Giá dầu biến động mạnh theo từng tín hiệu đàm phán: giảm gần 5-6% khi có tin tích cực về việc mở lại Hormuz (đầu tháng 8/2026), nhưng có thể bật tăng trở lại nếu xảy ra sự cố an ninh hàng hải hoặc đàm phán đổ vỡ. Đây là kịch bản khả dĩ nhất theo dữ liệu thị trường hiện tại, không phải một xu hướng cố định.
4. Vì sao Eo biển Hormuz lại quan trọng với giá dầu toàn cầu? Đây là tuyến hàng hải hẹp mà một tỷ lệ lớn lượng dầu thô xuất khẩu của khu vực Vịnh Ba Tư phải đi qua. Bất kỳ sự gián đoạn nào — do tấn công tàu, phong tỏa hoặc kiểm soát quá cảnh của Iran — đều có thể đẩy giá dầu tăng vọt trong thời gian ngắn.
5. Các thông tin về UAV, tên lửa của Iran có được kiểm chứng độc lập không? Phần lớn số liệu về sản lượng vũ khí đến từ tuyên bố chính thức của quan chức Iran hoặc các nguồn tình báo Mỹ giấu tên được báo chí quốc tế trích dẫn. Một số chi tiết (như quy mô kho ngầm hay các lô viện trợ khí tài) chưa có xác nhận độc lập đầy đủ, nên cần được tiếp nhận với sự thận trọng nhất định.
Cập nhật lần cuối: 07/08/2026 04:03
![Các tàu thuyền di chuyển trên eo biển Hormuz, nhìn từ Musandam, Oman, ngày 3 tháng 8 năm 2026 [Reuters]](https://diendanxangdau.vn/wp-content/uploads/2026/08/2026-08-03T063423Z_1612875526_RC2RQMAU1X3G_RTRMADP_3_IRAN-CRISIS-OMAN-HORMUZ-1785740905-300x200.webp)
Đầu tháng 8 năm 2026 chứng kiến một loạt động thái ngoại giao dồn dập khi Mỹ, Iran và Oman tiến sát đến một thỏa thuận eo biển Hormuz 60 ngày tạm thời nhằm khai thông tuyến hàng hải huyết mạch tại eo biển Hormuz. Tính cấp bách của vấn đề thể hiện rõ qua con số: lưu lượng tàu bè đã sụt giảm nghiêm trọng từ 130 tàu xuống chỉ còn 8 tàu mỗi ngày kể từ khi xung đột nổ ra. Thỏa thuận này không chỉ có ý nghĩa hạ nhiệt thị trường năng lượng, mà còn là bước đệm mở đường cho các cuộc đàm phán hạt nhân rộng lớn hơn giữa hai bên.
Cuộc chiến giữa Mỹ – Israel chống lại Iran bùng nổ vào ngày 28/02 đã khiến Iran đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz, mở đầu cho chuỗi tranh chấp kéo dài về quyền kiểm soát tuyến đường này.
Iran đã ép các tàu thương mại phải đi qua tuyến phía bắc, thuộc vùng biển của mình quanh đảo Larak. Đáp trả lại, Mỹ áp dụng lệnh phong tỏa hải quân lên các cảng của Iran nhằm gây áp lực kinh tế lên Tehran. Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh đã báo cáo một tàu chở hàng bị trúng vật thể lạ ngoài khơi Oman, cho thấy rủi ro chiến sự tại khu vực này vẫn ở mức cực kỳ căng thẳng dù các cuộc đàm phán đang diễn ra.
Thỏa thuận 60 ngày dự kiến kéo dài, với mục tiêu khôi phục lệnh ngừng bắn đã đạt được vào ngày 17/06 giữa Washington và Tehran. Đây là một khoảng thời gian thử nghiệm, cho phép cả hai bên đánh giá mức độ tuân thủ trước khi tiến tới một khuôn khổ dài hạn hơn.
Theo dự thảo, cơ chế phân luồng giao thông sẽ được thiết lập theo hai chiều riêng biệt: tàu đi vào Vịnh Ba Tư sẽ đi qua tuyến đường phía bắc thuộc vùng biển Iran, trong khi tàu đi ra khỏi vịnh sẽ sử dụng tuyến đường phía nam thuộc vùng biển Oman, có sự phối hợp giám sát cùng Iran. Đây là mô hình phân chia trách nhiệm khá phức tạp, đòi hỏi sự tin tưởng và phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan.
Iran cũng đưa ra đề xuất về một hành lang mới chạy xuyên qua eo biển để thay thế hoàn toàn hai tuyến cũ, nhằm đảm bảo quyền lợi quốc gia ven biển của mình. Đây được xem là một giải pháp trung dung hơn, có thể giúp giảm bớt tranh cãi về việc bên nào kiểm soát tuyến đường nào.
Các bên cũng đang thảo luận về việc rà phá thủy lôi ở khu vực trung tâm eo biển trước khi tiến tới ký kết một thỏa thuận dài hạn. Đây là bước đi kỹ thuật quan trọng, bởi nếu không giải quyết triệt để vấn đề thủy lôi còn sót lại từ giai đoạn xung đột, bất kỳ thỏa thuận nào về mặt ngoại giao cũng khó có thể chuyển hóa thành sự an toàn thực tế cho tàu thuyền qua lại.
Iran chỉ chấp nhận đàm phán gián tiếp với Mỹ thông qua Oman, nhằm bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia. Đáng chú ý, Iran đã chấp nhận nhượng bộ khi từ bỏ yêu cầu kiểm soát hoàn toàn hoạt động vận tải ở cả hai chiều, chuyển sang mô hình phân luồng chia sẻ như đã đề cập ở trên. Tuy nhiên, Iran vẫn muốn thu phí hỗ trợ hàng hải, hoa tiêu và bảo vệ môi trường sau khi thời hạn 60 ngày miễn phí ban đầu kết thúc.
Chính quyền Trump yêu cầu tàu thuyền được đi lại tự do tuyệt đối mà không cần Iran phê duyệt hay thu bất kỳ khoản phí nào. Tổng thống Donald Trump tuyên bố đanh thép: “Tôi sẽ không cho phép họ tính phí” – một lập trường cứng rắn có thể trở thành điểm nghẽn lớn nhất của toàn bộ tiến trình đàm phán một khi giai đoạn 60 ngày miễn phí kết thúc.
Quyết định hủy bỏ cuộc tấn công quân sự được cho là lớn nhất kể từ Thế chiến II vào phút chót để chọn con đường ngoại giao không phải là ngẫu nhiên. Kho vũ khí phòng thủ của Washington đang có dấu hiệu cạn kiệt sau nhiều tháng giao tranh liên tục, khiến việc duy trì một chiến dịch quân sự quy mô lớn trở nên kém khả thi hơn. Bên cạnh đó, sức ép từ cuộc bầu cử giữa kỳ cũng đóng vai trò quan trọng: giá xăng dầu tăng vọt do eo biển bị đóng cửa sẽ gây bất lợi lớn cho ông Trump trước kỳ bầu cử vào tháng 11.
Các hãng tàu quốc tế đang lo ngại rằng việc phối hợp hàng hải hoặc trả phí dịch vụ cho Iran có thể vi phạm các lệnh trừng phạt hiện hành của Mỹ, khiến nhiều doanh nghiệp e ngại tham gia dù thỏa thuận đã được ký kết trên giấy tờ.
Thỏa thuận chỉ thực sự khả thi nếu ông Trump đưa ra các miễn trừ trừng phạt rõ ràng cho các công ty vận tải tham gia lưu thông qua khu vực này. Nếu thiếu cơ chế miễn trừ cụ thể, ngay cả một thỏa thuận ngoại giao hoàn chỉnh cũng có thể trở nên vô nghĩa trên thực tế.
Xung đột giữa Israel và Hezbollah, cùng các cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ, vẫn là những ẩn số lớn có thể đe dọa an ninh hàng hải bất cứ lúc nào, bất kể tiến triển đạt được tại eo biển Hormuz.
Thỏa thuận 60 ngày tạm thời tại eo biển Hormuz là một “lối thoát hiểm” cần thiết cho cả Mỹ và Iran trong ngắn hạn, nhằm tránh một cuộc chiến tiêu hao kéo dài không hồi kết. Dù không thể giải quyết triệt để mọi khủng hoảng tại Trung Đông một cách thần kỳ, đây vẫn là khởi đầu tốt để các bên quay trở lại bản ghi nhớ đã ký hồi tháng 6, hướng tới một thỏa thuận hạt nhân toàn diện hơn trong tương lai.
Diễn đàn Xăng dầu sẽ tiếp tục theo dõi sát tiến trình đàm phán này, cũng như tác động của nó đến chuỗi cung ứng và thị trường năng lượng toàn cầu.
Cập nhật lần cuối: 07/08/2026 03:27
