Theo thông tin chính thức từ Liên Bộ Công Thương – Tài chính, giá bán lẻ các mặt hàng xăng dầu trong nước đồng loạt điều chỉnh tăng kể từ 15h00 ngày 30/07/2026.

Trong kỳ điều hành này, áp lực từ thị trường năng lượng thế giới tiếp tục kéo giá nhiên liệu trong nước đi lên.

Bảng giá bán lẻ xăng dầu áp dụng từ 15h00 ngày 30/07/2026

Dưới đây là mức giá bán lẻ tối đa áp dụng cho địa bàn Vùng 1:

Phương án Quỹ Bình ổn giá xăng dầu (BOG)

Nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của đà tăng giá thế giới đến đời sống dân sinh và hoạt động sản xuất, đã thống nhất phương án sử dụng Quỹ BOG như sau:

• Trích lập Quỹ BOG: 0 đồng/lít/kg (không thực hiện trích lập đối với tất cả các mặt hàng).

• Chi sử dụng Quỹ BOG:

  • Xăng E5 RON 92: Chi 500 đ/lít.

  • Dầu Diesel: Chi 1.000 đ/lít.

  • Dầu Mazut: Chi 500 đ/kg.

Nguyên nhân biến động giá thị trường

Theo đánh giá của tôi, đợt điều chỉnh lần này chịu tác động trực tiếp từ biến động trên thị trường giao dịch toàn cầu. Những lo ngại về rủi ro gián đoạn nguồn cung tại khu vực Trung Đông, cùng với báo cáo lượng tồn kho dầu thô thương mại sụt giảm mạnh, đã đẩy giá dầu Brent và WTI phục hồi nhanh chóng trong các phiên gần đây.

Mức chi Quỹ BOG được áp dụng kỳ này đã góp phần giảm bớt đáng kể biên độ tăng của giá xăng dầu trong nước, hỗ trợ các doanh nghiệp vận tải và người tiêu dùng tối ưu chi phí vận hành.

Đừng lầm tưởng đây là một đợt “giảm sâu”

Nhiều nhà đầu tư có thể lầm tưởng rằng giá dầu thô vừa trải qua một đợt giảm sâu vào ngày 30/07/2026. Tuy nhiên, dữ liệu thực tế cho thấy đây chỉ là một nhịp điều chỉnh rất nhẹ nhằm củng cố lại nền giá sau những phiên tăng vọt trước đó. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết biến động giá dầu hiện tại, các nguyên nhân sâu xa giữ giá dầu ở mức cao, cùng dự báo xu hướng trong thời gian tới.

Toàn cảnh giá dầu ngày 30/07/2026: Không có chuyện “giảm sâu”

Cập nhật giá chốt phiên

Vào ngày 30/07/2026, giá dầu thô giao dịch ở mức 83,77 USD/thùng, chỉ ghi nhận mức giảm rất nhỏ 0,82% so với ngày hôm trước. Dầu chuẩn Brent cũng chỉ giảm 1,47%, xuống mức 89,403 USD/thùng. Mức điều chỉnh khiêm tốn này hoàn toàn không phản ánh một sự đảo chiều xu hướng, mà chỉ là bước nghỉ kỹ thuật thông thường sau một đợt tăng mạnh.

Bối cảnh đà tăng trước đó

Sự sụt giảm nhẹ này diễn ra ngay sau khi thị trường tăng vọt hơn 7%, lên mốc quanh 85 USD/thùng vào ngày 29/07, chấm dứt chuỗi 3 ngày giảm liên tiếp trước đó. Việc thị trường chỉ điều chỉnh nhẹ sau một phiên tăng mạnh như vậy cho thấy lực mua vẫn đang chiếm ưu thế rõ rệt.

Hiệu suất tăng trưởng ấn tượng

Nếu nhìn ở bức tranh rộng hơn, mặt hàng này đã tăng tới 22,14% chỉ trong vòng một tháng qua, và cao hơn 20,94% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là mức tăng trưởng hiếm gặp trong lịch sử gần đây của thị trường năng lượng, phản ánh mức độ nghiêm trọng của các rủi ro địa chính trị hiện tại.

Nguyên nhân nào đang giúp giá dầu duy trì mức nền cao kỷ lục?

Xung đột địa chính trị và rủi ro gián đoạn nguồn cung

Căng thẳng Mỹ – Iran đã bùng phát trở lại sau cuộc tấn công nhắm vào lực lượng Mỹ ở Jordan, khiến Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ có những động thái đáp trả mạnh mẽ. Tiến trình đàm phán giữa hai bên cũng rơi vào bế tắc do Tehran khăng khăng đòi giữ quyền kiểm soát eo biển Hormuz.

Bên cạnh đó, xung đột đã lan rộng ra Biển Đỏ, khi phiến quân Houthi đe dọa phong tỏa Ả Rập Xê Út và cân nhắc thu phí tàu thuyền qua lại khu vực này, làm gia tăng lo ngại về chi phí vận chuyển năng lượng. Cùng lúc đó, các lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn tại Iraq liên tục phóng thiết bị bay không người lái tấn công vào các cơ sở dầu mỏ ở khu vực phía Đông Ả Rập Xê Út, khiến rủi ro nguồn cung tiếp tục bị đẩy lên cao.

Thị trường vật chất thắt chặt do nguồn cung sụt giảm

Số liệu mới nhất cho thấy lượng tồn kho dầu thô Mỹ thương mại đã giảm tới 3,3 triệu thùng trong tuần qua, đánh dấu mức giảm mạnh nhất kể từ giữa tháng 6. Đáng chú ý hơn, dự trữ dầu mỏ chiến lược của Mỹ cũng đã giảm 18 tuần liên tiếp, rơi xuống mức thấp nhất kể từ năm 1983 – một cột mốc lịch sử phản ánh mức độ thắt chặt nghiêm trọng của nguồn cung vật chất trên thị trường.

Sự kết hợp giữa rủi ro địa chính trị leo thang và nguồn cung thực tế sụt giảm chính là hai lực đẩy song song đang giữ giá dầu neo ở vùng cao, bất chấp những nhịp điều chỉnh ngắn hạn như phiên giao dịch ngày 30/07.

Dự báo xu hướng giá dầu trong thời gian tới

Với tình trạng căng thẳng leo thang và nguồn cung thắt chặt như hiện nay, các mô hình dự báo vĩ mô hiện đang kỳ vọng giá sẽ tiếp tục leo thang, có thể đạt mức 93,39 USD/thùng vào cuối quý này. Nhìn xa hơn trong khoảng thời gian 12 tháng tới, mức giá được kỳ vọng có thể lên tới 107,23 USD/thùng nếu các điểm nóng xung đột không sớm được kiểm soát.

Tác động đến thị trường xăng dầu trong nước

Với các quốc gia nhập khẩu như Việt Nam, việc giá dầu duy trì ở vùng cao trong thời gian dài sẽ tiếp tục gây áp lực lên chi phí nhập khẩu xăng dầu thành phẩm, qua đó ảnh hưởng đến giá bán lẻ trong các kỳ điều hành sắp tới. Ngay cả khi xuất hiện những phiên điều chỉnh nhẹ như ngày 30/07, doanh nghiệp trong ngành không nên vội kỳ vọng vào một xu hướng giảm giá bền vững, bởi nền tảng cung – cầu hiện tại vẫn đang nghiêng về phía tăng giá.

Trong bối cảnh này, việc theo dõi sát các báo cáo tồn kho hàng tuần từ Mỹ, cùng diễn biến tại các điểm nóng địa chính trị như eo biển Hormuz và Biển Đỏ, sẽ giúp doanh nghiệp có cơ sở dự báo chính xác hơn cho kế hoạch nhập khẩu và dự trữ trong quý tới, thay vì bị động trước từng biến động ngắn hạn của thị trường.

Điều nhà đầu tư và doanh nghiệp cần lưu ý

Với biên độ dao động lớn giữa các phiên gần đây, việc chỉ nhìn vào một phiên giảm giá đơn lẻ để kết luận về xu hướng thị trường là điều dễ gây hiểu lầm. Cấu trúc thị trường hiện tại – với rủi ro địa chính trị chưa có dấu hiệu hạ nhiệt cùng nguồn cung vật chất liên tục thắt chặt – vẫn đang nghiêng hẳn về kịch bản giá dầu duy trì xu hướng tăng trong trung và dài hạn. Các doanh nghiệp nhập khẩu và kinh doanh xăng dầu nên xây dựng kế hoạch dự trữ dựa trên xu hướng tổng thể này, thay vì phản ứng thái quá trước từng phiên giao dịch riêng lẻ.

Kết luận

Nhịp giảm của ngày 30/07/2026 chỉ là sự điều chỉnh kỹ thuật mang tính thời điểm, không phải dấu hiệu đảo chiều của giá dầu thô. Các nhà đầu tư và doanh nghiệp cần tiếp tục theo dõi sát sao những diễn biến tại Trung Đông cũng như các báo cáo tồn kho từ Mỹ, bởi cấu trúc thị trường hiện tại vẫn đang ủng hộ cho một xu hướng tăng giá mạnh mẽ trong trung và dài hạn.

Diễn đàn Xăng dầu sẽ tiếp tục cập nhật những biến động mới nhất của thị trường dầu mỏ để bạn đọc nắm bắt kịp thời các cơ hội và rủi ro trong giai đoạn nhiều biến số này.

Vì sao Tehran chọn chấm dứt những ngày yên bình?

Thay vì tiếp tục duy trì lệnh ngừng bắn, Tehran đã bất ngờ phát động Iran tấn công phủ đầu nhắm vào lực lượng Mỹ, chấm dứt giai đoạn tương đối yên tĩnh tại Trung Đông. Quyết định này cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong chiến lược quân sự của Iran, nhằm bảo vệ các lợi ích cốt lõi tại eo biển Hormuz, đồng thời khai thác những điểm yếu chiến lược mà Iran nhận thấy ở phía Mỹ cùng các đồng minh.

Sự thay đổi trong chiến lược quân sự: Chủ động tấn công phủ đầu

Từ bị động sang chủ động định hình cục diện

Khác với thế bị động trước đây, Tehran hiện tại sẵn sàng tự khởi động lại cuộc chiến để định hình diễn biến theo các điều kiện của riêng mình, bất chấp rủi ro máy bay ném bom của Mỹ có thể quay trở lại bất cứ lúc nào. Đây là một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy quân sự của Iran, từ phòng thủ thuần túy sang chủ động nắm quyền kiểm soát nhịp độ xung đột.

Tín hiệu từ cuộc gặp Trump – Netanyahu

Cuộc tấn công của Iran diễn ra ngay sau cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Đây được xem là dấu hiệu cho thấy Iran sẵn sàng tấn công phủ đầu ngay khi nhận thấy nguy cơ đe dọa sắp xảy ra từ liên minh Mỹ – Israel, thay vì chờ đợi bị động cho đến khi mối đe dọa đó thực sự hiện hữu.

Phản ứng cứng rắn từ phía Mỹ

Tổng thống Trump đã ngay lập tức đe dọa sẽ đáp trả mạnh mẽ, tuyên bố sẽ “đánh cho chúng tơi tả” và khiến Iran “phải trả giá” cho hành động này. Phản ứng tức thời và gay gắt này cho thấy chiến lược tấn công phủ đầu của Iran đã đạt được một phần mục tiêu: buộc Washington phải công khai lập trường và cam kết hành động.

Eo biển Hormuz: “Lằn ranh đỏ” và lợi ích sống còn

Công cụ phòng thủ mang tính sống còn

Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi nhấn mạnh eo biển Hormuz là yếu tố then chốt đối với an ninh quốc gia và không thể khôi phục lại trạng thái tự do lưu thông như trước chiến tranh. Đối với Tehran, quyền kiểm soát tuyến đường này không đơn thuần là lợi ích kinh tế, mà là công cụ răn đe chiến lược quan trọng bậc nhất mà nước này đang nắm giữ.

Ngăn chặn các tuyến đường cạnh tranh

Tehran coi nỗ lực của Mỹ và Oman trong việc thiết lập các tuyến đường vận chuyển cạnh tranh, nằm ngoài tầm kiểm soát của Iran, là một “lằn ranh đỏ” không thể chấp nhận. Bất kỳ nỗ lực nào nhằm thiết lập cơ chế quản lý hàng hải độc lập với Iran đều bị coi là mối đe dọa trực tiếp đến vị thế chiến lược của nước này trong khu vực.

Thà chiến tranh còn hơn đánh mất chủ quyền hiệu quả

Iran thà mạo hiểm tấn công các tàu thương mại để khơi mào lại chiến tranh, còn hơn để “quyền chủ quyền hiệu quả” của mình tại tuyến đường này biến thành “chỉ còn là ảo tưởng”. Đây là logic cốt lõi giải thích vì sao Tehran sẵn sàng chấp nhận rủi ro leo thang quân sự, thay vì nhượng bộ trong vấn đề kiểm soát khu vực.

Khai thác “điểm yếu chiến lược” của Mỹ và đồng minh

Đánh giá sai lầm về lệnh ngừng bắn

Tehran không coi việc Mỹ tạm ngừng tấn công là một sự kiềm chế chiến lược, mà đánh giá đó là “sự yếu kém về chiến lược” của Washington. Cách diễn giải này đã trở thành nền tảng cho quyết định tái khởi động xung đột của Iran, khi nước này tin rằng khoảng lặng quân sự trước đó phản ánh sự chần chừ hơn là thiện chí thực sự từ phía Mỹ.

Chiến thuật gia tăng áp lực có tính toán

Nhận thức trên đã thúc đẩy Iran leo thang tấn công vào tàu thuyền, cơ sở hạ tầng năng lượng và các tuyến đường thương mại trong khu vực. Mục tiêu cuối cùng là buộc Mỹ và các đối tác vùng Vịnh phải nhượng bộ trước các yêu sách của Tehran, hoặc chấp nhận rủi ro sa lầy vào một cuộc xung đột kéo dài và tốn kém hơn nhiều so với dự tính ban đầu.

Hậu quả tức thì: Xung đột lan rộng trên nhiều mặt trận

Ả Rập Xê Út bị kéo vào vòng xoáy ba mặt trận

Việc Iran nối lại các cuộc tấn công khiến Ả Rập Xê Út phải đối mặt với áp lực từ ba hướng cùng lúc: lực lượng Houthi ở Yemen, các nhóm dân quân thân Iran ở Iraq, và chính bản thân chính phủ Tehran. Đây là hệ quả trực tiếp của chiến lược khơi mào xung đột Mỹ – Iran trên diện rộng mà Tehran theo đuổi, nhằm phân tán năng lực đối phó của các đối thủ trong khu vực.

Vòng xoáy trả đũa tại Iraq

Ngay sau đòn tấn công của Iran, quân đội Mỹ và Ả Rập Xê Út đã phối hợp không kích các nhóm dân quân được Iran hậu thuẫn tại Iraq, nhằm đáp trả hơn 30 vụ tấn công bằng máy bay không người lái nhắm vào lực lượng Mỹ và cơ sở dầu mỏ của Ả Rập Xê Út trước đó. Vòng xoáy trả đũa qua lại này cho thấy chiến lược của Iran, dù mang lại lợi thế răn đe ngắn hạn, cũng đang kéo theo những rủi ro leo thang khó kiểm soát.

Kết luận

Cuộc chiến đang bước vào một giai đoạn bế tắc và nguy hiểm mới. Chiến lược Iran tấn công phủ đầu phản ánh một tính toán rõ ràng: bảo vệ quyền kiểm soát eo biển Hormuz bằng mọi giá, đồng thời khai thác những gì Tehran coi là điểm yếu chiến lược của Mỹ và đồng minh. Cả Iran và các đồng minh khu vực đều kiên quyết không lùi bước trong việc bảo vệ các mục tiêu chiến lược cốt lõi của mình, khiến viễn cảnh hòa bình tại Trung Đông ngày càng trở nên xa vời.

Diễn đàn Xăng dầu sẽ tiếp tục phân tích các toan tính chiến lược đằng sau diễn biến xung đột này, cũng như tác động của chúng đến an ninh và thị trường năng lượng khu vực.

Lời đe dọa cứng rắn giữa bối cảnh nội bộ rạn nứt

Ngay sau khi lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tấn công vào các căn cứ quân sự Mỹ ở Jordan, Trump đe dọa trả đũa Iran bằng một đòn giáng tàn khốc. Tuy nhiên, đằng sau những lời đe dọa mạnh mẽ này là sự bất đồng chiến lược ngày càng rõ nét với đồng minh Israel, cùng sự sụt giảm nghiêm trọng trong tỷ lệ ủng hộ của công chúng Mỹ đối với cuộc chiến.

Lời đe dọa “giáng đòn mạnh” từ Tổng thống Mỹ

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News và phát biểu từ Phòng Bầu dục, ông Trump đã xác nhận kế hoạch trả đũa, cam kết sẽ đánh Iran “tơi tả” và cho họ một “trận đòn nhớ đời”. Những tuyên bố leo thang này được đưa ra chỉ một ngày sau khi Iran tuyên bố phát động đợt tấn công mới nhắm vào lực lượng Mỹ, đánh dấu diễn biến mới nhất trong cuộc xung đột đã kéo dài 5 tháng qua.

Sự đổ vỡ thỏa thuận và năng lực bất đối xứng của Iran

Chi tiết vụ tấn công vào căn cứ Mỹ tại Jordan

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran xác nhận đã nhắm mục tiêu vào một căn cứ không quân và trung tâm Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ tại căn cứ Mỹ tại Jordan, chính thức phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn đạt được vào tháng trước. Đây là một trong những cuộc tấn công trực diện nhất nhắm vào hạ tầng quân sự Mỹ trong khu vực kể từ khi xung đột bùng phát.

Khả năng phòng thủ và thương vong

Mặc dù CENTCOM tuyên bố đã đánh chặn toàn bộ tên lửa trong đợt tấn công này, các quan chức Mỹ vẫn cảnh báo về tình trạng cạn kiệt nguồn cung cấp tên lửa đánh chặn. Kể từ khi xung đột nổ ra vào tháng Hai, đã có ít nhất 18 binh sĩ Mỹ thiệt mạng, bao gồm 3 người tử trận tại Jordan vào ngày 17 tháng 7.

Iran khẳng định sẽ kháng cự dai dẳng

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran khẳng định sẽ duy trì sự kháng cự chừng nào Mỹ còn đe dọa lợi ích của họ, thể hiện rõ năng lực tiến hành một cuộc chiến tranh bất đối xứng kéo dài của Tehran, thay vì một cuộc đối đầu quân sự trực diện quy mô lớn.

Tác động từ Israel và những bất đồng chiến lược

Cuộc gặp tại Nhà Trắng ngay trước đợt tấn công

Đợt tấn công của Iran nổ ra chỉ vài giờ sau khi ông Trump có cuộc gặp gỡ với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu – người được cho là có ảnh hưởng lớn đến lập trường cứng rắn hiện tại của ông Trump. Thời điểm trùng hợp này càng làm dấy lên nghi vấn về mối liên hệ giữa các cuộc trao đổi song phương và diễn biến quân sự leo thang ngay sau đó.

Mục tiêu trái ngược trong quan hệ Mỹ – Israel

Dù cùng phát động cuộc chiến, quan hệ Mỹ – Israel đang bộc lộ những rạn nứt rõ rệt về chiến lược. Israel muốn tiếp tục chiến tranh nhằm thay đổi chính quyền Iran và triệt tiêu chương trình hạt nhân của nước này, trong khi chính quyền Trump lại muốn tìm kiếm các thỏa thuận ngừng bắn để nhanh chóng ghi nhận một “chiến thắng chiến lược” mang tính biểu tượng, thay vì sa lầy vào một cuộc chiến kéo dài.

Toan tính chính trị của Netanyahu

Cuộc gặp được ông Netanyahu mô tả là “xuất sắc”, được kỳ vọng sẽ mang lại lợi thế chính trị cho ông trong cuộc bầu cử vào tháng Mười tới. Ông cũng đã gặp Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth để củng cố thêm quan hệ hợp tác quân sự song phương.

Các kịch bản quân sự cực đoan và phản ứng của dư luận Mỹ

Những kịch bản rủi ro cao đang được cân nhắc

Ông Trump từng đề xuất các hành động quân sự cực đoan như chiếm đóng cảng trung chuyển dầu mỏ trên đảo Kharg – một kịch bản có nguy cơ buộc phải triển khai bộ binh Mỹ – hay tấn công khu phức hợp hạt nhân Pickaxe Mountain và cơ sở hạ tầng dân sự, những hành động từng bị cảnh báo có thể cấu thành tội ác chiến tranh nếu được thực hiện.

Cuộc chiến ngày càng mất lòng dân

Dư luận Mỹ đang phản đối kịch liệt các hành động quân sự leo thang. Chỉ 34% cử tri hiện ủng hộ hành động quân sự với Iran, mức thấp kỷ lục kể từ khi cuộc chiến bắt đầu. Ngay cả nền tảng cử tri cốt lõi của ông Trump cũng đang đặt dấu hỏi về chi phí thực sự của cuộc chiến, đặc biệt khi giá nhiên liệu trong nước tăng vọt do hệ lụy từ việc đóng cửa eo biển Hormuz.

Bài toán khó của chính quyền Trump

Tình thế hiện tại đặt chính quyền Trump vào thế lưỡng nan rõ rệt: một mặt cần thể hiện sức mạnh và lập trường cứng rắn để trấn an đồng minh Israel cũng như răn đe Iran, mặt khác lại phải đối mặt với làn sóng phản đối ngày càng lớn từ chính cử tri trong nước, những người lo ngại về cả chi phí kinh tế lẫn nguy cơ sa lầy quân sự lâu dài. Đây là bài toán chính trị không dễ giải, đặc biệt trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần.

Kết luận

Dù đưa ra những lời lẽ đe dọa cứng rắn nhằm trấn an đồng minh Israel và phô trương sức mạnh quân sự, chính quyền Tổng thống Trump đang phải đối mặt với một bài toán hóc búa: làm sao để trả đũa Iran hiệu quả mà không sa lầy vào một cuộc chiến tranh bị chính cử tri trong nước phản đối kịch liệt. Diễn biến tiếp theo tại eo biển Hormuz và các mặt trận liên quan sẽ là chỉ báo quan trọng cho hướng đi thực sự của Washington trong những tuần tới.

Diễn đàn Xăng dầu sẽ tiếp tục cập nhật diễn biến của cuộc xung đột này cũng như tác động của nó đến thị trường năng lượng toàn cầu trong những ngày sắp tới.

Baghdad chính thức lên tiếng phản đối

Hội đồng An ninh Quốc gia Iraq đã lên án mạnh mẽ cuộc không kích Mỹ – Ả Rập Xê Út thực hiện nhằm vào lãnh thổ nước này, coi đây là hành động “vi phạm chủ quyền trắng trợn”. Sự kiện không chỉ gây ra thiệt hại nghiêm trọng về nhân mạng mà còn kéo theo động thái ngoại giao đáng chú ý: Thủ tướng Iraq quyết định hủy chuyến công du chính thức đầu tiên tới Ả Rập Xê Út để bày tỏ sự phản đối.

Chi tiết cuộc không kích và thiệt hại nhân mạng

Quy mô tấn công trải rộng khắp Iraq

Các cuộc tấn công phối hợp giữa Mỹ và Ả Rập Xê Út đã nhắm vào các căn cứ của Lực lượng Huy động Nhân dân tại 7 tỉnh của Iraq, kéo dài từ Kirkuk ở miền bắc đến Basra ở miền nam. Quy mô địa lý rộng lớn của chiến dịch này cho thấy mức độ nghiêm trọng vượt xa những đợt không kích cục bộ trước đó, và đặt ra câu hỏi lớn về năng lực tình báo cũng như mục tiêu chiến lược thực sự của liên quân.

Con số thương vong đáng báo động

Ít nhất 20 thành viên của Lực lượng Huy động Nhân dân cùng ít nhất 4 cố vấn thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã thiệt mạng trong các đợt không kích này. Con số thương vong này là một trong những mức thiệt hại nhân mạng cao nhất được ghi nhận trên lãnh thổ Iraq kể từ khi xung đột khu vực leo thang, và trở thành nguyên nhân trực tiếp thổi bùng làn sóng phẫn nộ trong nước.

Cáo buộc từ phía Mỹ và Ả Rập Xê Út

Bộ Chỉ huy Trung ương Hoa Kỳ cùng Ả Rập Xê Út khẳng định chiến dịch không kích là hành động đáp trả các vụ tấn công bằng máy bay không người lái nhắm vào binh lính Mỹ và cơ sở hạ tầng năng lượng của Ả Rập Xê Út. Cụ thể, phía Ả Rập Xê Út cho rằng các thiết bị bay không người lái nhắm vào cơ sở dầu mỏ ở Riyadh và tỉnh phía Đông đã được phóng từ lãnh thổ Iraq, do các nhóm dân quân liên kết với Iran thực hiện.

Phản ứng gay gắt từ chính quyền Baghdad

Lên án mạnh mẽ tại cuộc họp khẩn cấp

Tại cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng An ninh Quốc gia do Thủ tướng Ali al-Zaidi chủ trì, cuộc không kích Mỹ – Ả Rập Xê Út được coi là “sự vi phạm trắng trợn chủ quyền Iraq“, đi ngược lại luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hợp Quốc. Đây là một trong những tuyên bố cứng rắn nhất từ chính phủ Iraq đối với các đối tác phương Tây và khu vực kể từ khi xung đột bùng phát.

Hủy chuyến công du để bày tỏ phản đối

Thủ tướng al-Zaidi đã quyết định hủy chuyến thăm chính thức đầu tiên tới thủ đô Riyadh của Ả Rập Xê Út, một động thái ngoại giao mang tính biểu tượng cao, cho thấy mức độ nghiêm trọng trong cách Baghdad nhìn nhận sự việc.

Bác bỏ cáo buộc và yêu cầu bằng chứng

Baghdad đã yêu cầu Mỹ và Ả Rập Xê Út cung cấp bằng chứng cụ thể cho các cáo buộc, nhưng cả hai bên đều không cung cấp được. Chính phủ Iraq cũng cho rằng cuộc tấn công đã làm cản trở nghiêm trọng nỗ lực điều tra riêng của nước này về nguồn gốc thực sự của các vụ tấn công bằng thiết bị bay không người lái.

Tác động đến cục diện khu vực và thị trường năng lượng

Mối lo ngại về một mặt trận mới ổn định lâu dài

Việc lãnh thổ Iraq liên tục trở thành nơi diễn ra các chiến dịch quân sự từ bên ngoài, dù nhân danh mục tiêu đáp trả tấn công cơ sở dầu mỏ, đang làm dấy lên lo ngại rằng khu vực này có thể trở thành một mặt trận xung đột ổn định lâu dài, tương tự như những gì đang diễn ra tại Biển Đỏ hay xung quanh eo biển Hormuz. Nếu kịch bản này xảy ra, chuỗi cung ứng năng lượng khu vực vùng Vịnh sẽ phải đối mặt với thêm một điểm rủi ro mới, bên cạnh các tuyến hàng hải vốn đã căng thẳng từ trước.

Vai trò của Ả Rập Xê Út trong thế cân bằng khu vực

Đối với Ả Rập Xê Út, việc trực tiếp tham gia chiến dịch không kích trên lãnh thổ Iraq là một quyết định có rủi ro cao, bởi điều này có thể khiến vương quốc trở thành mục tiêu trả đũa trực tiếp từ các nhóm vũ trang thân Iran đang hoạt động tại nhiều quốc gia trong khu vực. Bất kỳ cuộc tấn công trả đũa nào nhắm vào cơ sở hạ tầng dầu khí của Ả Rập Xê Út cũng sẽ có tác động lan tỏa đến giá dầu và tâm lý thị trường năng lượng toàn cầu.

Làn sóng phẫn nộ trong nước và nguy cơ bùng nổ xung đột

Dư luận sôi sục trên khắp cả nước

Sự phẫn nộ của người dân thể hiện rõ qua các lễ tang kêu gọi trả thù tại Mosul, cùng các cuộc biểu tình tại Baghdad yêu cầu trục xuất đại sứ Ả Rập Xê Út. Tình hình dư luận trong nước đang tạo thêm áp lực đáng kể lên chính phủ, buộc Baghdad phải có phản ứng cứng rắn hơn để xoa dịu công chúng.

Các nhóm vũ trang bác bỏ cáo buộc

Phong trào Kháng chiến Hồi giáo tại Iraq đã phủ nhận mọi vai trò liên quan đến các vụ tấn công, gọi cáo buộc từ phía Ả Rập Xê Út là “bịa đặt”. Sự phủ nhận đồng loạt từ các nhóm vũ trang càng khiến bức tranh trách nhiệm trở nên mờ mịt hơn.

Tối hậu thư đe dọa trả đũa

Đáng chú ý nhất, nhóm bán quân sự Kataib Hezbollah đã ra tối hậu thư đến ngày 6 tháng 8, yêu cầu chính phủ Iraq phải bảo vệ chủ quyền quốc gia. Nhóm này cảnh báo rằng một phản ứng trực tiếp đối với cuộc không kích là “không thể tránh khỏi”, trong khi các liên minh vũ trang khác cũng đe dọa sẽ có “phản ứng gay gắt” nhắm vào Ả Rập Xê Út nếu tình hình không được giải quyết thỏa đáng trước thời hạn này.

Kết luận

Cục diện hiện tại cho thấy chính phủ Iraq đang bị kẹp giữa hai áp lực đối lập: một bên là sức ép ngoại giao quốc tế đòi hỏi sự kiềm chế, bên còn lại là áp lực trả đũa ngày càng gia tăng từ các nhóm vũ trang trong nước. Với tối hậu thư của Kataib Hezbollah đang treo lơ lửng đến ngày 6 tháng 8, nguy cơ an ninh khu vực có thể tiếp tục diễn biến khó lường trong những ngày tới.

Diễn đàn Xăng dầu sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến tại Iraq, đặc biệt là tác động của nó đến an ninh khu vực và chuỗi cung ứng năng lượng vùng Vịnh trong thời gian tới.

Sức chịu đựng bất ngờ của một nền kinh tế bị bủa vây

Hàng triệu người dân Iran đang phải vật lộn để mưu sinh dưới sức ép khốc liệt của chiến tranh với Mỹ cùng các lệnh cấm vận Iran toàn diện. Thế nhưng, mặc dù phải chịu đựng vô vàn khó khăn, kinh tế Iran – nền kinh tế của quốc gia 92 triệu dân này – vẫn còn lâu mới đi đến bờ vực sụp đổ. Vậy điều gì đã giúp hệ thống kinh tế vĩ mô của Iran trụ vững trước áp lực chưa từng có này?

Các trụ cột giúp Iran duy trì sức sống kinh tế

Chiến lược “tự cung tự cấp” và đa dạng hóa nền kinh tế

Trải qua nhiều thập kỷ đối đầu với phương Tây, Iran đã buộc phải phát triển một nền kinh tế nội địa tương đối đa dạng, không chỉ dựa vào dầu mỏ như trước đây. Sự phát triển của nông nghiệp – dù tiêu tốn nhiều nguồn nước – cùng với công nghiệp chế tạo và khu vực dịch vụ đã giúp quốc gia này giảm bớt đáng kể sự phụ thuộc vào một nguồn thu duy nhất, tạo ra một lớp đệm quan trọng trước các cú sốc từ bên ngoài.

Vai trò của “nền kinh tế ngầm” và thị trường phi chính thức

Iran duy trì được nguồn thu quan trọng nhờ vào các hoạt động chuyển dầu bất hợp pháp, mạng lưới hàng hải linh hoạt và thương mại xuyên biên giới nhằm né tránh các lệnh trừng phạt quốc tế. Bên cạnh đó, một thị trường lao động phi chính thức rộng lớn cũng góp phần giúp nền kinh tế duy trì khả năng phục hồi, khi hàng triệu người dân tự tìm cách xoay xở sinh kế ngoài khu vực kinh tế chính thức.

Cơ chế hấp thụ cú sốc: Đổi lạm phát lấy sự vận hành

Chính phủ Iran chấp nhận để lạm phát Iran duy trì ở mức cao, lên tới khoảng 90%, cùng với sự mất giá kỷ lục của đồng nội tệ, để đóng vai trò như một bộ giảm xóc cho toàn bộ nền kinh tế. Dù giá các mặt hàng thực phẩm thiết yếu như thịt, trứng và dầu ăn đã tăng gấp ba lần, cơ chế này vẫn giúp duy trì một số động lực nhập khẩu và sản xuất, đảm bảo hàng hóa luôn có sẵn trên kệ thay vì rơi vào tình trạng khan hiếm hoàn toàn.

Song song với đó, nhà nước cũng tung ra “chiếc phao cứu sinh” khá tốn kém, sử dụng các khoản trợ cấp tiền mặt và phiếu mua hàng điện tử để giảm bớt gánh nặng chi phí sinh hoạt cho các hộ gia đình, đặc biệt là nhóm dễ bị tổn thương nhất.

Góc khuất: Cái giá phải trả đắt đỏ cho sự tồn tại

Sự bần cùng hóa và sự biến mất của tầng lớp trung lưu

Chiến lược sinh tồn của nhà nước đã đẩy trực tiếp gánh nặng chi phí lên vai người dân. Tầng lớp trung lưu Iran từng chiếm đa số dân số vào năm 2011 nay đã trở thành nhóm thiểu số trong xã hội. Hiện tại, khoảng 70% dân số Iran được xếp vào nhóm nghèo hoặc dễ bị tổn thương về kinh tế, với tỷ lệ người sống dưới mức nghèo khổ dự kiến đạt 45% trong năm 2026 – một con số phản ánh mức độ xói mòn nghiêm trọng của mức sống trung bình.

Rủi ro nội tại: Thiệt hại hạ tầng và tham nhũng tràn lan

Các cuộc ném bom của Mỹ đã tàn phá nghiêm trọng cơ sở hạ tầng của Iran, bao gồm cầu, hầm và hệ thống sản xuất khí đốt, điện, dẫn đến việc nhiều ngành công nghiệp phải cắt điện hai ngày mỗi tuần để duy trì nguồn cung cho khu vực dân sinh.

Bên cạnh áp lực từ ngoại xâm, tham nhũng tràn lan là mối đe dọa nội bộ nghiêm trọng nhất đối với nền kinh tế nước này. Hàng tỷ đô la tiền bán dầu đã bị những “người được ủy thác” biển thủ, với hơn 1,6 tỷ USD được cho là đã bị sử dụng sai mục đích, cùng với khoảng 94 tỷ euro lợi nhuận xuất khẩu không được hồi hương về nước. Đây là con số cho thấy phần lớn thiệt hại kinh tế của Iran không chỉ đến từ cấm vận bên ngoài, mà còn từ chính bộ máy vận hành nội bộ thiếu minh bạch.

Bài học từ các nền kinh tế bị cấm vận khác

So với một số quốc gia từng trải qua cấm vận kéo dài như Venezuela hay Triều Tiên, mô hình sinh tồn của Iran có phần bài bản hơn nhờ nền tảng công nghiệp và nông nghiệp đã được xây dựng từ trước khi các lệnh trừng phạt siết chặt. Thay vì để nền kinh tế sụp đổ hoàn toàn như một số trường hợp khác, Tehran đã chọn cách phân bổ đều gánh nặng cho toàn xã hội thông qua lạm phát và mất giá tiền tệ, thay vì để một cú sốc đột ngột làm tê liệt toàn bộ hệ thống. Đây là một chiến lược có chủ đích, dù cái giá phải trả về mặt xã hội là rất lớn và kéo dài qua nhiều năm.

Triển vọng tương lai: Sống sót không đồng nghĩa với phục hồi

Về tổng thể, Iran chưa sụp đổ về kinh tế bởi nhà nước vẫn chưa mất khả năng cung cấp các dịch vụ cơ bản, và quốc gia này cũng chưa rơi vào tình trạng nạn đói trên diện rộng. Tuy nhiên, thực tế không thể phủ nhận là người dân Iran đang ngày càng nghèo đi qua từng năm, khi khoảng cách giàu nghèo tiếp tục nới rộng và tầng lớp trung lưu ngày càng thu hẹp.

Chỉ cải cách kinh tế đơn thuần, hay dựa vào các đối tác như Nga và Trung Quốc, sẽ không đủ để giải quyết tận gốc vấn đề. Chính sách quan trọng nhất đối với Iran lúc này là phải giảm thiểu rủi ro địa chính trị thông qua con đường ngoại giao, thay vì tiếp tục dựa vào các cơ chế hấp thụ cú sốc mang tính tạm thời như hiện nay.

Kết luận

Kinh tế Iran cho thấy một sức chịu đựng đáng kinh ngạc trước áp lực kép từ cấm vận Iran và chiến tranh, nhờ vào chiến lược tự cung tự cấp, nền kinh tế phi chính thức và cơ chế hấp thụ lạm phát của nhà nước. Nhưng đằng sau khả năng “sống sót” đó là một cái giá xã hội rất đắt: sự bần cùng hóa trên diện rộng và sự biến mất dần của tầng lớp trung lưu từng là trụ cột của xã hội Iran.

Nếu không có một môi trường ổn định về mặt địa chính trị, nền kinh tế Iran có thể tiếp tục tồn tại theo cách này trong thời gian dài, nhưng cơ hội để thực sự phục hồi và bứt phá sẽ vẫn còn rất xa vời. Diễn đàn Xăng dầu sẽ tiếp tục theo dõi những diễn biến kinh tế và chính trị liên quan đến Iran, đặc biệt trong bối cảnh quốc gia này vẫn giữ vai trò then chốt đối với thị trường năng lượng khu vực.

Mặt trận mới bùng phát tại Iraq

Lực lượng Houthi tại Yemen, vốn được Iran hậu thuẫn, vừa lên tiếng chỉ trích và lên án mạnh mẽ các cuộc không kích phối hợp do quân đội Mỹ và Ả Rập Xê Út thực hiện. Diễn biến này cho thấy xung đột Trung Đông đang tiếp tục mở rộng phạm vi, khi các cuộc tấn công lần này nhắm vào Lực lượng Huy động Nhân dân Iraq, đánh dấu sự leo thang nguy hiểm khi chiến sự lan rộng từ Yemen, Biển Đỏ sang đến tận lãnh thổ Iraq.

Bối cảnh chiến dịch không kích của liên quân Mỹ – Ả Rập Xê Út

Mục tiêu tấn công cụ thể

Các cuộc không kích của liên quân lần này nhắm trực diện vào các căn cứ và cơ sở của lực lượng vũ trang thân Iran thuộc Lực lượng Huy động Nhân dân Iraq, cụ thể tại các tỉnh Wasit và Basra thuộc khu vực miền đông và miền nam Iraq. Đây là lần đầu tiên chiến dịch không kích phối hợp giữa hai quốc gia này mở rộng sang lãnh thổ Iraq kể từ khi xung đột khu vực leo thang.

Nguyên nhân được đưa ra từ phía liên quân

Mỹ và Ả Rập Xê Út tuyên bố chiến dịch này là đòn đáp trả trực tiếp đối với các vụ tấn công bằng máy bay không người lái nhắm vào hệ thống cơ sở hạ tầng dầu khí của Ả Rập Xê Út trước đó. Đây được xem là bước leo thang tất yếu sau khi các cơ sở dầu mỏ liên tục bị tấn công trong những tuần gần đây.

Phản ứng phủ nhận từ phía bị cáo buộc

Các nhóm vũ trang tại Iraq đã nhanh chóng lên tiếng phủ nhận mọi sự liên quan đến các vụ tấn công bằng thiết bị bay không người lái vào lãnh thổ Ả Rập Xê Út. Sự phủ nhận này càng làm gia tăng tính phức tạp trong việc xác định trách nhiệm và có thể trở thành nguồn cơn cho các vòng trả đũa tiếp theo.

Phản ứng và tuyên bố gay gắt từ Houthi

Thông điệp được phát đi chính thức

Thông cáo chính thức của Houthi được công bố rộng rãi trên đài truyền hình Al Masirah – kênh thông tin chủ lực của lực lượng này. Trong thông cáo, Houthi định danh các cuộc tấn công của Mỹ và Ả Rập Xê Út là “một hành động xâm lược tàn bạo, hèn nhát và bất hợp pháp”.

Cáo buộc vi phạm luật pháp quốc tế

Lực lượng này khẳng định chiến dịch không kích đã vi phạm nghiêm trọng mọi luật lệ cũng như hiến chương quốc tế. Đồng thời, thông cáo nhấn mạnh hành động quân sự này là “một cuộc tấn công trắng trợn vào chủ quyền của Iraq và vào người dân Iraq trên mọi phương diện và định hướng” – một cách thể hiện sự đoàn kết công khai với các lực lượng đồng minh tại Iraq.

Phản ứng từ các bên liên quan trong khu vực

Chính phủ Iraq đứng trước thế khó

Việc lãnh thổ Iraq trở thành nơi diễn ra không kích của liên quân nước ngoài đặt chính phủ Baghdad vào tình thế tiến thoái lưỡng nan. Một mặt, chính quyền Iraq cần duy trì quan hệ với Mỹ và các đối tác phương Tây; mặt khác, sức ép từ dư luận trong nước cùng các nhóm vũ trang thân Iran đang gia tăng, buộc Baghdad phải lên tiếng phản đối hành động vi phạm chủ quyền lãnh thổ, dù không muốn làm căng thẳng thêm quan hệ với Washington.

Ả Rập Xê Út thận trọng trước nguy cơ trả đũa

Về phía Ả Rập Xê Út, dù là bên khởi xướng chiến dịch đáp trả cùng Mỹ, vương quốc này cũng phải cân nhắc kỹ lưỡng nguy cơ bị trả đũa trực tiếp vào các cơ sở dầu khí vốn đã nhiều lần trở thành mục tiêu tấn công trong thời gian gần đây. Bất kỳ đợt tấn công trả đũa mới nào từ các lực lượng ủy nhiệm cũng có thể gây thiệt hại nghiêm trọng đến năng lực sản xuất và xuất khẩu dầu mỏ của nước này, qua đó tác động trực tiếp đến giá dầu trên thị trường quốc tế.

Đánh giá tác động: Mạng lưới ủy nhiệm ngày càng gắn kết

Sự đoàn kết truyền thông giữa các lực lượng ủy nhiệm

Việc Houthi công khai lên tiếng bảo vệ lực lượng đồng minh tại Iraq cho thấy sự đoàn kết và liên kết chặt chẽ về mặt truyền thông giữa các lực lượng được Iran hậu thuẫn trong khu vực, từ Houthi ở Yemen đến các nhóm vũ trang tại Iraq. Đây không đơn thuần là một tuyên bố ngoại giao đơn lẻ, mà là tín hiệu cho thấy mạng lưới ủy nhiệm này đang phối hợp phản ứng như một khối thống nhất trước các hành động quân sự của Mỹ và đồng minh.

Nguy cơ chuỗi trả đũa khó lường

Diễn biến này làm gia tăng đáng kể nguy cơ hình thành các chuỗi trả đũa quân sự theo kiểu “ăn miếng trả miếng” giữa nhiều bên, đe dọa trực tiếp đến an ninh năng lượng khu vực vốn đã mong manh sau nhiều tuần xung đột. Khi số lượng các mặt trận mở rộng từ Biển Đỏ, Iraq cho đến các cơ sở dầu khí tại Ả Rập Xê Út, khả năng kiểm soát và ngăn chặn leo thang sẽ trở nên khó khăn hơn rất nhiều đối với các bên trung gian hòa giải.

Rủi ro lan sang chuỗi cung ứng năng lượng

Với việc các cơ sở hạ tầng dầu khí liên tục trở thành mục tiêu tấn công, dù là tại Ả Rập Xê Út hay các khu vực lân cận, thị trường năng lượng toàn cầu buộc phải tính đến kịch bản gián đoạn nguồn cung kéo dài hơn dự kiến. Đây là yếu tố mà các doanh nghiệp trong ngành xăng dầu cần theo dõi sát sao, bởi xung đột Trung Đông giờ đây không còn giới hạn ở một vài điểm nóng cố định mà đang lan rộng theo dạng mạng lưới.

Kết luận

Lời lên án của Houthi không chỉ là một tuyên bố ngoại giao đơn thuần, mà còn phản ánh sự phân cực sâu sắc và sự phẫn nộ ngày càng tăng của các nhóm vũ trang trong khu vực đối với sự can thiệp của Mỹ và các đồng minh. Với việc xung đột Trung Đông tiếp tục mở rộng từ Yemen, Biển Đỏ sang đến Iraq, câu hỏi đặt ra lúc này là liệu có thêm những điểm nóng mới nào sẽ bùng phát trong thời gian tới, và mạng lưới ủy nhiệm do Iran hậu thuẫn sẽ còn mở rộng phạm vi phối hợp đến đâu.

Diễn đàn Xăng dầu sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến tại các mặt trận này, cũng như tác động của chúng đến chuỗi cung ứng và an ninh năng lượng khu vực trong thời gian tới.

Cuộc trao đổi định hình tương lai tuyến đường huyết mạch

Iran và Oman hiện đang tích cực trao đổi các đề xuất liên quan đến việc quản lý tương lai của eo biển Hormuz, tuyến đường thủy chiến lược hiện đang tồn tại nhiều bất đồng giữa hai bên. Đàm phán eo biển Hormuz trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết sau khi tuyến đường này bị đóng cửa do tác động của cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát từ ngày 28 tháng 2 năm 2026, gây ra sự gián đoạn nghiêm trọng đối với thương mại toàn cầu.

Tầm quan trọng của eo biển và động thái từ Mỹ

Trước khi chiến tranh nổ ra, eo biển Hormuz từng đảm nhận việc vận chuyển tới 1/5 nguồn cung năng lượng của toàn thế giới. Đây là lý do khiến bất kỳ diễn biến nào liên quan đến tuyến đường này đều có sức nặng đặc biệt đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, Mỹ đã đình chỉ các chiến dịch không kích nhằm vào Iran sau áp lực từ các nhà trung gian khu vực, mở đường cho giải pháp ngoại giao nhằm khôi phục hoạt động vận tải. Đây chính là tiền đề để Iran và Oman có thể ngồi lại bàn bạc về cơ chế quản lý hàng hải mới cho khu vực này.

Đề xuất “mềm dẻo” từ phía Oman

Mục tiêu: Chia sẻ quyền kiểm soát

Mục tiêu cốt lõi trong đề xuất của Oman là thiết lập một cơ chế quản lý hàng hải chung mang tính khu vực, ngăn chặn việc Iran nắm quyền kiểm soát duy nhất đối với eo biển. Đây được xem là giải pháp trung dung nhằm dung hòa lợi ích an ninh của Iran với nhu cầu tự do hàng hải của cộng đồng quốc tế.

Phân chia ba tuyến đường hàng hải

Cụ thể, Oman đề xuất chia làm ba tuyến đường cho giao thông hàng hải: một tuyến qua vùng biển Iran, một tuyến quốc tế trung lập, và một tuyến qua vùng biển Oman. Cách phân chia này nhằm tạo ra sự cân bằng, tránh việc bất kỳ bên nào độc quyền kiểm soát toàn bộ luồng giao thông qua khu vực.

Mô hình “phí tự nguyện” theo kiểu Malacca

Về vấn đề phí quá cảnh, Oman đề xuất áp dụng mô hình “phí tự nguyện” tương tự eo biển Malacca ở Đông Á. Khoản đóng góp ước tính khoảng 70 triệu USD mỗi năm sẽ được dùng để tài trợ cho các hoạt động hàng hải, bảo vệ môi trường và tìm kiếm cứu nạn. Đây là mức phí mang tính biểu tượng nhiều hơn là gánh nặng thương mại, phù hợp với thông lệ quốc tế tại các tuyến hàng hải chiến lược khác.

Phản ứng và yêu sách “cứng rắn” của Iran

Từ chối trạng thái tự do lưu thông như trước chiến tranh

Tehran khẳng định eo biển sẽ không thể quay lại trạng thái lưu thông tự do như trước chiến tranh. Thứ trưởng Ngoại giao Iran cũng chính thức bác bỏ kế hoạch chia đều luồng tuyến theo tỷ lệ 50-50 mà Oman đưa ra, với lý do lo ngại về an ninh quốc gia.

Đề xuất đối trọng: Phân quyền không đồng đều

Thay vào đó, Iran đề xuất họ sẽ quản lý toàn bộ việc vận chuyển qua vùng lãnh hải của mình, trong khi Oman chỉ được phép quản lý một phần làn đường đối diện. Đây là đề xuất nghiêng hẳn về phía Iran, phản ánh mong muốn duy trì thế thượng phong trong việc kiểm soát tuyến đường huyết mạch này.

Yêu sách “vé thông hành” 1 triệu USD

Trái ngược hoàn toàn với cơ chế phí tự nguyện mà Oman đề xuất, Iran được cho là muốn áp đặt mức phí dịch vụ lên tới 1 triệu USD cho mỗi con tàu đi qua eo biển. Mức chênh lệch khổng lồ giữa hai đề xuất – 70 triệu USD/năm cho toàn bộ lưu lượng tàu so với 1 triệu USD/tàu – cho thấy khoảng cách lập trường giữa hai bên vẫn còn rất lớn.

Thái độ đàm phán “nóng – lạnh”

Dù công khai tuyên bố không đàm phán với Mỹ và đe dọa sẽ có hành động mạnh tay, kể cả tái khởi động chiến tranh, để giữ quyền kiểm soát, Iran thực chất vẫn đang thể hiện sự linh hoạt nhất định trong quá trình đàm phán từng bước với Oman. Sự mâu thuẫn giữa tuyên bố công khai và hành động thực tế này là điểm đáng chú ý nhất trong lập trường của Tehran hiện nay.

Những rào cản còn lại và động thái khu vực

Vẫn còn hàng loạt điểm bất đồng chưa được giải quyết trong tiến trình đàm phán, nổi bật là lộ trình di chuyển cụ thể, mức phí áp dụng, việc xác định bên nào có quyền định hình các thỏa thuận, và trách nhiệm rà phá thủy lôi – nhiệm vụ được cho là thuộc về Iran do nước này đã rải thủy lôi trong giai đoạn xung đột.

Đề xuất của Oman về cơ chế quản lý hàng hải chung được đánh giá là một hướng đi tích cực, nhưng khả năng thành công phụ thuộc gần như hoàn toàn vào việc phe cứng rắn trong nội bộ Iran có chịu nhượng bộ hay không. Đây là biến số khó lường nhất trong toàn bộ tiến trình đàm phán.

Về phía khu vực, các bộ trưởng ngoại giao của Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh đã tổ chức họp trực tuyến để thảo luận về việc tăng cường hợp tác nhằm bảo đảm quyền tự do hàng hải qua khu vực này, cho thấy mối quan tâm không chỉ giới hạn ở hai bên đàm phán trực tiếp mà đã lan rộng ra cả khối GCC.

Kết luận

Đàm phán eo biển Hormuz hiện là sự giằng co rõ rệt giữa mô hình chia sẻ quyền kiểm soát cùng thu phí tự nguyện của Oman, và tham vọng kiểm soát chặt chẽ đi kèm mức phí khổng lồ của Iran. Mặc dù đang có những bước tiến ngoại giao và sự linh hoạt nhất định từ cả hai phía, con đường khôi phục hoàn toàn huyết mạch năng lượng toàn cầu này dự kiến sẽ còn nhiều chông gai, đòi hỏi các bên phải tiếp tục nhượng bộ trong thời gian tới.

Chuỗi giảm giá bị chặn đứng bởi cú bật tăng bất ngờ

Giá dầu Brent đã chấm dứt chuỗi giảm 3 ngày liên tiếp bằng một phiên bật tăng mạnh mẽ hơn 4% vào ngày 29/07/2026. Chỉ một ngày sau khi thị trường còn đang “thở phào” nhờ tín hiệu hòa đàm, tâm điểm chú ý giờ đây đã quay trở lại với những rủi ro địa chính trị tại Trung Đông và tình trạng thắt chặt nguồn cung toàn cầu.

Cập nhật số liệu giá dầu mới nhất

Tính đến ngày 29/07/2026, giá dầu thô Brent đã leo lên mức 87,54 USD/thùng, tăng 4,10% so với ngày hôm trước. Dầu thô nói chung (crude oil) cũng ghi nhận mức tăng tương tự, đạt 82,455 USD/thùng, tương đương mức tăng 4,03%.

Xét theo xu hướng dài hạn, giá dầu Brent đã tăng tới 20% trong tháng vừa qua và cao hơn 20,79% so với cùng kỳ năm ngoái. Đà tăng mạnh mẽ này cho thấy thị trường vẫn đang trong trạng thái cực kỳ nhạy cảm với mọi diễn biến liên quan đến xung đột Trung Đông.

Giải mã nguyên nhân: Ba lực đẩy chính

Căng thẳng Trung Đông tái bùng phát

Quân đội Mỹ xác nhận đã đánh chặn thành công một cuộc tấn công bất ngờ từ Iran nhắm vào lực lượng Mỹ tại khu vực này. Cùng lúc đó, các nhóm dân quân do Iran hậu thuẫn ở Iraq đã sử dụng máy bay không người lái tấn công các cơ sở dầu mỏ tại Ả Rập Xê Út – khu vực phía Đông – sang ngày thứ hai liên tiếp. Chuỗi sự kiện này là bằng chứng rõ ràng cho thấy khoảng lặng ngoại giao trước đó chỉ mang tính tạm thời, và căng thẳng Trung Đông vẫn có thể bùng lên bất cứ lúc nào.

Bế tắc mới tại eo biển Hormuz

Diễn biến đáng chú ý khác là việc Iran kiên quyết bác bỏ đề xuất của Oman về việc chia sẻ kiểm soát 50-50 đối với eo biển Hormuz. Tehran khẳng định phải giữ toàn quyền kiểm soát tuyến đường vận tải vào và một phần tuyến đường ra, làm gia tăng lo ngại về rủi ro gián đoạn vận chuyển năng lượng qua tuyến hàng hải huyết mạch này. Đây là bước lùi đáng kể so với những tín hiệu tích cực trong đàm phán trước đó, khiến giới giao dịch phải định giá lại rủi ro nguồn cung.

Dữ liệu tồn kho thắt chặt

Bên cạnh yếu tố địa chính trị, số liệu tồn kho dầu thô Mỹ mới công bố cho thấy tồn kho dầu thô Mỹ đã giảm sâu 3,3 triệu thùng trong tuần trước, củng cố thêm bức tranh khan hiếm nguồn cung toàn cầu. Sự kết hợp giữa yếu tố cung thực tế và rủi ro địa chính trị đã tạo ra một cú hích kép, đẩy giá dầu tăng mạnh chỉ trong một phiên giao dịch.

Góc nhìn dự báo tương lai

Đối với triển vọng ngắn hạn, các mô hình vĩ mô toàn cầu hiện đang kỳ vọng giá dầu Brent sẽ cán mốc 101,25 USD/thùng vào cuối quý này. Trong kịch bản trung hạn 12 tháng tới, mức giá có thể tiếp tục neo cao ở khoảng 114,74 USD/thùng nếu căng thẳng tại khu vực không sớm được kiểm soát.

Những con số dự báo này cho thấy thị trường đang nghiêng về kịch bản giá dầu duy trì xu hướng tăng trong trung hạn, thay vì chỉ là một đợt điều chỉnh ngắn hạn sau chuỗi giảm giá trước đó.

Tương quan với các diễn biến trước đó

Đáng chú ý, cú bật tăng lần này diễn ra chỉ một ngày sau khi thị trường vừa trải qua ba phiên giảm giá liên tiếp nhờ tín hiệu tích cực từ tiến trình ngoại giao giữa Washington và Tehran. Sự đảo chiều nhanh chóng này cho thấy mức độ nhạy cảm cực cao của giá năng lượng trước từng diễn biến nhỏ tại khu vực Trung Đông – chỉ cần một vụ tấn công hay một tuyên bố cứng rắn cũng đủ để xóa sạch những kỳ vọng lạc quan vừa hình thành trước đó.

Diễn biến này cũng phần nào phản ánh việc các bên liên quan, đặc biệt là Iran, vẫn coi việc kiểm soát các tuyến hàng hải chiến lược là một con bài mặc cả quan trọng trong bất kỳ cuộc đàm phán nào, thay vì sẵn sàng nhượng bộ ngay cả khi các kênh ngoại giao đang được nối lại.

Nhà đầu tư và doanh nghiệp cần lưu ý điều gì?

Biến động khó lường đòi hỏi chiến lược linh hoạt

Trong bối cảnh thị trường có thể đảo chiều chỉ trong một phiên giao dịch, các nhà đầu tư năng lượng cũng như doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu cần xây dựng chiến lược linh hoạt hơn là cố gắng dự đoán chính xác đỉnh hoặc đáy của thị trường. Việc theo dõi sát các chỉ báo cơ bản như số liệu tồn kho hàng tuần, cùng các diễn biến địa chính trị tại những điểm nóng như eo biển Hormuz, Biển Đỏ hay các cơ sở dầu mỏ tại Ả Rập Xê Út, sẽ giúp đưa ra quyết định kịp thời hơn.

Rủi ro hai chiều cần được cân nhắc

Với những ai đang cân nhắc vị thế giao dịch, cần lưu ý rằng thị trường hiện tại tiềm ẩn rủi ro theo cả hai hướng. Nếu căng thẳng tiếp tục leo thang hoặc xuất hiện thêm sự cố tại các tuyến hàng hải trọng yếu, giá dầu hoàn toàn có thể tiến sát các mốc dự báo cao hơn. Ngược lại, nếu các nỗ lực ngoại giao bất ngờ có tiến triển mới, một đợt điều chỉnh giảm giá tương tự như ba phiên trước đó hoàn toàn có thể lặp lại.

Tác động đến thị trường xăng dầu trong nước

Với các doanh nghiệp nhập khẩu và kinh doanh xăng dầu tại Việt Nam, cú bật tăng của giá dầu Brent đồng nghĩa với áp lực chi phí đầu vào có thể tăng trở lại trong các kỳ điều hành sắp tới, sau giai đoạn hạ nhiệt ngắn ngủi vừa qua. Trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt bền vững, các doanh nghiệp nên chủ động rà soát lại kế hoạch dự trữ và hợp đồng nhập khẩu để tránh bị động trước những biến động giá có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

Kết luận

Sự kết hợp giữa rủi ro nguồn cung – thể hiện qua số liệu tồn kho giảm sâu – và rủi ro địa chính trị tại eo biển Hormuz cùng khu vực Trung Đông đang là đòn bẩy quá lớn hỗ trợ giá dầu đi lên. Diễn biến này một lần nữa cho thấy tính bất định cao của thị trường năng lượng trong giai đoạn hiện tại, khi chỉ một ngày có thể đảo ngược hoàn toàn xu hướng của cả tuần trước đó.

Diễn đàn Xăng dầu mời các thành viên cùng thảo luận: Anh em đánh giá sao về mốc dự báo 100 USD/thùng vào cuối quý này? Với căng thẳng hiện tại tại eo biển Hormuz, liệu giá xăng dầu trong nước thời gian tới có chịu áp lực tăng giá mạnh không? Mọi người đang nghiêng về vị thế mua (Long) hay bán (Short) trong giai đoạn này? Hãy để lại ý kiến bình luận bên dưới!

Ba ngày im tiếng súng, nhưng chưa phải hòa bình

Đây đã là ngày thứ ba liên tiếp Mỹ và Iran không xảy ra đụng độ quân sự trực tiếp, sau hai tuần leo thang căng thẳng dữ dội. Tuy nhiên, khoảng lặng này lại đi kèm với một nghịch lý đáng chú ý trong tiến trình đàm phán hòa bình Mỹ – Iran: trong khi Washington thể hiện sự lạc quan về ngoại giao, Iran bất ngờ tuyên bố không tìm cách nối lại hòa đàm, tạo nên một bức tranh chính trị đầy mâu thuẫn.

Sự đối lập trong thông điệp: Lạc quan của Washington và sự phủ nhận của Tehran

Phía Mỹ tỏ ra lạc quan

Tổng thống Donald Trump khẳng định các cuộc thảo luận đang “diễn ra tốt đẹp” và tuyên bố chính Iran đã chủ động yêu cầu gặp mặt. Mỹ cũng đã tạm dừng các đợt không kích từ tối thứ Sáu để mở đường cho các nỗ lực ngoại giao, một động thái được xem là tín hiệu thiện chí rõ ràng từ phía Washington.

Iran bác bỏ và hạ thấp vai trò các kênh liên lạc

Trái ngược hoàn toàn, Tehran đã dội “gáo nước lạnh” vào tuyên bố của Mỹ khi phủ nhận việc yêu cầu đàm phán trực tiếp. Iran khẳng định các bên trung gian chỉ đang “chuyển lời nhắn” giữa hai bên, chứ không phải đang tổ chức một cuộc hòa đàm chính thức nào. Đây là cách Tehran cố tình hạ thấp tầm quan trọng của các kênh liên lạc hiện có.

Song song với việc phủ nhận này, Iran vẫn tiếp tục thử nghiệm ranh giới bằng các cuộc tấn công thông qua nhóm ủy nhiệm tại Jordan và Iraq – một chiến thuật vừa giữ thể diện ngoại giao, vừa duy trì áp lực quân sự lên các đồng minh của Mỹ trong khu vực.

Vai trò thầm lặng của các nhà trung gian hòa giải

Những “con thoi” ngoại giao

Trong bối cảnh hai bên không trực tiếp đối thoại, Qatar và Pakistan đang đóng vai trò như những nhà trung gian hòa giải quan trọng, âm thầm nỗ lực thu hẹp khoảng cách giữa hai đối thủ. Chính sự hiện diện của các kênh trung gian này là điều giúp duy trì hy vọng về khả năng tránh một vòng xoáy leo thang mới, dù bản thân hai bên vẫn chưa sẵn sàng công khai xác nhận đang đàm phán.

Nút thắt tại eo biển Hormuz

Bên cạnh vai trò ngoại giao chính trị, Oman cũng đang tham gia đàm phán về quy tắc vận tải biển và cơ chế thu phí quá cảnh tại eo biển Hormuz, nhằm nối lại dòng chảy thương mại qua tuyến đường huyết mạch này. Đây là một mặt trận đàm phán riêng biệt nhưng có ý nghĩa sống còn với cả hai bên, bởi sự gián đoạn tại tuyến đường này ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn thu và uy tín kinh tế của Iran, cũng như sự ổn định của thị trường năng lượng toàn cầu.

Kịch bản nào cho tiến trình ngoại giao sắp tới?

Kịch bản lạc quan: Đàm phán gián tiếp dần chuyển thành chính thức

Nếu các nhà trung gian tiếp tục duy trì được kênh liên lạc và không bên nào tiến hành thêm hành động quân sự mới, khoảng lặng hiện tại có thể dần chuyển hóa thành các cuộc đối thoại gián tiếp thường xuyên hơn, từ đó tạo tiền đề cho một vòng đàm phán chính thức trong vài tuần tới. Kịch bản này sẽ giúp giảm đáng kể rủi ro gián đoạn tại các tuyến hàng hải chiến lược và mang lại sự ổn định tương đối cho thị trường năng lượng khu vực.

Kịch bản bi quan: Bế tắc kéo dài, nguy cơ tái leo thang

Ngược lại, nếu Iran tiếp tục giữ lập trường phủ nhận công khai trong khi vẫn duy trì các cuộc tấn công thông qua lực lượng ủy nhiệm, tiến trình ngoại giao có thể rơi vào bế tắc kéo dài. Trong kịch bản này, chỉ cần một sự cố nhỏ tại các khu vực nhạy cảm như Jordan, Iraq hay vùng biển gần Oman cũng đủ để phá vỡ hoàn toàn khoảng lặng hiện tại, đẩy khu vực trở lại vòng xoáy leo thang quân sự như hai tuần trước đó.

Thị trường dầu mỏ phản ứng nhạy bén với “nhịp nghỉ” quân sự

Không nằm ngoài dự đoán, thị trường dầu mỏ đã phản ứng khá nhanh với khoảng lặng quân sự này. Giá dầu Brent đã giảm liên tiếp trong ba phiên gần đây, một phần nhờ tâm lý bớt lo ngại về nguy cơ đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz. Dù vậy, mức giá vẫn neo cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước xung đột, phản ánh thực tế rằng rủi ro địa chính trị tại khu vực này vẫn chưa hoàn toàn biến mất, và bất kỳ diễn biến bất lợi nào trong tiến trình đàm phán cũng có thể nhanh chóng đảo ngược xu hướng giá.

Những rào cản ngăn chặn hòa bình bền vững

Bất đồng gay gắt về phí quá cảnh

Một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là bất đồng về cơ chế thu phí quá cảnh. Iran kiên quyết đòi thu phí bắt buộc đối với tàu thuyền qua lại, đồng thời yêu cầu các tàu phải đi sát bờ biển của mình để dễ bề kiểm soát. Trong khi đó, Mỹ vẫn duy trì lệnh phong tỏa hải quân và tiếp tục kiểm soát chặt chẽ các tàu thương mại đi qua khu vực, khiến hai bên khó tìm được tiếng nói chung về cơ chế vận hành tuyến đường thủy này.

Lòng tin đã đổ vỡ nghiêm trọng

Sự sụp đổ của bản ghi nhớ hợp tác ký hồi tháng 6, cùng với các lệnh trừng phạt dầu mỏ mà Mỹ tiếp tục áp đặt, đã khiến Iran giữ lập trường cứng rắn hơn để bảo vệ lợi thế chiến lược hiếm hoi mà nước này đang nắm giữ. Khi lòng tin giữa hai bên đã bị bào mòn nghiêm trọng qua nhiều vòng leo thang, bất kỳ tiến trình đàm phán hòa bình Mỹ – Iran nào cũng sẽ cần thời gian dài hơn nhiều để có thể đơm hoa kết trái, thay vì chỉ dựa vào một vài tuyên bố lạc quan từ một phía.

Kết luận

Khoảng lặng ba ngày qua nhiều khả năng chỉ là sự đình trệ tạm thời của bạo lực, hơn là dấu hiệu của một nền hòa bình thực chất. Với việc Iran công khai tuyên bố không tìm cách nối lại hòa đàm, thế giới vẫn phải nín thở theo dõi liệu các nhà trung gian hòa giải như Qatar, Pakistan và Oman có thể xoay chuyển được tình thế hay không, trước khi một “tia lửa” mới có thể lại bùng phát tại Trung Đông.

Diễn đàn Xăng dầu sẽ tiếp tục cập nhật những diễn biến mới nhất của tiến trình ngoại giao này cũng như tác động của nó đến thị trường năng lượng toàn cầu.

Thị trường năng lượng hạ nhiệt sau chuỗi ngày căng thẳng

Vào ngày 28/07/2026, thị trường năng lượng toàn cầu đã chứng kiến sự hạ nhiệt đáng kể khi giá dầu Brent ghi nhận phiên giảm thứ ba liên tiếp, chốt ở mức 87,61 USD/thùng. Sự sụt giảm này chủ yếu được dẫn dắt bởi những tín hiệu tích cực trong nỗ lực ngoại giao giữa Washington và Tehran, cùng với sự phục hồi của các chuỗi cung ứng dầu mỏ quan trọng trên toàn cầu.

Bức tranh giá dầu: Hạ nhiệt nhưng vẫn neo ở mức cao

Kết thúc phiên giao dịch ngày 28/07, giá dầu Brent – chuẩn giá dầu toàn cầu có nguồn gốc từ Biển Bắc – đã giảm 0,37% so với ngày hôm trước, xuống mức 87,61 USD/thùng. Dù vậy, dư âm của chuỗi ngày leo thang quân sự khốc liệt trước đó vẫn còn hiện hữu rất rõ ràng trên biểu đồ giá.

Tính chung trong tháng qua, mặt hàng này đã tăng tới 18,54%, và nếu so với cùng kỳ năm ngoái, mức giá này vẫn cao hơn 22,22%. Các mô hình dự báo vĩ mô hiện tại cho thấy khả năng giá dầu có thể quay trở lại mức 101,25 USD/thùng vào cuối quý này, thậm chí chạm ngưỡng 114,74 USD/thùng trong vòng 12 tháng tới nếu căng thẳng địa chính trị tái bùng phát.

Động lực chính kéo giá giảm: Tia hy vọng hòa bình ở Trung Đông

Tín hiệu tích cực từ đàm phán Mỹ – Iran

Nguyên nhân trực tiếp nhất khiến giá dầu Brent liên tục đi xuống trong 3 phiên vừa qua là tâm lý lạc quan về khả năng nối lại các dòng chảy dầu mỏ bình thường từ khu vực Trung Đông. Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ đang có những “cuộc đàm phán tốt đẹp” với Iran nhằm chấm dứt xung đột, đồng thời quyết định hoãn các đợt không kích để nhường cơ hội cho các nỗ lực ngoại giao.

Trên thực tế, Mỹ đã âm thầm dừng các cuộc tấn công vào cuối ngày thứ Sáu sau gần hai tuần giao tranh, trong khi Tehran cũng đã ngừng tiến hành các đợt trả đũa nhắm vào các căn cứ quân sự của Mỹ ở các nước láng giềng. Diễn biến hạ nhiệt này chính là nền tảng quan trọng nhất giúp thị trường lấy lại niềm tin.

Cải thiện vận tải và gỡ nghẽn nguồn cung

Không chỉ có sự tạm lắng của tiếng súng, thị trường còn nhận thêm tin tức tích cực từ các nỗ lực khôi phục vận tải thương mại:

• Tại eo biển Hormuz: Các nhà đàm phán của Iran và Oman đã nhóm họp vào cuối tuần qua nhằm đạt được một thỏa thuận để nối lại hoạt động vận chuyển qua tuyến đường thủy mang tính chiến lược sống còn này.
• Phục hồi nguồn cung từ Nga và Kazakhstan: Nguồn cung dầu mỏ toàn cầu cũng đã được cải thiện khi hoạt động xuất khẩu dầu thô được nối lại tại trạm Caspian Pipeline Consortium trên bờ Biển Đen của Nga – một lối thoát quan trọng đối với dầu của Kazakhstan, vốn vừa bị gián đoạn do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine.

Những rủi ro chực chờ gián đoạn nguồn cung

Dù thị trường đang tận hưởng nhịp “thở phào” ngắn ngủi, những rủi ro địa chính trị phức tạp vẫn chưa bị loại bỏ hoàn toàn. Nỗi lo về gián đoạn nguồn cung hiện đã lan rộng từ eo biển Hormuz sang Biển Đỏ – một tuyến đường vận chuyển thay thế ngày càng quan trọng cho hoạt động xuất khẩu dầu thô của Ả Rập Xê Út.

Thêm vào đó, căng thẳng khu vực vẫn tiềm ẩn yếu tố bất định khi phiến quân Houthi do Iran hậu thuẫn tại Yemen đã lên tiếng nhận trách nhiệm tấn công vào các cơ sở liên quan đến Saudi Aramco ở khu vực Jizan và Yanbu. Tuy nhiên, cả chính phủ Ả Rập Xê Út và tập đoàn Aramco hiện vẫn chưa xác nhận các cuộc tấn công này, khiến mức độ tin cậy của thông tin vẫn còn bỏ ngỏ.

Tác động đến thị trường xăng dầu trong nước

Ảnh hưởng đến giá bán lẻ và chi phí nhập khẩu

Với các quốc gia nhập khẩu dầu như Việt Nam, mọi biến động của mặt hàng này trên thị trường quốc tế đều gián tiếp tác động đến chi phí nhập khẩu xăng dầu thành phẩm và giá bán lẻ trong nước ở các kỳ điều hành tiếp theo. Đà giảm giá trong ba phiên gần đây, nếu được duy trì, có thể tạo dư địa để giá xăng dầu trong nước hạ nhiệt phần nào trong ngắn hạn, giảm bớt áp lực chi phí đầu vào cho doanh nghiệp vận tải và sản xuất.

Doanh nghiệp cần theo dõi sát diễn biến

Tuy nhiên, do bản chất giằng co giữa yếu tố ngoại giao tích cực và rủi ro nguồn cung chưa được loại bỏ hoàn toàn, các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu trong nước được khuyến nghị không nên vội vàng điều chỉnh chiến lược dự trữ hay giá bán dựa trên một vài phiên giao dịch đơn lẻ. Thay vào đó, việc theo dõi sát diễn biến đàm phán Mỹ – Iran cùng tình hình an ninh tại các tuyến hàng hải trọng yếu sẽ giúp doanh nghiệp có cơ sở dự báo chính xác hơn cho các quyết định nhập khẩu và tồn kho trong quý tới.

Điều gì sẽ quyết định xu hướng giá dầu sắp tới?

Đối với các doanh nghiệp trong ngành xăng dầu, mức giá 87,61 USD hiện tại phản ánh sự cân bằng mong manh giữa những hy vọng đàm phán ngoại giao và thực tế nguồn cung vẫn còn nhiều bất trắc. Nếu đàm phán Mỹ – Iran tiếp tục có tiến triển và các tuyến đường thủy huyết mạch như eo biển Hormuz sớm được khôi phục hoàn toàn, khả năng giá dầu duy trì xu hướng giảm trong ngắn hạn là hoàn toàn có cơ sở.

Ngược lại, chỉ cần một sự cố an ninh mới tại Biển Đỏ hoặc bất kỳ dấu hiệu đổ vỡ nào trong tiến trình ngoại giao cũng có thể nhanh chóng đảo ngược xu hướng này, đẩy giá dầu quay trở lại vùng đỉnh đã thiết lập trong tháng qua. Đây là lý do các doanh nghiệp nhập khẩu và kinh doanh xăng dầu cần theo dõi sát diễn biến từng ngày thay vì chỉ nhìn vào một phiên giao dịch đơn lẻ.

Kết luận

Mức giá 87,61 USD nói trên phản ánh sự cân bằng mong manh giữa những hy vọng đàm phán ngoại giao và thực tế nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Thị trường sẽ tiếp tục dồn sự chú ý vào kết quả của các cuộc đàm phán tại eo biển Hormuz cũng như động thái tiếp theo của Mỹ và Iran trong thời gian tới.

Diễn đàn Xăng dầu sẽ tiếp tục cập nhật những biến động mới nhất của thị trường dầu mỏ để bạn đọc nắm bắt kịp thời cơ hội và rủi ro trong giai đoạn nhiều biến số này.

Mỹ và Iran đã ngừng các cuộc tấn công lẫn nhau trong ngày thứ ba liên tiếp tại eo biển Hormuz. Dù bạo lực đã tạm lắng, tình hình vẫn rất mong manh, và mọi hy vọng hiện đang được đặt vào nỗ lực của các nhà trung gian hòa giải nhằm tránh một cuộc xung đột toàn diện có thể bùng phát trở lại bất cứ lúc nào. Sau gần hai tuần leo thang liên tục với những hậu quả nghiêm trọng cả về quân sự lẫn kinh tế, khoảng lặng hiện tại được xem là cơ hội hiếm hoi để các bên tìm kiếm một lối thoát ngoại giao, dù cơ hội đó vẫn còn rất mong manh và dễ đổ vỡ.

Nỗ lực nối lại đàm phán và mục tiêu của các nhà trung gian

Qatar và Pakistan đang dẫn dắt nỗ lực thu hẹp khoảng cách giữa Washington và Tehran, thông qua việc liên tục trao đổi thông điệp qua lại giữa hai bên. Mục tiêu cốt lõi mà các nhà trung gian này hướng tới là đưa hai bên trở lại bàn đàm phán, nhằm khôi phục lại bản ghi nhớ hợp tác từng được ký kết hồi giữa tháng 6 – văn bản vốn được kỳ vọng sẽ mở đường cho một giai đoạn ổn định hơn tại khu vực, bao gồm cả việc bình thường hóa hoạt động qua eo biển Hormuz.

Những tín hiệu trái chiều từ hai phía

Về phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump khẳng định các cuộc đàm phán trực tiếp đang diễn ra tốt đẹp, nhưng vẫn không quên đưa ra những lời đe dọa nếu hai bên không đạt được thỏa thuận cuối cùng. Ông cũng bác bỏ các báo cáo cho rằng Mỹ tạm ngừng không kích do thiếu hụt đạn dược, khẳng định kho dự trữ tên lửa đánh chặn Patriot cùng các loại đạn dược khác của nước này vẫn còn rất dồi dào.

Ngược lại, phía Iran lại có cách tiếp cận cứng rắn và mang tính phủ nhận nhiều hơn. Tehran hạ thấp tầm quan trọng của các cuộc đàm phán, phủ nhận việc hai bên đang đối thoại trực tiếp, và nhấn mạnh rằng các nhà trung gian chỉ đơn thuần đang chuyển lời nhắn giữa hai phía. Đáng chú ý, việc Iran, hoặc các nhóm được nước này hậu thuẫn, tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhắm vào Ả Rập Xê Út, Jordan và Iraq cho thấy Tehran đang thử nghiệm giới hạn phản ứng mới của Mỹ, qua đó càng làm tăng thêm sự mong manh của lệnh ngừng bắn hiện tại.

Nguồn cơn leo thang và hậu quả của các cuộc đụng độ quân sự

Chuỗi leo thang lần này bắt nguồn từ sự sụp đổ của bản ghi nhớ tháng 6, dẫn đến việc Mỹ thu hồi giấy miễn trừ bán dầu của Iran và áp dụng lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của nước này. Từ đó, một chuỗi hành động trả đũa khốc liệt đã diễn ra trong gần hai tuần: khởi đầu bằng việc Iran bắn vào các tàu di chuyển qua eo biển Hormuz, sau đó Mỹ đáp trả bằng cách nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng ven biển của Iran – chiến dịch này mới chỉ tạm dừng vào thứ Bảy vừa qua.

Đáp lại, Iran đã dội tên lửa và máy bay không người lái vào các căn cứ có quân đội Mỹ đồn trú tại nhiều quốc gia trong khu vực, gây ra tổn thất nghiêm trọng với ba binh sĩ thiệt mạng tại Jordan và một người khác tại Iraq. Chuỗi đụng độ liên tiếp này đã đẩy khu vực đến gần bờ vực của một cuộc chiến tranh khu vực toàn diện hơn bao giờ hết, khiến các nhà trung gian càng phải nỗ lực gấp rút hơn để ngăn chặn nguy cơ leo thang tiếp diễn.

Nút thắt chiến lược: Tranh chấp tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz – tuyến đường huyết mạch của vận tải dầu mỏ toàn cầu – đang trở thành điểm mấu chốt gây tranh cãi gay gắt nhất giữa hai bên. Iran giữ lập trường hết sức kiên quyết, tuyên bố rằng tuyến đường thủy này không thể trở lại trạng thái như trước chiến tranh. Tehran yêu cầu các tàu thuyền phải di chuyển gần bờ biển của nước này hơn, đồng thời đòi hỏi một khoản phí bắt buộc, có thể dưới hình thức phí vào, phí ra hoặc phí dịch vụ, đồng thời bác bỏ hoàn toàn cơ chế thu phí tự nguyện mà Oman từng đề xuất như một giải pháp trung dung.

Bất chấp yêu cầu của Iran, Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) vẫn tiếp tục thực thi lệnh phong tỏa tại khu vực eo biển Hormuz. Theo báo cáo, lực lượng này đã chuyển hướng 17 tàu thương mại, vô hiệu hóa hai tàu, và trực tiếp lên kiểm tra hai tàu khác, cho thấy Washington chưa có dấu hiệu nhượng bộ trước các yêu cầu của Tehran về quyền kiểm soát tuyến hàng hải này.

Kết luận

Hai bên vẫn còn bất đồng sâu sắc về kết quả cuối cùng liên quan đến quy chế quản lý eo biển Hormuz, vốn được xem là nút thắt quan trọng nhất trong toàn bộ tiến trình đàm phán hiện nay. Dù các cuộc đối thoại đang được nhen nhóm trở lại thông qua vai trò trung gian của Qatar và Pakistan, khoảng cách về lợi ích cốt lõi giữa Mỹ và Iran vẫn còn rất lớn, khiến chặng đường đạt được một nền hòa bình thực chất và bền vững tiếp tục đối mặt với nhiều rào cản đáng kể trong thời gian tới. Đối với cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lĩnh vực năng lượng, việc theo dõi sát diễn biến đàm phán cùng tình hình thực thi lệnh phong tỏa tại khu vực này sẽ tiếp tục là yếu tố quan trọng để đánh giá đúng mức độ rủi ro nguồn cung trong những tuần tới.

Giá dầu thô Brent thế giới vào ngày 27/7/2026 vừa ghi nhận mức sụt giảm đáng chú ý, chạm mốc 92,63 USD/thùng. Nguyên nhân trực tiếp đến từ yếu tố địa chính trị, khi Mỹ và Iran tạm ngừng các cuộc đụng độ quân sự, giúp thị trường tạm thời gác lại nỗi lo về nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng tại khu vực Trung Đông.

Bức tranh thị trường: Biến động mạnh trong phiên giao dịch

Giá dầu Brent chốt phiên ở mức 92,63 USD/thùng, ghi nhận mức giảm mạnh 5,84% so với phiên giao dịch trước đó. Đáng chú ý, tính chất giật cục của thị trường thể hiện rõ nét khi có thời điểm trong ngày thứ Hai, giá đã lao dốc tới 7%, rớt xuống dưới ngưỡng tâm lý 90 USD/thùng, trước khi thu hẹp bớt đà giảm về cuối phiên. Biên độ dao động mạnh trong cùng một phiên giao dịch như vậy cho thấy tâm lý thị trường vẫn còn khá bất ổn, dễ bị chi phối bởi bất kỳ thông tin mới nào liên quan đến tình hình Trung Đông. Diễn biến này cũng phản ánh mức độ nhạy cảm cực cao của giới đầu tư trước từng tín hiệu ngoại giao nhỏ nhất phát ra từ cả Washington lẫn Tehran.

Động lực giảm giá: “Bước lùi” chiến thuật từ Mỹ và Iran

Nguyên nhân chính đằng sau đà sụt giảm của giá dầu lần này xuất phát từ việc Mỹ tạm dừng các cuộc không kích nhằm vào Iran trong đêm thứ hai liên tiếp. Đây được xem là một bước lùi chiến thuật đáng chú ý sau nhiều tuần leo thang liên tục giữa hai bên, khiến giới đầu tư tạm thời bớt lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung trong ngắn hạn.

Về phía Iran, Tehran cũng tuyên bố đã ngừng các chiến dịch quân sự trả đũa, đồng thời đang tiến hành đàm phán với Oman về tình hình tại eo biển Hormuz. Nhờ những tín hiệu tích cực này, nỗi sợ về một đợt khủng hoảng nguồn cung tức thời phần nào đã được xoa dịu, tạo điều kiện cho giá dầu điều chỉnh giảm mạnh trong phiên giao dịch vừa qua. Tuy nhiên, giới phân tích cũng lưu ý rằng đây mới chỉ là dấu hiệu đầu tiên của một khoảng lặng ngoại giao, chưa đủ để khẳng định một xu hướng đảo chiều bền vững của toàn bộ thị trường năng lượng.

Dòng chảy ngầm của thị trường: Nguy cơ lan rộng ra Biển Đỏ

Mặc dù ghi nhận mức giảm mạnh trong phiên, giá dầu Brent trên thực tế vẫn cao hơn 25,33% so với tháng trước, và tăng tới 33,63% so với cùng kỳ năm 2025. Nếu tính trong cả tháng, giá dầu từng có thời điểm tăng vọt gần 40%, cho thấy đà giảm hiện tại chỉ là một sự điều chỉnh tạm thời trong bối cảnh xu hướng tăng dài hạn vẫn chưa thay đổi. Nói cách khác, mức giảm 5,84% trong một phiên chỉ là con số khiêm tốn nếu đặt trong bối cảnh biến động tổng thể của thị trường suốt cả tháng qua.

Đáng chú ý, dù eo biển Hormuz có dấu hiệu hạ nhiệt, rủi ro nguồn cung lại đang chuyển hướng sang khu vực Biển Đỏ. Lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn đã nhận trách nhiệm về các vụ tấn công nhắm vào các cơ sở liên quan đến Saudi Aramco tại hai cảng Jizan và Yanbu. Đây là diễn biến đáng lo ngại, bởi Biển Đỏ được xem là tuyến đường xuất khẩu thay thế ngày càng quan trọng cho việc vận chuyển hàng triệu thùng dầu mỗi ngày của Ả Rập Xê Út, đặc biệt trong bối cảnh eo biển Hormuz vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro chưa được giải quyết dứt điểm. Việc điểm nóng dịch chuyển từ khu vực này sang khu vực khác cho thấy bản chất phức tạp và khó lường của rủi ro địa chính trị hiện nay đối với toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng.

Dự báo tương lai: Giá dầu sẽ đi về đâu?

Theo các mô hình vĩ mô toàn cầu và dự báo từ giới phân tích của Trading Economics, xu hướng giảm giá hiện tại được đánh giá chỉ mang tính chất ngắn hạn. Cụ thể, giá dầu Brent được dự báo sẽ tăng trở lại và đạt mức 101,25 USD/thùng vào cuối quý này, khi thị trường dần đánh giá lại các rủi ro còn tồn đọng tại cả eo biển Hormuz lẫn Biển Đỏ. Mức chênh lệch giữa giá hiện tại và dự báo cuối quý cho thấy giới phân tích không tin rằng đợt điều chỉnh giảm lần này sẽ kéo dài lâu.

Về triển vọng dài hạn, trong vòng 12 tháng tới, giới phân tích ước tính giá dầu Brent có thể tiếp tục leo lên tới mức 114,74 USD/thùng, phản ánh kỳ vọng rằng các yếu tố rủi ro địa chính trị tại khu vực Trung Đông sẽ chưa thể được giải quyết triệt để trong tương lai gần.

Kết luận

Sự sụt giảm của giá dầu Brent trong phiên giao dịch vừa qua chủ yếu là phản ứng tâm lý trước các nỗ lực ngoại giao chớp nhoáng giữa Mỹ và Iran, hơn là dấu hiệu cho thấy một sự thay đổi căn bản và bền vững trong cán cân cung – cầu của thị trường dầu mỏ toàn cầu.

Mâu thuẫn địa chính trị gốc rễ giữa Mỹ và Iran, cùng rủi ro hàng hải tại các tuyến giao thương huyết mạch như eo biển Hormuz và Biển Đỏ, vẫn còn nguyên vẹn và chưa có dấu hiệu được giải quyết dứt điểm. Đối với các nhà đầu tư và doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, việc chuẩn bị sẵn các kịch bản ứng phó cho khả năng giá dầu Brent sớm tăng nhiệt trở lại vào cuối quý là điều cần thiết, thay vì chỉ dựa vào đà giảm giá tạm thời hiện tại để đưa ra các quyết định kinh doanh dài hạn.

Mỹ và Iran vừa tạm ngừng các cuộc tấn công quân sự trong ngày thứ hai liên tiếp, sau hai tuần không kích và trả đũa dồn dập lẫn nhau. Tuy nhiên, dù súng đã tạm ngừng nổ trên đất liền, đối với thị trường dầu mỏ, tình hình vẫn cực kỳ căng thẳng. Eo biển Hormuz – tuyến đường thủy huyết mạch cho hoạt động xuất khẩu dầu mỏ và khí đốt tự nhiên toàn cầu – vẫn đang chứng kiến các vụ nổ tàu chở dầu cùng hoạt động phong tỏa hàng hải gay gắt giữa hai bên. Đây là lời nhắc nhở rõ ràng rằng ngay cả khi các hoạt động quân sự trên bộ tạm lắng, rủi ro đối với chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu vẫn chưa hề giảm bớt.

Bước lùi chiến thuật và nỗ lực ngoại giao

Một phái đoàn Oman đã tới Tehran nhằm thúc đẩy tiến trình đàm phán, cùng với sự hỗ trợ truyền tin từ Qatar và Pakistan trong vai trò trung gian hòa giải. Về phía Mỹ, dư luận trong nước phản đối mạnh mẽ cuộc chiến, khi chỉ 28% người dân cho rằng cuộc xung đột này là đáng giá, đã buộc Tổng thống Mỹ phải tìm kiếm một chiến lược rút lui phù hợp. Bên cạnh đó, Lầu Năm Góc cũng bày tỏ lo ngại về nguy cơ cạn kiệt kho tên lửa đánh chặn cùng các loại vũ khí phòng không sau nhiều tuần giao tranh liên tục, một yếu tố hậu cần được cho là cũng góp phần không nhỏ vào quyết định tạm dừng các đợt không kích.

Về phía Iran, lực lượng quân đội nước này cũng đã dừng các hoạt động đáp trả, dựa trên chiến lược “trả đũa” mà Tehran vẫn thường áp dụng trong suốt cuộc xung đột. Việc cả hai bên cùng lúc lựa chọn tạm dừng giao tranh cho thấy có thể đã tồn tại một sự đồng thuận ngầm, dù không chính thức, về việc cần một khoảng nghỉ để đánh giá lại tình hình.

Điểm nóng eo biển Hormuz: Chuỗi cung ứng dầu mỏ toàn cầu bị đe dọa trực tiếp

Trong khi tình hình trên đất liền tạm lắng, một tàu chở dầu vừa phát nổ do vướng phải thủy lôi tại khu vực eo biển Hormuz, sau khi di chuyển ra khỏi tuyến đường được Iran cho phép. Đây được xem là lời cảnh báo rủi ro cao nhất đối với các tàu vận tải xăng dầu đang hoạt động tại khu vực này.

Cuộc chiến phong tỏa trên biển vẫn tiếp diễn không ngừng. Mỹ vẫn duy trì hiệu lực lệnh phong tỏa hải quân đối với Iran, và trong những ngày qua, quân đội Mỹ đã điều hướng 12 tàu thương mại, vô hiệu hóa 2 tàu, đồng thời trực tiếp lên kiểm tra 2 tàu khác đang di chuyển qua eo biển Hormuz. Đáp lại, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng nổ súng cảnh cáo và chặn đứng 6 tàu cố gắng đi qua tuyến đường này chỉ trong vòng 24 giờ.

Nguyên nhân cốt lõi của căng thẳng hàng hải tại eo biển Hormuz xuất phát từ những diễn giải trái ngược nhau về nội dung một bản ghi nhớ được hai bên ký kết hồi tháng 6, khiến Mỹ và Iran liên tục đối đầu trong việc định tuyến và kiểm soát các tàu thuyền qua lại khu vực này.

Rủi ro rình rập và nguy cơ bùng phát trở lại

Sự thiếu vắng lòng tin giữa hai bên vẫn là rào cản lớn nhất cho tiến trình hòa giải. Iran cho rằng các nỗ lực ngoại giao trước đây từng nhiều lần bị phản bội, khi nước này liên tục bị tấn công ngay trong lúc đang tiến hành đàm phán. Ký ức về những lần đàm phán bị gián đoạn bởi các đợt tấn công bất ngờ khiến Tehran tỏ ra thận trọng hơn nhiều trong việc đặt niềm tin vào các cam kết từ phía Washington lần này.

Bên cạnh đó, những động thái mang tính khiêu khích vẫn tiếp diễn. Ông Trump đã gây chú ý dư luận khi đăng tải các hình ảnh do AI tạo ra, mô tả cảnh cắm cờ Mỹ và tuyên bố chiếm đoạt một tàu chở dầu thương mại của Iran. Đồng thời, cả hai bên đều duy trì lập trường cứng rắn, sẵn sàng leo thang trở lại ngay lập tức nếu đối phương có hành động bị coi là manh động, cho thấy trạng thái “yên ắng” hiện tại thực chất rất mong manh và có thể bị phá vỡ bất cứ lúc nào.

Kết luận và khuyến nghị cho doanh nghiệp xăng dầu

Việc tạm dừng đụng độ hiện tại chỉ mang tính chất tạo không gian ngoại giao trong ngắn hạn, trong khi mâu thuẫn cốt lõi giữa hai bên về quyền kiểm soát và quy chế đi lại tại tuyến hàng hải này vẫn chưa được giải quyết triệt để. Lịch sử của cuộc xung đột cho thấy các giai đoạn tạm lắng trước đây thường không kéo dài, và bất kỳ sự cố nhỏ nào cũng có thể trở thành ngòi nổ cho một vòng leo thang mới.

Đối với các doanh nghiệp vận tải biển và kinh doanh dầu khí, đây là thời điểm cần theo dõi sát sao tình hình tại khu vực này. Dù các cuộc đàm phán về quản lý giao thông qua eo biển Hormuz đã có một số tiến triển nhất định, nguy cơ từ thủy lôi còn sót lại cùng các cuộc chạm trán hải quân bất ngờ vẫn là rủi ro hiện hữu, có thể gây ra biến động mạnh đến chuỗi cung ứng và giá năng lượng toàn cầu bất cứ lúc nào. Việc chuẩn bị sẵn các kịch bản ứng phó, từ điều chỉnh tuyến vận chuyển cho đến quản lý rủi ro giá, vẫn là điều cần thiết trong giai đoạn nhạy cảm này, ngay cả khi các tín hiệu ngoại giao tích cực đang xuất hiện trở lại. Chỉ khi nào một khuôn khổ quản lý rõ ràng và bền vững cho eo biển Hormuz được thiết lập, thị trường mới có thể thực sự yên tâm về triển vọng ổn định lâu dài của nguồn cung năng lượng khu vực.